آیا قیمت دلار به کانال ۱۶۰ هزار تومان برمی‌گردد؟

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

این کاهش ناگهانی، بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که آیا دلار می‌تواند به کانال ۱۶۰ هزار تومان بازگردد یا افت اخیر فقط واکنشی موقت به اخبار سیاسی است؟

مهم‌ترین عامل افت اخیر دلار، انتشار اخبار مثبت درباره مذاکرات ایران و آمریکا بود. گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد دو طرف به چارچوب یک توافق احتمالی نزدیک شده‌اند؛ توافقی که ممکن است در مرحله نخست به توقف درگیری‌ها، بازگشایی تنگه هرمز، رفع محدودیت‌های دریایی و آغاز آزادسازی بخشی از منابع ارزی مسدودشده ایران منجر شود.

بازار ارز ایران معمولاً پیش از آنکه نتیجه مذاکرات به‌طور رسمی اعلام شود، به احتمال وقوع آن واکنش نشان می‌دهد. در روزهای اخیر نیز افزایش عرضه از سوی دارندگان ارز، عقب‌نشینی خریداران و کاهش معاملات احتیاطی باعث شد قیمت دلار با سرعت بیشتری پایین بیاید.

بخشی از معامله‌گرانی که در محدوده‌های بالاتر دلار خریده بودند نیز با افزایش احتمال توافق وارد صف فروش شدند. این رفتار، فشار نزولی بازار را تشدید کرد و دلار را از کانال ۱۷۸ هزار تومان به محدوده ۱۷۲ هزار تومان رساند.

فاصله دلار تا کانال ۱۶۰ هزار تومان چقدر است؟

با قرار گرفتن دلار در محدوده ۱۷۲ هزار تومان، قیمت برای ورود به کانال ۱۶۰ هزار تومان باید حدود سه هزار تومان کاهش یابد. البته رسیدن به ابتدای این کانال، یعنی محدوده ۱۶۹ هزار تومان، با سقوط قیمت تا سطوحی مانند ۱۶۰ یا ۱۶۱ هزار تومان تفاوت دارد.

در واقع، اگر موج فروش موجود ادامه پیدا کند، ورود موقت دلار به محدوده ۱۶۸ تا ۱۶۹ هزار تومان چندان دور از انتظار نیست. اما برای رسیدن قیمت به نیمه پایین کانال ۱۶۰ هزار تومان، بازار به یک محرک سیاسی و اقتصادی قوی‌تر نیاز دارد.

این محرک می‌تواند اعلام رسمی توافق، توقف پایدار درگیری‌ها، رفع بخشی از تحریم‌های نفتی یا آزادسازی عملی منابع ارزی ایران باشد. صرف انتشار خبرهای امیدوارکننده، بدون امضای توافق و آغاز اجرای تعهدات، احتمالاً برای نگه‌داشتن دلار در این محدوده کافی نخواهد بود.

سه سناریو برای قیمت دلار

سناریوی نخست؛ توافق رسمی و ورود دلار به کانال ۱۶۰ هزار تومان

در صورتی که توافق میان ایران و آمریکا به‌صورت رسمی اعلام شود و جزئیاتی مانند آزادسازی منابع مسدودشده، تسهیل صادرات نفت و کاهش محدودیت‌های بانکی در آن وجود داشته باشد، احتمال ادامه افت قیمت دلار افزایش خواهد یافت.

در این شرایط، دلار می‌تواند ابتدا حمایت ۱۷۰ هزار تومان را از دست بدهد و وارد محدوده ۱۶۸ تا ۱۶۹ هزار تومان شود. تشدید عرضه و کاهش انتظارات تورمی حتی می‌تواند قیمت را به محدوده ۱۶۲ تا ۱۶۵ هزار تومان برساند.

با این حال، میزان ماندگاری دلار در این سطوح به اجرای واقعی توافق بستگی دارد. بازار ارز تنها با انتشار یک بیانیه سیاسی برای مدت طولانی آرام نمی‌ماند و منتظر مشاهده آثار اقتصادی توافق خواهد بود.

سناریوی دوم؛ ادامه مذاکرات بدون توافق قطعی

چنانچه مذاکرات ادامه پیدا کند اما امضای توافق به تعویق بیفتد، احتمالاً دلار وارد یک دوره نوسانی خواهد شد. در این وضعیت، محدوده ۱۷۰ تا ۱۷۵ هزار تومان می‌تواند به دامنه اصلی معاملات تبدیل شود.

هر خبر مثبت قیمت را به سمت مرز ۱۷۰ هزار تومان می‌برد و هر تکذیب، اختلاف یا تأخیر در مذاکرات می‌تواند بار دیگر خریداران را به بازار بازگرداند. در چنین فضایی، ورود کوتاه‌مدت به کانال ۱۶۰ هزار تومان امکان‌پذیر است، اما تثبیت قیمت در آن دشوار خواهد بود.

سناریوی سوم؛ شکست توافق و بازگشت دلار

اگر مذاکرات متوقف شود یا درگیری‌های نظامی دوباره تشدید شود، بخش مهمی از کاهش اخیر می‌تواند جبران شود. در این سناریو، دلار بار دیگر امکان بازگشت به محدوده ۱۷۵ تا ۱۸۰ هزار تومان را خواهد داشت.

بازار هنوز درباره قطعی بودن توافق اطمینان ندارد. مقام‌های ایرانی اعلام کرده‌اند که تصمیم نهایی گرفته نشده و برخی مسائل همچنان در حال مذاکره است. بنابراین احتمال بازگشت نوسان به بازار را نمی‌توان نادیده گرفت.

چرا تثبیت دلار در کانال ۱۶۰ هزار تومان دشوار است؟

حتی در صورت دستیابی به توافق، عوامل داخلی اقتصاد ایران همچنان بر قیمت ارز فشار وارد می‌کنند. رشد نقدینگی، تورم مزمن، کسری بودجه، افزایش هزینه‌های تولید و فاصله میان نرخ رسمی و بازار آزاد از جمله عواملی هستند که مانع کاهش پایدار نرخ ارز می‌شوند.

نرخ حواله دلار در مرکز مبادله در محدوده ۱۴۸ هزار تومان قرار دارد و همچنان با قیمت بازار آزاد فاصله محسوسی دارد. بنابراین ممکن است سیاست‌گذار نیز تمایلی به کاهش شدید و ناگهانی نرخ بازار نداشته باشد؛ زیرا سقوط سریع قیمت می‌تواند صادرکنندگان، شرکت‌ها و بازارهای وابسته را با شوک مواجه کند.

تجربه سال‌های گذشته نیز نشان داده است که کاهش‌های سیاسی قیمت دلار، اگر با افزایش درآمد ارزی، دسترسی پایدار به منابع و کنترل متغیرهای پولی همراه نباشد، معمولاً ماندگار نیست.

آیا اکنون زمان خرید دلار است؟

در شرایط فعلی، بازار بیش از عوامل اقتصادی تحت تأثیر خبرهای سیاسی قرار دارد و خریدوفروش ارز با ریسک بالایی همراه شده است. یک خبر درباره امضای توافق می‌تواند ظرف چند ساعت قیمت را چند هزار تومان کاهش دهد و انتشار خبر شکست مذاکرات نیز می‌تواند مسیر بازار را معکوس کند.

به همین دلیل، تصمیم‌گیری تنها بر اساس افت یک یا دو روزه قیمت منطقی نیست. خریداران مصرفی بهتر است از خرید هیجانی و یکجای ارز خودداری کنند و معامله‌گران نیز احتمال نوسانات شدید در هر دو جهت را در نظر بگیرند.

بازگشت دلار به کانال ۱۶۰ هزار تومان در کوتاه‌مدت دور از انتظار نیست. قیمت فعلی تنها چند هزار تومان با ابتدای این کانال فاصله دارد و اعلام رسمی توافق میان ایران و آمریکا می‌تواند فشار فروش را بیشتر کند.

با این حال، میان ورود لحظه‌ای دلار به کانال ۱۶۰ هزار تومان و تثبیت آن در این محدوده تفاوت مهمی وجود دارد. ورود به این کانال با ادامه اخبار مثبت امکان‌پذیر است، اما ماندگاری قیمت به امضای توافق، آزادسازی واقعی منابع ارزی، کاهش محدودیت صادرات نفت و آرام‌شدن پایدار فضای سیاسی وابسته خواهد بود.

در شرایط کنونی می‌توان گفت محدوده ۱۶۸ تا ۱۶۹ هزار تومان هدف قابل دسترس بازار در صورت ادامه خوش‌بینی‌هاست؛ اما رسیدن به محدوده ۱۶۰ تا ۱۶۵ هزار تومان به یک تحول سیاسی قطعی و قابل اجرا نیاز دارد.