خبر مهم برای بازنشستگان؛ تکلیف افزایش حقوق، متناسبسازی و فوقالعاده خاص
حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ با چند تغییر مهم همراه شده است؛ اما میزان افزایش برای همه بازنشستگان یکسان نیست. بازنشستگان تأمین اجتماعی، کشوری و لشکری هرکدام براساس مقررات صندوق خود با فرمول متفاوتی روبهرو هستند و به همین دلیل نمیتوان یک درصد یا یک مبلغ مشخص را به همه مستمریبگیران کشور تعمیم داد.
در تأمین اجتماعی، مستمری حداقلبگیران نسبت به سال گذشته ۶۰ درصد افزایش یافته و مستمری سایر سطوح نیز ۴۵ درصد بهعلاوه مبلغ ثابت ۱۵ میلیون و ۵۸۶ هزار و ۴۷۰ ریال افزایش پیدا کرده است. سازمان تأمین اجتماعی این ارقام را بهصورت رسمی اعلام کرده است.
در مقابل، شیوه محاسبه حقوق بازنشستگان کشوری متفاوت است. حقوق اسفند ۱۴۰۴ این گروه ابتدا ۲۰ درصد افزایش یافته و در کنار آن، فوقالعاده خاص و مرحله سوم متناسبسازی نیز در احکام سال ۱۴۰۵ اعمال شده است.
بنابراین آنچه برخی خبرها با عنوان «افزایش جدید حقوق بازنشستگان» منتشر میکنند، الزاماً یک افزایش تازه و جداگانه نیست؛ بخش بزرگی از ارقام مطرحشده مربوط به احکام سال ۱۴۰۵ است که از ابتدای سال وارد مرحله اجرا شدهاند.
افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
جزئیات رسمی منتشرشده درباره افزایش مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی نشان میدهد دو فرمول متفاوت برای حداقلبگیران و سایر سطوح در نظر گرفته شده است.
طبق اعلام سازمان تأمین اجتماعی، افزایش مستمریها براساس مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی، مصوبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ شورای عالی کار و توافق با کانون عالی بازنشستگان انجام شده است.
جدول اصلی به این صورت است:
| گروه بازنشستگان تأمین اجتماعی | افزایش سال ۱۴۰۵ |
|---|---|
| حداقلبگیران | ۶۰ درصد |
| مستمری جدید حداقلبگیر | ۱۶۶,۲۵۵,۵۰۰ ریال |
| سایر سطوح | ۴۵ درصد |
| مبلغ ثابت سایر سطوح | ۱۵,۵۸۶,۴۷۰ ریال |
| متناسبسازی | مرحله سوم در سال ۱۴۰۵ |
مستمری پایه اعلامشده برای حداقلبگیران در سال جاری ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان است. البته این رقم لزوماً همان مبلغی نیست که در نهایت وارد حساب هر فرد میشود؛ مزایا، کسورات و شرایط خانوادگی میتواند مبلغ نهایی فیش را تغییر دهد.
افزایش ۶۰ درصدی شامل چه کسانی است؟
افزایش ۶۰ درصدی به حداقلبگیران تأمین اجتماعی مربوط است.
بنابراین نمیتوان گفت تمام بازنشستگان تأمین اجتماعی ۶۰ درصد افزایش حقوق داشتهاند.
اگر مستمری فرد در گروه سایر سطوح قرار داشته باشد، فرمول دیگری برای او اعمال میشود: ۴۵ درصد افزایش نسبت به مستمری سال قبل بهعلاوه مبلغ ثابت ۱,۵۵۸,۶۴۷ تومان.
همین تفاوت باعث میشود دو بازنشسته تأمین اجتماعی، حتی با سابقه نزدیک به یکدیگر، افزایش ریالی متفاوتی در فیش حقوقی خود مشاهده کنند.
مبلغ ثابت سایر سطوح چقدر است؟
برای بازنشستگان تأمین اجتماعی در گروه سایر سطوح، علاوه بر افزایش ۴۵ درصدی، مبلغ ثابت:
۱۵,۵۸۶,۴۷۰ ریال
در نظر گرفته شده است.
این رقم معادل:
۱,۵۵۸,۶۴۷ تومان
است.
برای محاسبه تقریبی حقوق این گروه نمیتوان تنها حقوق سال گذشته را در ۱.۴۵ ضرب کرد؛ مبلغ ثابت نیز باید طبق ضوابط مربوط به فرمول افزایش لحاظ شود.
با این حال، ملاک دقیق برای هر فرد حکم رسمی صادرشده توسط سازمان تأمین اجتماعی است.
حقوق حداقلبگیران تأمین اجتماعی چقدر شده است؟
طبق اعلام رسمی، مستمری حداقلبگیران تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ به:
۱۶۶,۲۵۵,۵۰۰ ریال
رسیده است.
یعنی حدود:
۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان
در ماه.
اما این عدد مستمری پایه اعلامشده است.
برای مثال ممکن است در فیش یک بازنشسته مبالغ دیگری مانند حق عائلهمندی، حق اولاد، مزایای جانبی یا کسورات درج شده باشد؛ بنابراین عدد نهایی واریزی لزوماً برای همه حداقلبگیران یکسان نیست.
مرحله سوم متناسبسازی در سال ۱۴۰۵
سال ۱۴۰۵ مرحله سوم اجرای برنامه سهساله متناسبسازی حقوق بازنشستگان است.
طبق سازوکار برنامه هفتم، اجرای متناسبسازی در سه مرحله طراحی شده است:
سال ۱۴۰۳: ۴۰ درصد
سال ۱۴۰۴: ۳۰ درصد
سال ۱۴۰۵: ۳۰ درصد باقیمانده
به این ترتیب مرحله سال جاری، بخش باقیمانده از فرآیند سهساله متناسبسازی را پوشش میدهد.
نکته مهم این است که این «۳۰ درصد» به معنی افزایش ۳۰ درصدی کل حقوق همه بازنشستگان نیست.
مبلغ متناسبسازی براساس فرمول قانونی و وضعیت هر بازنشسته محاسبه میشود و بنابراین اثر ریالی آن برای دو فرد میتواند متفاوت باشد.
افزایش حقوق و متناسبسازی یکی نیستند
یکی از مهمترین اشتباهات در خبرهای مربوط به حقوق بازنشستگان، جمع کردن همه تغییرات در قالب یک درصد افزایش است.
در واقع دستکم سه مفهوم جداگانه وجود دارد:
افزایش سالانه حقوق: افزایش مستمری براساس مصوبات سال جدید
متناسبسازی: اصلاح تدریجی مستمری براساس فرمول مقرر در برنامه هفتم
معوقات: مبالغی که باید بابت ماههای گذشته پرداخت میشد اما با تأخیر تسویه میشود
بنابراین اگر بازنشسته در یک ماه چند تغییر در فیش خود مشاهده کرد، نباید همه آنها را یک «افزایش جدید» تلقی کند.
حقوق بازنشستگان کشوری در سال ۱۴۰۵ چقدر افزایش یافته است؟
فرمول بازنشستگان کشوری با تأمین اجتماعی یکسان نیست.
صندوق بازنشستگی کشوری اعلام کرده است که احکام افزایش حقوق و مرحله سوم متناسبسازی در فروردین ۱۴۰۵ صادر شده است.
طبق اطلاعات منتشرشده درباره نحوه پرداخت حقوق فروردین این گروه:
حقوق اسفند ۱۴۰۴ بازنشسته ابتدا ۲۰ درصد افزایش پیدا کرده است.
علاوه بر آن، مبلغی تحت عنوان فوقالعاده خاص و همچنین اثر مرحله سوم متناسبسازی در حکم لحاظ شده است.
بنابراین اگر یک بازنشسته کشوری مجموع دریافتی خود را با اسفند سال قبل مقایسه کند، ممکن است افزایش نهایی او بیش از ۲۰ درصد باشد.
این اختلاف به این دلیل است که ۲۰ درصد فقط یکی از اجزای حکم جدید است.
مبلغ ۲ میلیون و ۷۵۴ هزار تومان چیست؟
یکی از اعدادی که در خبرهای حقوق بازنشستگان زیاد دیده میشود، ۲۷ میلیون و ۵۴۰ هزار ریال است.
این رقم معادل:
۲ میلیون و ۷۵۴ هزار تومان
است.
در پرداختهای سال ۱۴۰۵ بازنشستگان کشوری، این رقم در چارچوب فوقالعاده خاص و مقررات مرتبط با احکام بازنشستگان مطرح شده است. گزارش مربوط به پرداخت حقوق فروردین نیز از اعمال این مبلغ در احکام بازنشستگان کشوری خبر داده است.
همچنین هیأت وزیران برای افرادی که در سال ۱۴۰۵ بازنشسته شده یا میشوند، اصلاحیهای درباره نحوه اثرگذاری فوقالعاده خاص در اولین حقوق بازنشستگی تصویب کرده است.
بنابراین رقم ۲ میلیون و ۷۵۴ هزار تومان را نباید به عنوان «افزایش جدید و جداگانه برای همه بازنشستگان کشور» معرفی کرد.
جدول مقایسه افزایش حقوق بازنشستگان ۱۴۰۵
| گروه | مهمترین تغییر در سال ۱۴۰۵ |
|---|---|
| تأمین اجتماعی؛ حداقلبگیر | ۶۰ درصد افزایش |
| تأمین اجتماعی؛ سایر سطوح | ۴۵ درصد + ۱,۵۵۸,۶۴۷ تومان |
| بازنشستگان کشوری | افزایش سالانه + فوقالعاده خاص + مرحله سوم متناسبسازی |
| متناسبسازی تأمین اجتماعی | اجرای مرحله سوم |
| متناسبسازی کشوری | اجرای مرحله سوم |
| مبلغ نهایی حقوق | وابسته به حکم فرد |
این جدول نشان میدهد یک عدد واحد برای پاسخ به سؤال «حقوق بازنشستگان چند درصد زیاد شده؟» وجود ندارد.
نوع صندوق تعیینکننده است.
آیا همه بازنشستگان ۲۰ درصد افزایش گرفتهاند؟
خیر.
افزایش ۲۰ درصدی که در برخی خبرها دیده میشود را نباید به همه بازنشستگان کشور تعمیم داد.
برای نمونه، سازمان تأمین اجتماعی بهطور رسمی از افزایش ۶۰ درصدی حداقلبگیران و ۴۵ درصدی بهعلاوه مبلغ ثابت برای سایر سطوح خبر داده است.
در مقابل، مقررات بازنشستگان کشوری مسیر دیگری دارد.
همین موضوع درباره لشکریها و سایر صندوقها نیز باید براساس مقررات صندوق مربوط بررسی شود.
آیا همه بازنشستگان تأمین اجتماعی ۶۰ درصد گرفتند؟
باز هم پاسخ منفی است.
۶۰ درصد فقط مربوط به حداقلبگیران است.
سایر سطوح مشمول فرمول ۴۵ درصد بهعلاوه مبلغ ثابت شدهاند.
سازمان تأمین اجتماعی همچنین اعلام کرده که با لحاظ حداقلبگیران و سایر سطوح، متوسط افزایش مستمری بازنشستگان این سازمان حدود ۵۰ درصد بوده است.
بنابراین فردی که مثلاً ۴۵ درصد افزایش داشته نباید تصور کند حکم او اشتباه صادر شده؛ ابتدا باید مشخص شود در کدام گروه قرار دارد.
چرا مبلغ حقوق دو بازنشسته با سابقه مشابه متفاوت است؟
مستمری فقط به تعداد سالهای سابقه بستگی ندارد.
عوامل دیگری نیز اثرگذارند، از جمله:
حقوق و دستمزد مبنای بازنشستگی، نوع صندوق، حداقلبگیر یا سایر سطوح بودن، زمان بازنشستگی، وضعیت متناسبسازی، مزایای خانوادگی و کسورات.
به همین دلیل مقایسه مبلغ فیش دو فرد بدون بررسی حکم آنها میتواند گمراهکننده باشد.
ملاک نهایی، حکم شخصی بازنشسته است.
آیا افزایش جدیدی در نیمه دوم سال تصویب شده است؟
در شرایط فعلی باید میان درخواست برای افزایش مجدد و مصوبه اجرایی افزایش جدید تفاوت گذاشت.
ممکن است نمایندگان مجلس، تشکلهای بازنشستگی یا کارشناسان درباره افزایش دوباره حقوق در نیمه دوم سال صحبت کنند، اما صرف طرح چنین پیشنهادی به معنی اضافه شدن رقم جدید به حقوق نیست.
آنچه اکنون قابل استناد است، افزایشهای مصوب سال ۱۴۰۵، اجرای مرحله سوم متناسبسازی و احکام مربوط به فوقالعاده خاص است.
در نتیجه خبرهایی با تیتر «افزایش دوباره حقوق بازنشستگان قطعی شد» باید فقط زمانی قطعی تلقی شوند که مصوبه یا ابلاغیه رسمی جدیدی برای آن وجود داشته باشد.
معوقات افزایش حقوق تأمین اجتماعی چه میشود؟
موضوع جداگانهای که این روزها برای بازنشستگان تأمین اجتماعی اهمیت زیادی دارد، مابهالتفاوت ماههای ابتدایی سال است.
این مبلغ با افزایش سالانه حقوق تفاوت دارد.
وقتی حکم جدید با تأخیر در پرداختها منعکس شود، اختلاف میان مبلغی که بازنشسته دریافت کرده و مبلغی که طبق حکم جدید باید دریافت میکرد، به عنوان معوقه محاسبه میشود.
بر همین اساس، فیش معوقه فروردین برای برخی مستمریبگیران قابل مشاهده شده و طبق آخرین وعده اعلامشده، پرداخت معوقات از ۹ شهریور در دستور کار قرار گرفته است.
این پرداخت یک «افزایش تازه» نیست؛ بلکه تسویه بخشی از طلب ماههای گذشته است.
بازنشستگان چگونه رقم دقیق افزایش را بفهمند؟
سادهترین روش، مقایسه حکم و فیش حقوقی است.
برای این کار بهتر است سه عدد بررسی شود:
حقوق و مستمری قبل از افزایش
مبلغ درجشده در حکم ۱۴۰۵
مبلغ خالص واریزی بعد از کسورات
اگر فرد بازنشسته تأمین اجتماعی است، باید مشخص کند در گروه حداقلبگیران قرار دارد یا سایر سطوح.
اگر بازنشسته کشوری است نیز لازم است افزایش سالانه، فوقالعاده خاص و مبلغ متناسبسازی را جداگانه در حکم بررسی کند.
آیا مبلغ متناسبسازی برای همه یکسان است؟
خیر.
متناسبسازی یک پرداخت ثابت یکسان برای همه نیست.
این مبلغ براساس شرایط حقوقی و سابقه هر فرد و نسبتهای مقرر در قانون محاسبه میشود.
به همین دلیل ممکن است یک بازنشسته چند میلیون تومان از محل متناسبسازی در حکم خود مشاهده کند و فرد دیگر رقمی متفاوت داشته باشد.
حتی اگر دو نفر هر دو بازنشسته یک صندوق باشند، رقم متناسبسازی آنها الزاماً برابر نیست.
بازنشستگان کشوری فیش و حکم را از کجا بررسی کنند؟
بازنشستگان کشوری میتوانند برای مشاهده احکام و فیشهای حقوقی از خدمات الکترونیکی صندوق بازنشستگی کشوری استفاده کنند.
بازنشستگان تأمین اجتماعی نیز میتوانند به سامانه خدمات غیرحضوری این سازمان و اپلیکیشن «تأمین من» مراجعه کنند.
سازمان تأمین اجتماعی برای پرسشها و پیگیریهای بیمهای، مرکز پاسخگویی ۱۴۲۰ را نیز در اختیار بیمهشدگان و مستمریبگیران قرار داده است.
سه عدد مهم حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵
اگر بخواهیم مهمترین ارقام فعلی را خلاصه کنیم، سه عدد بیش از بقیه مورد توجه قرار دارند:
۶۰ درصد؛ افزایش مستمری حداقلبگیران تأمین اجتماعی
۴۵ درصد + ۱,۵۵۸,۶۴۷ تومان؛ افزایش سایر سطوح تأمین اجتماعی
۲,۷۵۴,۰۰۰ تومان؛ رقم مطرحشده در احکام بازنشستگان دولتی در چارچوب فوقالعاده خاص و مقررات مربوط
اما این سه عدد متعلق به یک گروه واحد نیستند و نباید با یکدیگر جمع یا به همه بازنشستگان تعمیم داده شوند.
آیا حقوق بازنشستگان دوباره افزایش پیدا میکند؟
هر افزایش تازهای در ادامه سال نیازمند تصمیم، مصوبه و منابع مالی مشخص است.
در حال حاضر، اجرای افزایشهای مصوب سال ۱۴۰۵ و متناسبسازی قطعی است؛ اما برای هر افزایش دیگری که با عنوان «افزایش مجدد حقوق» منتشر میشود، باید منتظر سند رسمی ماند.
بنابراین پیشنهاد، مطالبه، اظهارنظر یک نماینده یا وعده یک مقام را نباید با مصوبه نهایی یکی دانست.
جمعبندی؛ بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ چقدر افزایش حقوق داشتهاند؟
پاسخ بستگی به صندوق بازنشستگی دارد.
برای بازنشستگان تأمین اجتماعی، سازمان رسماً اعلام کرده است که مستمری حداقلبگیران ۶۰ درصد افزایش یافته و به ۱۶۶ میلیون و ۲۵۵ هزار و ۵۰۰ ریال رسیده است.
سایر سطوح نیز ۴۵ درصد بهعلاوه مبلغ ثابت ۱۵ میلیون و ۵۸۶ هزار و ۴۷۰ ریال افزایش داشتهاند.
در صندوق بازنشستگی کشوری نیز افزایش سالانه، فوقالعاده خاص و مرحله سوم متناسبسازی در احکام سال جاری اعمال شده است.
بنابراین نمیتوان گفت «همه بازنشستگان ۲۰ درصد»، «همه ۶۰ درصد» یا «همه ۲ میلیون و ۷۵۴ هزار تومان» افزایش گرفتهاند.
عدد واقعی افزایش هر بازنشسته فقط با مشخص شدن صندوق، گروه مستمری و بررسی حکم و فیش حقوقی شخصی او قابل تعیین است.
همچنین آنچه اکنون در خبرها درباره معوقات تأمین اجتماعی مطرح است، افزایش جدید حقوق نیست؛ بلکه پرداخت مطالباتی است که بابت اجرای احکام ماههای ابتدایی سال باقی مانده است.
نظر شما