افزایش مجدد پایه حقوق، حق مسکن، بن کارگری و حداقل دریافتی کارگران و بازنشستگان از پاییز | ترمیم مرحله اول حقوق حداقل بگیران جدی شد
بهروز بهنیا، فعال حوزه کار و رئیس کانون کارگران مخابرات، در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به زمان مناسب برگزاری مذاکرات مربوط به افزایش مزایا و ترمیم دستمزد کارگران در نیمه دوم سال، اظهار کرد: این مذاکرات باید نیمه دوم مرداد تا نیمه اول شهریور برگزار شود؛ چرا که در این بازه زمانی، هم تورم ششماهه نخست سال مشخص شده و هم میزان واقعی افت قدرت خرید کارگران قابل ارزیابی است.
اگر مذاکرات پیش از این زمان برگزار شود، معمولا دادهها ناقص است و اگر پس از آن انجام شود، هرچند اطلاعات کاملتر خواهد بود و تصمیمگیری بهتری صورت میگیرد، اما اثرگذاری آن بر بودجه سال بعد از دست میرود؛ چراکه فرآیند اجرا به آبان و آذر میرسد و در آن مقطع، مذاکرات دستمزدی سال آینده باید آغاز شده باشد. بنابراین، به نظر من این بازه زمانی بهترین زمان برای انجام مذاکرات است.
وی درباره ضرورت شفافیت در محاسبه سبد معیشت و تعیین دستمزد بر اساس واقعیتهای بازار نیز گفت: اگر قرار باشد سبد معیشت شفاف باشد، باید از دل بازار واقعی استخراج شود، نه اینکه پشت میز و بر اساس تصمیمات اداری تعیین شود. ماده ۴۱ قانون کار دو معیار برای تعیین حداقل دستمزد بیان میکند؛ یکی نرخ تورم و دیگری هزینه معیشت یک خانوار کارگری. هرچه روش محاسبه سبد معیشت شفافتر و قابل راستیآزمایی باشد، امکان بررسی اینکه تصمیم نهایی تا چه اندازه با معیارهای قانونی منطبق است نیز بیشتر خواهد شد.
رئیس کانون کارگران مخابرات ادامه داد: در این زمینه چند اصل باید همواره رعایت شود. نخست، قیمتگذاری میدانی از فروشگاهها، بازارها و مراکز خریدی که کارگران معمولا از آنها خرید میکنند. یعنی منابع قیمتگذاری باید بهطور شفاف اعلام شود و مشخص باشد قیمتها بر اساس چه مراجعی به دست آمدهاند، نه اینکه صرفا ارقامی اعلام شود، بلکه روشن باشد قیمت واقعی در بازار و جامعه چه میزان است. اصل دیگر، شفاف بودن فرمول محاسبه سبد معیشت است؛ به این معنا که مشخص شود هر رقم از چه محلی به دست آمده و بر اساس چه جمعبندیای محاسبه شده است و صرفا عددسازی نباشد. معمولا اعداد و ارقامی اعلام میشود، اما فرمول محاسبه آن مشخص نیست. اگر این فرمول اعلام شود، کارشناسان، تشکلهای کارگری و حتی خود کارگران میتوانند عدد نهایی را صحتسنجی و بررسی کنند که آیا واقعا بر اساس این فرمول، رقم اعلامشده واقعی است یا خیر.
بهنیا همچنین با تاکید بر اهمیت هزینه مسکن در سبد معیشت کارگران گفت: محاسبه واقعی سهم مسکن در زندگی کارگری نیز بسیار اثرگذار است؛ زیرا امروز بخش عمده هزینههای زندگی کارگران را مسکن تشکیل میدهد، اما هیچگاه این سهم بهصورت واقعی اعلام نمیشود. اگر سهم مسکن بهطور دقیق محاسبه و اعلام شود، میتواند یکی از معیارهای مهم شفافسازی سبد معیشت باشد.
وی در خصوص بازنگری در مزایای کارگران و تاثیرات آن ، یادآورشد: در این محاسبات، قشر کارگری و نمایندگان کارگران معمولا کمترین قدرت را دارند و تاکنون نیز این موضوع هیچگاه به تغییرات بنیادین منجر نشده است؛ زیرا اگر قرار باشد اثر بنیادی داشته باشد، باید مزد پایه افزایش یابد و در عمل تاکنون چنین اتفاقی را ندیدهایم. معمولا افزایشها به موارد جزئیتری مانند حق مسکن یا بن خواربار محدود میشود. برای مثال، در سال ۱۳۹۹ حق مسکن از ۱۰۰ هزار تومان به ۳۰۰ هزار تومان افزایش یافت، اما در سایر سالها چنین اتفاقی رخ نداده است.
رئیس کانون کارگران مخابرات بیان کرد: اگر اراده واقعی برای ایجاد اثری ماندگار وجود داشته باشد، باید مزد پایه افزایش یابد که تاکنون چنین اتفاقی رخ نداده است. البته امسال نمایندگان کارگری و بهطور کلی سه تشکل کارگری اراده جدی برای افزایش مزد پایه دارند. اگر مزد پایه افزایش پیدا کند، اثر آن در سال آینده و درصد افزایش دستمزد سالهای بعد نیز ماندگار خواهد بود و حتی اگر تنها یکبار افزایش یابد، تا پایان دوران اشتغال کارگر تأثیر خود را حفظ میکند؛ اما سایر اقلام، متأسفانه تأثیر چندانی در زندگی کارگران ندارند.جزئیات نهایی حقوق و دستمزد کارگران مشمول قانون کار در سال ۱۴۰۵ بر اساس بخشنامه ابلاغی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مشخص است. طبق مصوبه شورای عالی کار، حداقل مزد کارگران نسبت به سال گذشته ۶۰ درصد افزایش یافته و حداقل مزد روزانه از ۳ میلیون و ۴۶۳ هزار و ۶۵۶ ریال در سال ۱۴۰۴ به ۵ میلیون و ۵۴۱ هزار و ۸۵۰ ریال در سال جاری رسیده است.
بر این اساس، عصر همگرایی نوشت،حداقل پایه حقوق کارگر برای یک ماه ۳۰ روزه ۱۶۶ میلیون و ۲۵۵ هزار و ۵۰۰ ریال، معادل ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان است. این رقم فقط مزد پایه است و نباید با مبلغ نهایی فیش حقوقی یا مبلغ واریزی به حساب کارگر اشتباه گرفته شود.
مزایایی مانند حق مسکن، کمکهزینه اقلام مصرفی خانوار، حق تأهل، پایه سنوات و در صورت داشتن شرایط قانونی، حق اولاد به مزد پایه افزوده میشود. از سوی دیگر، حق بیمه، مالیات در صورت مشمول بودن و سایر کسورات قانونی میتواند مبلغ خالص پرداختی را کاهش دهد.
جدول حقوق و مزایای کارگران در سال ۱۴۰۵
جدول زیر بر اساس بخشنامه مزد ۱۴۰۵ و ارقام ابلاغشده تنظیم شده است.
| عنوان | مبلغ در سال ۱۴۰۵ |
|---|---|
| حداقل مزد روزانه | ۵۵۴٬۱۸۵ تومان |
| پایه حقوق ماه ۳۰ روزه | ۱۶٬۶۲۵٬۵۵۰ تومان |
| پایه حقوق ماه ۳۱ روزه | ۱۷٬۱۷۹٬۷۳۵ تومان |
| بن کارگری | ۲٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان |
| حق مسکن | ۳٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
| حق تأهل | ۵۰۰٬۰۰۰ تومان |
| پایه سنوات روزانه | ۱۶٬۶۶۶٫۷ تومان |
| پایه سنوات ماه ۳۰ روزه | حدود ۵۰۰٬۰۰۰ تومان |
| حق اولاد برای هر فرزند | ۱٬۶۶۲٬۵۵۵ تومان |
| مزد ساعتی حداقلبگیر | حدود ۷۵٬۶۰۵ تومان |
| حداقل اضافهکاری هر ساعت | حدود ۱۰۵٬۸۴۷ تومان |
| افزایش حداقل مزد | ۶۰ درصد |
| افزایش سایر سطوح مزدی | ۴۵ درصد + مبلغ ثابت روزانه |
حداقل دریافتی کارگر مجرد در سال ۱۴۰۵
کارگر مجرد حداقلبگیری که هنوز مشمول پایه سنوات نشده است، در یک ماه ۳۰ روزه علاوه بر پایه حقوق ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ تومانی، ۳ میلیون تومان حق مسکن و ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان بن کارگری دریافت میکند.
در نتیجه مجموع این اقلام پیش از کسر بیمه و سایر کسورات به حدود:
۲۱ میلیون و ۸۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان
میرسد.
اگر همین کارگر حداقل یک سال سابقه لازم برای دریافت پایه سنوات داشته باشد، حدود ۵۰۰ هزار تومان دیگر به مبلغ فوق افزوده میشود و مجموع اقلام یادشده به حدود:
۲۲ میلیون و ۳۲۵ هزار و ۵۵۱ تومان
میرسد.
این ارقام «دریافتی ناخالص بر مبنای اقلام عمومی» هستند و اضافهکاری، نوبتکاری، مأموریت، مزایای شغلی و کسورات فردی در آنها منظور نشده است. مبالغ از اجزای مصوب مزد محاسبه شدهاند.
حقوق کارگر متأهل بدون فرزند چقدر است؟
حق تأهل در سال ۱۴۰۵ ماهانه ۵ میلیون ریال، معادل ۵۰۰ هزار تومان تعیین شده و به کارگران متأهل اعم از زن و مرد تعلق میگیرد. این رقم برخلاف مزد پایه، در مصوبه امسال نسبت به سال قبل تغییر نکرده است.
بنابراین یک کارگر متأهل حداقلبگیر بدون فرزند و بدون پایه سنوات، در ماه ۳۰ روزه با جمع پایه مزد، حق مسکن، بن کارگری و حق تأهل حدود:
۲۲ میلیون و ۳۲۵ هزار و ۵۵۰ تومان
دریافتی ناخالص پیش از کسورات خواهد داشت.
اگر این فرد مشمول پایه سنوات نیز باشد، مجموع این اقلام به حدود:
۲۲ میلیون و ۸۲۵ هزار و ۵۵۱ تومان
میرسد.
حق اولاد کارگران در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
مطابق قانون تأمین اجتماعی، کمکهزینه عائلهمندی برای هر فرزند واجد شرایط معادل سه برابر حداقل مزد روزانه کارگر است. با توجه به حداقل مزد روزانه ۵ میلیون و ۵۴۱ هزار و ۸۵۰ ریالی، حق اولاد سال ۱۴۰۵ برای هر فرزند ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار و ۵۵۰ ریال، معادل ۱ میلیون و ۶۶۲ هزار و ۵۵۵ تومان است.
بر این اساس:
| تعداد فرزند | حق اولاد ماهانه |
|---|---|
| یک فرزند | ۱٬۶۶۲٬۵۵۵ تومان |
| دو فرزند | ۳٬۳۲۵٬۱۱۰ تومان |
| سه فرزند | ۴٬۹۸۷٬۶۶۵ تومان |
بنابراین یک کارگر متأهل حداقلبگیر با یک فرزند و یک سال سابقه، با احتساب پایه حقوق، بن کارگری، حق مسکن، حق تأهل، پایه سنوات و حق اولاد، در ماه ۳۰ روزه حدود ۲۴ میلیون و ۴۸۸ هزار تومان دریافتی ناخالص خواهد داشت؛ البته پیش از اعمال کسورات و بدون احتساب اضافهکاری و مزایای اختصاصی.
پایه سنوات سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
یکی از اجزای مهم فیش حقوقی، پایه سنوات است. طبق بخشنامه رسمی، کارگرانی که در سال ۱۴۰۵ یک سال سابقه کار در همان کارگاه داشته باشند یا یک سال از دریافت آخرین پایه سنوات آنان گذشته باشد، روزانه ۱۶۶ هزار و ۶۶۷ ریال پایه سنوات دریافت میکنند.عصر همگرایی نوشت،نکته قابل توجه این است که از سال ۱۴۰۵ همه کارگران دائم و موقت واجد شرایط مشمول پایه سنوات هستند؛ حتی اگر حق سنوات یا مزایای پایان کار خود را در گذشته تسویه کرده باشند. این موضوع بهصراحت در بخشنامه مزد امسال آمده است.
بن کارگری و حق مسکن در سال ۱۴۰۵
کمکهزینه اقلام مصرفی خانوار یا همان «بن کارگری» برای سال ۱۴۰۵ ماهانه ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان تعیین شده و به کارگران مجرد و متأهل تعلق میگیرد.
حق مسکن نیز پس از طی فرآیند تصویب، به ۳ میلیون تومان در ماه افزایش یافت و مصوبه مربوط به آن برای اجرا از ابتدای سال ۱۴۰۵ ابلاغ شد.
به این ترتیب، تنها مجموع بن کارگری و حق مسکن در سال جاری به ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در ماه میرسد.
حقوق سایر سطوح مزدی چگونه افزایش یافت؟
افزایش ۶۰ درصدی مربوط به حداقل مزد است و نباید برای همه کارگران به یک شکل اعمال شود.
طبق بخشنامه وزارت کار، مزد کارگرانی که در سال ۱۴۰۴ بیش از حداقل مزد دریافت میکردند، از ابتدای سال ۱۴۰۵ به میزان ۴۵ درصد مزد ثابت یا مزد مبنا به اضافه روزانه ۵۱۹ هزار و ۵۴۹ ریال افزایش مییابد.
این مبلغ ثابت روزانه در مقیاس یک ماه ۳۰ روزه برابر با حدود ۱ میلیون و ۵۵۸ هزار و ۶۴۷ تومان است.
در عین حال، مزد نهایی هیچ کارگر مشمول قانون کار پس از اعمال افزایش نباید از حداقل مزد روزانه مصوب یعنی ۵ میلیون و ۵۴۱ هزار و ۸۵۰ ریال کمتر باشد.
دستمزد ساعتی و اضافهکاری سال ۱۴۰۵
افزایش حداقل مزد، مبنای محاسبه اضافهکاری، شبکاری و برخی فوقالعادههای دیگر را نیز تغییر داده است.
براساس محاسبات مبتنی بر بخشنامه مزد و مقررات قانون کار، مزد عادی هر ساعت کار برای حداقلبگیران در سال ۱۴۰۵ حدود ۷۵ هزار و ۶۰۵ تومان و حداقل مبلغ یک ساعت اضافهکاری حدود ۱۰۵ هزار و ۸۴۷ تومان است.
برای کارگر غیرنوبتی که در ساعات شب کار میکند نیز ۳۵ درصد فوقالعاده شبکاری بر مزد ساعت عادی تعلق میگیرد. فوقالعاده کار در روز جمعه نیز مطابق قانون ۴۰ درصد اضافه بر مزد مربوط محاسبه میشود.
آیا حقوق کارگران در نیمه دوم ۱۴۰۵ دوباره افزایش مییابد؟
این پرسش در هفتههای اخیر به یکی از موضوعات اصلی حوزه کار تبدیل شده است، اما باید میان «مطالبه برای ترمیم مزد» و «مصوبه قطعی افزایش حقوق» تفاوت گذاشت.
تا ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ هیچ مصوبه جدیدی مبنی بر افزایش مجدد حداقل مزد یا تغییر جدول فوق ابلاغ نشده است. بنابراین ارقامی که در جدول بالا آمده، همچنان مبنای قانونی جاری پرداخت حقوق کارگران است.
نمایندگان و فعالان کارگری در ماههای اخیر خواستار تشکیل کمیته مزد و بازنگری در هزینه سبد معیشت شدهاند. از جمله بحث افزایش بن کارگری و حق مسکن در نیمه دوم سال مطرح شده است، اما این موارد تاکنون به مصوبه قطعی جدید تبدیل نشدهاند.
در تازهترین اظهارنظر منتشرشده در ۱۷ مرداد، یک فعال حوزه کار نیمه دوم مرداد تا نیمه اول شهریور را زمان مناسب برای آغاز مذاکرات ترمیم دستمزد دانسته و خواستار محاسبه مجدد سبد معیشت بر اساس قیمتهای واقعی بازار شده است. این اظهارنظر به معنای تصویب افزایش تازه نیست.
جدول نهایی حداقل حقوق چند گروه از کارگران
با اتکا به ارقام مصوب، مجموع برخی اقلام عمومی حقوق در ماه ۳۰ روزه به شکل زیر محاسبه میشود:
| وضعیت کارگر | مجموع ناخالص اقلام اصلی |
|---|---|
| مجرد، بدون سابقه مشمول سنوات | ۲۱٬۸۲۵٬۵۵۰ تومان |
| مجرد، مشمول پایه سنوات | ۲۲٬۳۲۵٬۵۵۱ تومان |
| متأهل بدون فرزند و بدون پایه سنوات | ۲۲٬۳۲۵٬۵۵۰ تومان |
| متأهل بدون فرزند با پایه سنوات | ۲۲٬۸۲۵٬۵۵۱ تومان |
| متأهل با یک فرزند، بدون پایه سنوات | ۲۳٬۹۸۸٬۱۰۵ تومان |
| متأهل با یک فرزند و پایه سنوات | ۲۴٬۴۸۸٬۱۰۶ تومان |
| متأهل با دو فرزند و پایه سنوات | ۲۶٬۱۵۰٬۶۶۱ تومان |
این جدول حاصل جمع اقلام قانونی عمومی مصوب است و مبلغ خالص واریزی به حساب محسوب نمیشود. حق بیمه، مالیات احتمالی و سایر کسورات از یک سو و اضافهکاری، نوبتکاری، مزایای شغلی، حق مأموریت و سایر پرداختها از سوی دیگر میتوانند رقم فیش هر کارگر را تغییر دهند. مبنای ارقام، بخشنامه مزد و جداول تکمیلی سال ۱۴۰۵ است.
نظر شما