مزایای بازنشستگان تأمین اجتماعی در ۱۴۰۵ چه شد؟ بن و مسکن بدون افزایش ماند؟

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

محمد اسدی، رئیس کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی، با انتقاد از تعیین‌تکلیف نشدن مزایای جانبی مستمری‌بگیران اعلام کرد مبالغی که خارج از اصل مستمری به بازنشستگان پرداخت می‌شود، در سال جاری افزایش پیدا نکرده است.

بر اساس اظهارات اسدی، کمک‌هزینه مسکن بازنشستگان همچنان ماهانه ۲۷۰ هزار تومان و کمک‌هزینه معیشت یا بن ۶۰۰ هزار تومان است؛ ارقامی که به گفته او در مقایسه با هزینه‌های فعلی زندگی سهم محدودی در تأمین مخارج خانوارهای بازنشسته دارد. اسدی گفته است هنگام مذاکرات مربوط به افزایش حقوق سال ۱۴۰۵، تصمیم‌گیری درباره این مزایا به بررسی‌های بعدی موکول شد، اما تاکنون تغییری در ارقام پرداختی ایجاد نشده است.

این بخش از سخنان رئیس کانون عالی بازنشستگان با آخرین توضیحات رسمی سازمان تأمین اجتماعی نیز هم‌خوان است. سازمان پیش‌تر اعلام کرده بود کمک‌هزینه مسکن ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار ریالی و کمک به تأمین معیشت ۶ میلیون ریالی در سال ۱۴۰۵ حذف نشده‌اند، اما به دلیل محدودیت منابع بدون افزایش و در سطح سال گذشته ادامه پیدا می‌کنند. تأمین اجتماعی همچنین تأکید کرده است این دسته از مزایا در قانون تأمین اجتماعی جزو تعهدات اصلی و دائمی سازمان محسوب نمی‌شوند و پرداخت آنها در چارچوب مجوزها و منابع موجود انجام می‌شود.

به گزارش عصر همگرایی، خش دیگری از اعتراض اسدی به وضعیت مزایای زنان و فرزندان بازمانده مربوط می‌شود. او گفته است پرداخت‌هایی مانند عائله‌مندی برای زنان و کمک‌اولاد برای دختران بازمانده با مشکل مواجه شده و خواستار بازگشت این حمایت‌ها شده است. رئیس کانون عالی بازنشستگان تأمین اجتماعی تأکید کرده بسیاری از زنان مستمری‌بگیر پس از فوت همسر، مسئولیت اقتصادی خانواده را برعهده دارند و کاهش هر بخش از دریافتی آنان می‌تواند فشار معیشتی بیشتری ایجاد کند.

با این حال، بررسی اطلاعیه‌ها و توضیحات رسمی نشان می‌دهد موضوع «قطع حق اولاد و عائله‌مندی» برای همه بازنشستگان و بازماندگان یکسان نیست و باید میان گروه‌های مختلف تفکیک قائل شد.

سازمان تأمین اجتماعی در پاسخ‌های رسمی سال ۱۴۰۵ اعلام کرده است کمک‌هزینه اولاد برای بازنشستگان و ازکارافتادگان غیردولتی و همچنین فرزندان بازمانده مشمول غیردولتی، برای هر فرزند ۱۷ میلیون و ۱۹۳ هزار و ۷۶۵ ریال تعیین شده است. بنابراین نمی‌توان قطع کامل حق اولاد برای تمامی مستمری‌بگیران را به‌عنوان یک حکم عمومی تلقی کرد.

اختلاف اصلی درباره برخی از گروه‌های بازمانده است. سازمان تأمین اجتماعی درباره همسران بازمانده‌ای که به‌تنهایی مستمری دریافت می‌کنند، اعلام کرده پرداخت کمک‌هزینه عائله‌مندی به این گروه در مقررات فعلی مستند قانونی ندارد. استدلال سازمان این است که عائله‌مندی برای مستمری‌بگیری تعریف شده که دارای همسر تحت تکفل باشد و همسر بازمانده‌ای که خود مستمری دریافت می‌کند، در این تعریف قرار نمی‌گیرد.

در مورد حق اولاد پس از فوت مستمری‌بگیر نیز وضعیت پیچیده‌تر است. بررسی منتشرشده از سوی عصر همگرایی نشان می‌دهد قانون تأمین اجتماعی درباره انتقال یا قطع مستقل این مزیت پس از فوت والدین تصریح روشنی ندارد و همین موضوع به شکل‌گیری برداشت‌های متفاوت در اجرا منجر شده است. سازمان تأمین اجتماعی این مزایا را از تعهدات دائمی قانونی خود نمی‌داند، در حالی که نمایندگان بازنشستگان خواستار تداوم پرداخت آنها هستند.

این اختلاف حتی به مجلس نیز رسیده است. علی بابایی‌کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، پیش‌تر اعلام کرده بود مجلس با حذف «سایر مزایا» از دریافتی بازنشستگان مخالف است.عصر همگرایی نوشت، او حق اولاد و عائله‌مندی را از جمله موضوعاتی دانسته که باید میان تأمین اجتماعی، دولت و کانون عالی بازنشستگان تعیین‌تکلیف شود و تأکید کرده بود هنوز درباره این بخش تصمیم نهایی حاصل نشده است.

احکام جدید بازنشستگان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ با افزایش ۶۰ درصدی اصل مستمری حداقل‌بگیران و افزایش ۴۵ درصدی به‌اضافه مبلغ ثابت برای سایر سطوح صادر شد. مرحله سوم و پایانی متناسب‌سازی نیز امسال در احکام اعمال شده است. در مقابل، مزایای جانبی برخلاف اصل مستمری افزایش پیدا نکرد و این تفاوت اکنون یکی از مهم‌ترین محورهای اعتراض تشکل‌های بازنشستگی است.

محمد اسدی معتقد است افزایش اصل مستمری بدون اصلاح مزایای جانبی، به‌تنهایی برای جبران افت قدرت خرید بازنشستگان کافی نیست. او همچنین از حذف پرداخت موسوم به «حفظ قدرت خرید» انتقاد کرده است؛ مبلغی که در سال‌های قبل برای بخشی از مستمری‌بگیران پرداخت می‌شد. سازمان تأمین اجتماعی در توضیح این موضوع اعلام کرده بود مجوز بودجه‌ای پرداخت این رقم مربوط به سال ۱۴۰۳ بوده و در بودجه سال جاری مبنای قانونی مشابهی برای ادامه آن وجود ندارد.

در مجموع، آخرین اطلاعات موجود نشان می‌دهد کمک‌هزینه مسکن و بن معیشت بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ حذف نشده، اما افزایش نیز نیافته است. در مقابل، وضعیت عائله‌مندی و حق اولاد برای برخی گروه‌های بازمانده همچنان محل اختلاف حقوقی و صنفی است و تا این لحظه خبر رسمی تازه‌ای درباره افزایش عمومی مزایای جانبی یا تغییر مقررات مربوط به این گروه‌ها منتشر نشده است.