خبر تازه از مابهالتفاوت حقوق بازنشستگان؛ پرداخت باز هم عقب افتاد؟
با گذشت چهار ماه از سال ۱۴۰۵، مابهالتفاوت افزایش مستمری فروردین و اردیبهشت بازنشستگان تأمین اجتماعی همچنان پرداخت نشده است. سازمان تأمین اجتماعی اصل این بدهی را پذیرفته، اما اعلام کرده که تسویه آن به تأمین منابع مالی قابلتوجهی نیاز دارد و هنوز زمان قطعی واریز مشخص نشده است.
این تأخیر در شرایطی ادامه دارد که بازنشستگان با افزایش هزینههای خوراک، مسکن، درمان و خدمات ضروری مواجهاند و کاهش ارزش پول، قدرت خرید مطالبات معوق آنان را ماهبهماه کمتر میکند.
آخرین وضعیت معوقات فروردین و اردیبهشت
سازمان تأمین اجتماعی در توضیح رسمی خود اعلام کرده است که پرداخت مابهالتفاوت افزایش مستمری فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ در تعهد این سازمان قرار دارد. براساس اعلام روابط عمومی سازمان، تأمین کامل منابع این پرداخت به حدود ۸۲ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد.
حقوق بازنشستگان از خردادماه براساس احکام جدید پرداخت شد؛ اما چون افزایشهای مصوب در فروردین و اردیبهشت اعمال نشده بود، بازنشستگان بابت این دو ماه از سازمان طلبکار شدند.
مبلغ طلب هر بازنشسته یکسان نیست و به عواملی مانند میزان مستمری سال قبل، حداقلبگیر یا سایر سطوح بودن، مزایا و نحوه اجرای متناسبسازی در حکم جدید بستگی دارد.
چرا زمان واریز اعلام نمیشود؟
مهمترین مانع اعلامشده، کمبود نقدینگی است. مسئولان سازمان تأمین اجتماعی تأکید کردهاند که تا زمان تأمین اعتبار، امکان تعیین جدول زمانی قطعی برای پرداخت همه معوقات وجود ندارد.
نمایندگان مجلس نیز در نشست تیرماه با مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی اعلام کردند که منابع موجود سازمان برای پرداخت مطالبات فروردین و اردیبهشت کافی نبوده و موضوع تأمین منابع در حال بررسی است.
بنابراین، خبرهایی که بدون استناد به اطلاعیه رسمی، از واریز قطعی معوقات در یک روز یا ماه مشخص سخن میگویند، قابل اتکا نیستند.
بدهی دولت چه ارتباطی با مطالبات بازنشستگان دارد؟
سازمان تأمین اجتماعی یک نهاد بیمهگر عمومی و غیردولتی است که بخش عمده منابع آن از محل حق بیمه کارگران و کارفرمایان تأمین میشود. دولت نیز براساس قوانین مختلف، تعهدات مالی متعددی در قبال این سازمان دارد.
بخشی از این تعهدات مربوط به سهم قانونی دولت از حق بیمه و بخشی دیگر ناشی از قوانینی است که گروههایی را با پرداخت سهمی از حق بیمه توسط دولت تحت پوشش قرار دادهاند.
وقتی این تعهدات در موعد مقرر پرداخت نشود، بدهی دولت به سازمان افزایش مییابد. در مقابل، تأمین اجتماعی باید مستمری بازنشستگان، هزینههای درمان، بیمه بیکاری و سایر تعهدات خود را به قیمت روز پرداخت کند.
به همین دلیل، تأخیر در تسویه بدهی دولت میتواند فشار نقدینگی سازمان را افزایش دهد و توان آن را برای انجام بهموقع تعهدات جاری محدود کند.
آیا همه مشکلات تأمین اجتماعی ناشی از بدهی دولت است؟
بدهی دولت یکی از عوامل مهم ناترازی مالی سازمان است، اما تنها عامل نیست. تغییر ترکیب جمعیتی، افزایش تعداد مستمریبگیران، کاهش نسبت بیمهپرداز به بازنشسته، بازنشستگیهای زودهنگام، رکود یا تعطیلی برخی بنگاهها، گریز بیمهای و هزینههای فزاینده درمان نیز بر منابع سازمان فشار وارد میکند.
رئیس مجمع نمایندگان استان تهران در مجلس گفته است که تأمین اجتماعی حدود ۴۷ میلیون نفر را تحت پوشش دارد و هر ماه برای پرداخت مستمریها با چالش منابع روبهروست. مجلس نیز بررسی یک طرح تحولی ۱۲ مادهای را برای کاهش مشکلات مالی و ساختاری سازمان دنبال میکند.
بنابراین حل مسئله تأمین اجتماعی فقط با یک پرداخت مقطعی امکانپذیر نیست و به اصلاحات پایدار در منابع، مصارف، مدیریت سرمایهگذاریها و نحوه اجرای تعهدات دولت نیاز دارد.
چرا پرداخت دیرهنگام بدهی به زیان بازنشستگان است؟
دیرکرد در پرداخت بدهی دولت دو پیامد اصلی دارد. نخست اینکه تورم، ارزش واقعی طلب سازمان را کاهش میدهد. مبلغی که چند سال قبل میتوانست برای سرمایهگذاری یا تأمین هزینههای جاری استفاده شود، در زمان پرداخت قدرت خرید بسیار کمتری دارد.
دوم اینکه سازمان برای پرداخت مستمری و هزینههای جاری ممکن است ناچار به فروش دارایی، استفاده از منابع سرمایهگذاری یا تأمین نقدینگی از مسیرهای پرهزینه شود.
تجربه سالهای گذشته نیز نشان میدهد که استقراض بانکی میتواند هزینه مالی قابلتوجهی برای سازمان ایجاد کند. مدیرعامل پیشین تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۳ اعلام کرده بود که طی سالهای ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۰ حدود ۱۰۶ هزار میلیارد تومان از بانک رفاه استقراض شده بود.
این هزینهها در نهایت منابع متعلق به بیمهشدگان و بازنشستگان را کاهش میدهد.
مطالبات بازنشستگان فقط معوقات دو ماهه نیست
مهمترین مطالبه فوری، پرداخت مابهالتفاوت فروردین و اردیبهشت است؛ اما نگرانی بازنشستگان به این مورد محدود نمیشود. آنان درباره موضوعات زیر نیز خواستار پاسخ روشن هستند:
- زمان دقیق واریز معوقات؛
- نحوه محاسبه مبلغ هر بازنشسته؛
- اجرای کامل افزایش حقوق و متناسبسازی؛
- وضعیت مزایای جانبی و کمکهزینهها؛
- استمرار خدمات درمانی؛
- پرداخت مطالبات مراکز درمانی و دارویی؛
- حفظ ارزش داراییها و سرمایهگذاریهای سازمان؛
- تسویه منظم تعهدات دولت.
نبود یک جدول زمانی شفاف، زمینه انتشار شایعات و اخبار متناقض را فراهم کرده است. هر بار که تاریخی غیررسمی برای پرداخت اعلام و سپس تکذیب میشود، اعتماد بازنشستگان به اطلاعرسانی رسمی آسیب میبیند.
نظر شما