واریز هم‌زمان حقوق همه بازنشستگان در یکروز | حذف پرداخت الفبایی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

محمد حسن زدا سرپرست اسبق سازمان تامین اجتماعی

تقسیم پرداخت مستمری بر اساس حرف اول نام خانوادگی، شاید در دهه های پیش و در شرایط محدودیت‌های بانکی و لجستیکی، راهکاری قابل قبول بوده باشد؛ اما امروز با استقرار کامل پرداخت‌های الکترونیکی، ادامه این رویه نیازمند توجیه فنی و مدیریتی روشن است.

در نظام پرداخت الکترونیکی، صدور فایل و دستور پرداخت برای همه مستمری‌بگیران در یک زمان یا در بازه‌ای کوتاه، از نظر فنی امکان‌پذیر است و الفبا دیگر مبنای قابل دفاعی محسوب نمی‌شود.

حتی اگر سازمان به دلیل مدیریت نقدینگی ناچار به زمان‌بندی پرداخت باشد، می‌توان از تقویمی ثابت، شفاف و قابل پیش‌بینی استفاده کرد؛ نه معیاری که هیچ ارتباطی با وضعیت معیشتی یا بیمه‌ای فرد ندارد.

در بسیاری از نظام‌های بازنشستگی نیز پرداخت‌ها در چند چرخه انجام می‌شود، اما این تقسیم‌بندی با هدف مدیریت جریان پرداخت و بر اساس تقویم مشخص صورت می‌گیرد.

برای بازنشسته‌ای که مستمری، منبع اصلی درآمد اوست، چند روز تأخیر می‌تواند به معنای عقب‌افتادن اجاره، اقساط، هزینه‌های زندگی و سایر تعهدات ماهانه باشد.

مسئله مهم‌تر آن است که تأخیر پرداخت نباید به یک تبعیض زمانی غیرضروری میان مستمری‌بگیران تبدیل شود.از منظر بیمه‌ای، مستمری حق قانونی بیمه‌شده است و نحوه پرداخت آن باید بر پایه اصول عدالت، شفافیت، قابلیت پیش‌بینی و حفظ کرامت بازنشسته طراحی شود.

البته مسئله پرداخت الفبایی را نباید با بحران نقدینگی و ناترازی مالی سازمان یکی دانست؛ مشکل اصلی سازمان، شکاف میان منابع و مصارف و انباشت تعهدات و بدهی‌های دولت است.

راهکار پایدار نیز فروش مستمر دارایی‌های سازمان نیست؛ زیرا فروش دارایی مولد، منابع بین‌نسلی صندوق را کاهش می‌دهد و تنها می‌تواند بخشی از فشار کوتاه‌مدت را جبران کند.

سازمان باید به سمت فعال‌سازی دارایی‌ها و مطالبات خود، سرمایه‌گذاری مولد و ایجاد جریان درآمدی پایدار حرکت کند تا منابع حاصل از آن بتواند پشتوانه تعهدات بلندمدت باشد.

بنابراین، بازنگری در شیوه پرداخت مستمری‌ها، در کنار اصلاح ساختار منابع و مصارف، می‌تواند نشانه‌ای از عبور سازمان از رویه‌های قدیمی و حرکت به سمت مدیریت نوین تأمین اجتماعی باشد.

حداقل انتظار این است که سازمان دلایل فنی ادامه پرداخت الفبایی را شفاف اعلام کند و در صورت نبود ضرورت عملیاتی، پرداخت هم‌زمان یا در کوتاه‌ترین بازه ممکن را در دستور کار قرار دهد.