خبر مهم از افزایش ۵۰ درصدی حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی / انتشار جدول رقم نهایی حقوق بازنشستگان در مرداد ماه

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

احکام جدید حقوقی حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر سازمان تأمین اجتماعی برای سال ۱۴۰۵ صادر شده و از طریق سامانه خدمات غیرحضوری و برنامه «تأمین من» در دسترس قرار گرفته است. افزایش مستمری امسال از دو بخش مستقل تشکیل شده است: نخست، افزایش سالانه مستمری‌ها بر مبنای مصوبه شورای عالی کار و دوم، اجرای مرحله سوم و پایانی متناسب‌سازی برای بازنشستگان مشمول.

بر اساس احکام صادرشده، مستمری حداقل‌بگیران ۶۰ درصد افزایش یافته و حداقل مستمری ماهانه به ۱۶۶ میلیون و ۲۵۵ هزار و ۵۰۰ ریال، معادل ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان رسیده است. مستمری سایر سطوح نیز ۴۵ درصد افزایش یافته و مبلغ ثابت یک میلیون و ۵۵۸ هزار و ۶۴۷ تومان به آن افزوده شده است.

افزایش ۵۰ درصدی شامل همه بازنشستگان نمی‌شود

در برخی خبرها از «افزایش ۵۰ درصدی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی» سخن گفته می‌شود؛ اما این عبارت به معنای افزایش دقیقاً ۵۰ درصدی حقوق همه مستمری‌بگیران نیست.

سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که با در نظر گرفتن افزایش ۶۰ درصدی حداقل‌بگیران و فرمول ۴۵ درصد به‌علاوه رقم ثابت برای سایر سطوح، میانگین افزایش مستمری‌ها حدود ۵۰ درصد بوده است. بنابراین درصد افزایش واقعی هر فرد به سطح مستمری سال گذشته، حداقل‌بگیر یا غیرحداقل‌بگیر بودن و میزان متناسب‌سازی تعلق‌گرفته به او بستگی دارد.

به بیان ساده:

• حداقل‌بگیران افزایش ۶۰ درصدی دریافت کرده‌اند.

• سایر سطوح مشمول فرمول ۴۵ درصد به‌علاوه مبلغ ثابت شده‌اند.

• غیرحداقل‌بگیران واجد شرایط، مبلغ مرحله سوم متناسب‌سازی را نیز دریافت می‌کنند.

• عدد ۵۰ درصد، میانگین کل افزایش مستمری‌هاست و نرخ ثابت برای همه افراد محسوب نمی‌شود.

نمونه محاسبه حقوق سایر سطوح در سال ۱۴۰۵

جدول زیر فقط برای توضیح فرمول افزایش سالانه تهیه شده است و مبلغ متناسب‌سازی و مزایای جانبی در آن محاسبه نشده است:

مستمری پایه در سال ۱۴۰۴	افزایش ۴۵ درصدی	مبلغ ثابت	مستمری جدید پیش از متناسب‌سازی
۱۲ میلیون تومان	۵٫۴ میلیون تومان	۱٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان	۱۸٬۹۵۸٬۶۴۷ تومان
۱۵ میلیون تومان	۶٫۷۵ میلیون تومان	۱٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان	۲۳٬۳۰۸٬۶۴۷ تومان
۲۰ میلیون تومان	۹ میلیون تومان	۱٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان	۳۰٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان
۲۵ میلیون تومان	۱۱٫۲۵ میلیون تومان	۱٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان	۳۷٬۸۰۸٬۶۴۷ تومان
۳۰ میلیون تومان	۱۳٫۵ میلیون تومان	۱٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان	۴۵٬۰۵۸٬۶۴۷ تومان
۴۰ میلیون تومان	۱۸ میلیون تومان	۱٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان	۵۹٬۵۵۸٬۶۴۷ تومان

مبلغ نهایی مندرج در حکم ممکن است از ارقام جدول بیشتر یا متفاوت باشد؛ زیرا متناسب‌سازی، وضعیت عائله‌مندی، تعداد فرزندان، نوع بازنشستگی و سایر مؤلفه‌های حکم هر فرد جداگانه محاسبه می‌شود.

جدول حقوق بر اساس ۱۵ تا ۳۰ سال سابقه رسمی نیست

در برخی رسانه‌ها جدول‌هایی منتشر شده که برای هر میزان سابقه، از ۱۵ تا ۳۰ سال، یک رقم مشخص به‌عنوان حقوق بازنشستگی تعیین کرده‌اند. چنین جدولی از سوی سازمان تأمین اجتماعی اعلام نشده و مبنای قانونی دقیقی ندارد.

مستمری یک فرد تنها با تعداد سال‌های سابقه تعیین نمی‌شود. میزان دستمزد مشمول کسر حق بیمه، متوسط دستمزد مبنای محاسبه، سابقه بیمه‌پردازی، نوع بازنشستگی، زمان برقراری مستمری و وضعیت فرد در اجرای متناسب‌سازی، همگی بر مبلغ حکم اثر می‌گذارند.

بنابراین ممکن است دو بازنشسته با سابقه یکسان، به دلیل تفاوت در دستمزدهای مبنای حق بیمه و زمان بازنشستگی، مستمری‌های متفاوتی دریافت کنند. سازمان تأمین اجتماعی نیز تأکید کرده که احکام سال ۱۴۰۵ شخصی‌سازی شده و افزایش دریافتی افراد بر اساس شرایط قانونی هر پرونده متفاوت است.

مرحله سوم متناسب‌سازی چگونه اجرا شد؟

مرحله سوم و پایانی متناسب‌سازی در سال ۱۴۰۵ بر اساس جزء ۲ بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت اجرا شده است. برنامه قانونی متناسب‌سازی در سه مرحله تعریف شده بود:

سال اجرا	سهم مرحله از متناسب‌سازی
سال ۱۴۰۳	۴۰ درصد
سال ۱۴۰۴	۳۰ درصد
سال ۱۴۰۵	۳۰ درصد باقی‌مانده

با اجرای مرحله سوم، تکلیف سه‌ساله مقرر در قانون برنامه هفتم به پایان رسیده است. با این حال، منظور از «۳۰ درصد مرحله سوم» افزایش ۳۰ درصدی کل حقوق همه بازنشستگان نیست؛ بلکه ۳۰ درصد باقی‌مانده از مبلغی است که طبق فرمول قانونی متناسب‌سازی برای هر فرد محاسبه شده است.

هدف ۹۰ درصدی متناسب‌سازی دقیقاً چیست؟

یکی از برداشت‌های نادرست این است که با تکمیل متناسب‌سازی، حقوق بازنشسته باید به ۹۰ درصد حقوق یک شاغل هم‌تراز برسد. فرمول مربوط به بازنشستگان تأمین اجتماعی چنین تعریفی ندارد.

بر اساس توضیح رسمی سازمان، مستمری سال جاری فرد باید به‌گونه‌ای متناسب شود که نسبت آن به حداقل دستمزد سال جاری، کمتر از ۹۰ درصد نسبت نخستین مستمری فرد به حداقل دستمزد سال برقراری بازنشستگی نباشد.

در نتیجه، متناسب‌سازی بر پایه سوابق و نسبت مستمری اختصاصی هر شخص محاسبه می‌شود و مبلغ آن برای همه بازنشستگان برابر نیست. سازمان تأمین اجتماعی همچنین اعلام کرده است که حداقل‌بگیران مشمول فرمول متناسب‌سازی موضوع جزء ۲ بند «ر» ماده ۲۸ نیستند؛ این حکم اساساً برای مستمری‌بگیران غیرحداقل‌بگیر اجرا شده است.

طبق اعلام رسمی، بیش از دو میلیون مستمری‌بگیر غیرحداقل‌بگیر تحت پوشش سازمان در مرحله پایانی متناسب‌سازی قرار گرفته‌اند.

مبالغ مزایای جانبی بازنشستگان در سال ۱۴۰۵

سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است مزایای جانبی مستمری‌بگیران غیردولتی در سال جاری افزایش نیافته و در سطح سال گذشته حفظ شده است:

عنوان مزایا	مبلغ ریالی	معادل تومان
کمک‌هزینه مسکن	۲٬۷۰۰٬۰۰۰ ریال	۲۷۰ هزار تومان
کمک به تأمین معیشت	۶٬۰۰۰٬۰۰۰ ریال	۶۰۰ هزار تومان
کمک‌هزینه عائله‌مندی	۲۱٬۰۰۶٬۸۷۵ ریال	حدود ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان
کمک‌هزینه اولاد برای هر فرزند	۱۷٬۱۹۳٬۷۶۵ ریال	حدود یک میلیون و ۷۱۹ هزار تومان

تأمین اجتماعی دلیل ثابت ماندن این مبالغ را محدودیت منابع و اولویت دادن به افزایش اصل مستمری‌ها مطابق مصوبه شورای عالی کار اعلام کرده است. سازمان همچنین تأکید دارد این مزایا برخلاف اصل مستمری، جزو تکالیف مستمر و صریح مقرر در قانون تأمین اجتماعی نیست و در چارچوب مجوزها و منابع موجود پرداخت می‌شود.

چرا مبلغ «حفظ قدرت خرید» حذف شد؟

مبلغی با عنوان «حفظ قدرت خرید» در سال ۱۴۰۳ برای حمایت از برخی مستمری‌بگیرانی برقرار شد که مبلغ متناسب‌سازی آنها از حد تعیین‌شده کمتر بود. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است که این پرداخت، حکمی موقت و مبتنی بر قانون بودجه سال ۱۴۰۳ بوده و چون مجوز آن در قوانین سال ۱۴۰۵ تمدید نشده، امکان ادامه پرداخت آن وجود ندارد.

به همین دلیل، ممکن است برخی مستمری‌بگیران در احکام جدید خود دیگر ردیفی با عنوان «حفظ قدرت خرید» مشاهده نکنند؛ هرچند افزایش سالانه و متناسب‌سازی مشمولان در حکم آنان اعمال شده است.

آخرین وضعیت معوقات فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵

حقوق فروردین و اردیبهشت بازنشستگان بر مبنای احکام سال ۱۴۰۴ پرداخت شد و از خردادماه، مستمری‌ها بر اساس احکام جدید شامل افزایش سالانه و مرحله سوم متناسب‌سازی واریز شده است.

در نتیجه، مابه‌التفاوت افزایش حقوق و متناسب‌سازی دو ماه نخست سال باید جداگانه پرداخت شود. تا ۱۱ مرداد ۱۴۰۵، زمان قطعی واریز این معوقات اعلام نشده است. سازمان تأمین اجتماعی مبلغ مورد نیاز برای تسویه مابه‌التفاوت فروردین و اردیبهشت را حدود ۸۲ هزار میلیارد تومان اعلام کرده و گفته است پرداخت آن پس از تأمین منابع انجام خواهد شد.

بنابراین، صدور احکام و پرداخت حقوق جدید از خرداد به معنای تسویه معوقات دو ماه نخست سال نیست. معوقات فروردین و اردیبهشت همچنان در تعهد سازمان قرار دارد، اما جدول زمان‌بندی رسمی آن منتشر نشده است.

روش مشاهده حکم جدید و ثبت اعتراض

بازنشستگان و مستمری‌بگیران می‌توانند حکم جدید سال ۱۴۰۵ و جزئیات محاسبات خود را از طریق سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی یا برنامه «تأمین من» مشاهده و دریافت کنند. مراجعه حضوری به شعب برای دریافت حکم ضروری نیست.

در صورت وجود ابهام یا اعتراض، امکان ثبت درخواست در درگاه مرکز نظارت و ارتباطات مردمی سازمان وجود دارد. شماره تلفن ۱۴۲۰ نیز بدون نیاز به پیش‌شماره، برای پاسخ‌گویی و راهنمایی مستمری‌بگیران فعال است.