فوری/ افزایش رقم یارانه نقدی هر نفر به ۱.۲۰۰.۰۰۰ تومان رسما تایید شد / واریز یارانه نقدی ۶ میلیون تومانی برای این دهک ها

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

افزایش سه‌برابری یارانه نقدی برای خانوار‌های کم‌درآمد قطعی شد.طرح یارانه نقدی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سیاست‌های حمایتی دولت در ایران برای کمک به معیشت خانوارها اجرا می‌شود، اما با توجه به افزایش شدید هزینه‌های زندگی و تورم در سال‌های اخیر، ارزش واقعی این حمایت نقدی به‌طور قابل توجهی کاهش یافته و در عمل کارایی اولیه خود را تا حد زیادی از دست داده است. همین موضوع باعث شده اصلاح ساختار و افزایش هدفمند مبلغ یارانه برای برخی گروه‌های مشمول در دستور کار سیاست‌گذاران قرار گیرد.

طبق قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، یارانه خانواده‌های دهک‌های اول تا چهارم که حداقل سه فرزند دارند باید از سال ۱۴۰۰ سه برابر می‌شد، اما اجرای این حکم تاکنون به‌طور کامل عملیاتی نشده بود و حالا قرار است به‌زودی وارد مرحله اجرا شود. بر اساس ماده ۱۳ این قانون که در سال ۱۴۰۰ به تصویب رسید، سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها مکلف است با حذف یارانه سه دهک درآمدی بالای جامعه، یارانه خانواده‌های دهک‌های ۱ تا ۴ دارای حداقل سه فرزند را سه برابر کند.

زهره‌سادات لاجوردی، نماینده مجلس، در گفت‌وگو با فارس اعلام کرده است که سال گذشته منابع حاصل از این محل برای پرداخت کالابرگ استفاده شد، اما در قانون بودجه امسال تأکید شده که این منابع باید فقط به خانواده‌های مشمول این قانون اختصاص پیدا کند. بر همین اساس، سازمان هدفمندی یارانه‌ها قرار است اجرای قانون را ابتدا از خانواده‌های دارای بیش از سه فرزند در دهک اول آغاز کند و سپس به‌صورت پلکانی تا دهک چهارم ادامه دهد؛ اقدامی که به دلیل محدودیت منابع مالی و نبود اعتبار کافی برای اجرای هم‌زمان این قانون برای همه مشمولان در نظر گرفته شده است.

بر اساس مصوبه مجلس، افزایش سه‌برابری یارانه نقدی شامل خانواده‌هایی می‌شود که در دهک‌های اول تا چهارم درآمدی قرار دارند و حداقل سه فرزند تحت تکفل داشته باشند. همچنین یکی دیگر از شروط تعیین‌شده برای دریافت این حمایت آن است که هیچ‌یک از والدین در دستگاه‌های مشمول ماده ۲۹ قانون برنامه ششم توسعه شاغل نباشند.

به این ترتیب، قانون‌گذار تلاش کرده است منابع این بخش را به خانوارهای پرجمعیت و کم‌برخوردار اختصاص دهد. با این حال، اجرای این مصوبه قرار نیست به‌صورت یک‌باره برای همه مشمولان انجام شود، بلکه سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها آن را به شکل پلکانی اجرا خواهد کرد. بر این اساس، پرداخت‌ها ابتدا از خانواده‌های دارای بیش از سه فرزند در دهک اول آغاز می‌شود و سپس به‌تدریج به سایر خانوارهای مشمول در دهک‌های بعدی تا دهک چهارم تعمیم پیدا می‌کند. اجرای مرحله‌ای این قانون نیز به دلیل محدودیت منابع مالی و نبود اعتبار کافی برای پرداخت هم‌زمان به همه خانوارهای مشمول در نظر گرفته شده است.

طرح پرداخت یارانه نقدی نخستین‌بار در آذرماه سال ۱۳۸۹ و هم‌زمان با اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها آغاز شد؛ سیاستی که با هدف اصلاح یارانه‌های پنهان انرژی و حمایت مستقیم از معیشت خانوارها، به‌ویژه اقشار کم‌درآمد، به اجرا درآمد. عصرهمگرایی نوشت،در آن مقطع، دولت با افزایش قیمت حامل‌های انرژی، پرداخت نقدی ماهانه را جایگزین بخشی از یارانه‌های غیرمستقیم کرد تا فشار ناشی از اصلاح قیمت‌ها بر مردم کاهش یابد.

در نخستین مرحله اجرای این طرح، به هر نفر ماهانه ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان پرداخت شد؛ رقمی که در آن زمان معادل حدود ۴۰ تا ۴۵ دلار برآورد می‌شد. اما با گذشت بیش از یک دهه و افزایش نرخ تورم و کاهش ارزش پول ملی، ارزش واقعی این مبلغ به‌شدت کاهش یافته است.

این سیاست در دولت‌های بعدی نیز ادامه پیدا کرد و در سال‌های اخیر، پس از حذف ارز ترجیحی، پرداخت‌های جدیدی تحت عنوان یارانه معیشتی و اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی نیز در دستور کار قرار گرفت. با این حال، یارانه نقدی همچنان برای بخش زیادی از مشمولان برقرار است و بر اساس رویه فعلی، یارانه دهک‌های اول تا سوم به ازای هر نفر ۴۰۰ هزار تومان و دهک‌های چهارم تا نهم ۳۰۰ هزار تومان است که معمولاً در بازه ۲۵ تا ۳۰ هر ماه واریز می‌شود..