موعد تازه برای واریز معوقات بازنشستگان / نحوه محاسبه مبلغ مابه‌التفاوت بازنشستگان

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

 مابه‌التفاوت حقوق به آن بخش از مبلغ پرداختی گفته می‌شود که به دلیل تأخیر در اعمال ضریب افزایش حقوق سالانه ایجاد می‌گردد. در آغاز هر سال، سازمان تأمین اجتماعی بر اساس مصوبات شورای عالی کار و هیئت وزیران، ضریب افزایش حقوق بازنشستگان را تعیین می‌کند. بااین‌حال، به دلیل انجام محاسبات سیستمی و صدور احکام جدید، اعمال این افزایش حقوق معمولاً از ماه‌های ابتدایی سال با تأخیر همراه است.

در نتیجه، حقوق فروردین و اردیبهشت بازنشستگان ابتدا بر اساس مبالغ سال قبل پرداخت می‌شود. پس از نهایی شدن احکام در ماه‌های بعد، مابه‌التفاوتِ حاصل از تفاوت حقوقِ ماه‌های مذکور با رقم جدید، به عنوان طلب بازنشسته نزد سازمان باقی می‌ماند. این مبالغ تحت عنوان معوقات یا مابه‌التفاوت شناخته شده و باید در زمان تعیین شده به حساب تمامی مشمولان واریز گردد تا عدالت در پرداخت حقوق رعایت شود.​

دلیل اصلی عدم واریز مابه‌التفاوت حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در زمان‌های ابتدایی، طولانی بودن فرآیندهای اداری و مالی ناشی از صدور احکام جدید است. پس از ابلاغ نرخ افزایش حقوق توسط مراجع ذی‌صلاح، سازمان تأمین اجتماعی باید برای میلیون‌ها بازنشسته احکام جدیدی را صادر کند که این امر نیازمند هماهنگی گسترده در سامانه‌های نرم‌افزاری و تطبیق داده‌ها است.

علاوه بر این، موضوع تأمین نقدینگی لازم برای پرداخت معوقات در ابعاد کلان، نیازمند تخصیص بودجه و مدیریت منابع مالی است. سازمان تأمین اجتماعی باید پس از نهایی کردن لیست‌های پرداختی و تأمین اعتبار کافی از محل منابع خود، فرآیند واریز را آغاز کند.

فضل‌الله رنجبر، نماینده مردم کرمانشاه و سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در  در تشریح نشست این کمیسیون با حضور وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی گفت: بعدازظهر امروز همراه دیگر همکارانم در کمیسیون اجتماعی مجلس، جلسه‌ای با حضور احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مصطفی سالاری، رئیس سازمان تأمین اجتماعی و معاونین وی با دستور کار بررسی پرداخت حقوق و مزایای بازنشستگان تأمین اجتماعی داشتیم و هر کدام از اعضای کمیسیون نکته نظرات خود را درخصوص مشکلات معیشتی و درمانی بازنشستگان مطرح کردند.

سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس ادامه داد: پس از توضیحات رئیس سازمان تامین اجتماعی و وزیر تعاون کار و رفاه اجتماعی، وزیر اعلام کرد احتمالاً شروع پرداخت معوقات متناسب‌سازی و افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی از دهم شهریورماه سال جاری باشد.

واریز مابه‌التفاوت حقوق بازنشستگان با حقوق ماه جاری، یکی از مباحث مورد توجه در محافل بازنشستگی است. بر اساس تجربیات سال‌های گذشته، سازمان تأمین اجتماعی تلاش می‌کند تا پرداخت‌های معوق را یا در قالب یک پرداختی مجزا و یا هم‌زمان با پرداخت حقوق ماهیانه انجام دهد. در خصوص مرداد ۱۴۰۵، هنوز تصمیم نهایی و ابلاغیه رسمی از سوی سازمان صادر نشده است.

مبلغ مابه‌التفاوت چگونه محاسبه می‌شود و چرا برای همه یکسان نیست؟

مبلغ مابه‌التفاوت بر اساس تفاوت حقوق جدیدِ تعیین شده در سال ۱۴۰۵ با حقوق پرداختی در ماه‌های فروردین و اردیبهشت محاسبه می‌شود. این تفاوت به دلیل اختلاف در پایه حقوق، حق سنوات، بن و سایر آیتم‌های قانونی برای هر فرد متفاوت است. به همین دلیل هیچ فرمول یکسانی برای مبلغ دریافتی همه بازنشستگان وجود ندارد.

اعمال افزایش حقوق در سال ۱۴۰۵ به عنوان نقطه شروع محاسبات مابه‌التفاوت شناخته می‌شود. هرچه ضریب افزایش حقوق بیشتر باشد، تفاوت میان حقوقِ ماه‌های نخستین با حقوقِ نهاییِ احکامِ جدید نیز افزایش می‌یابد. در واقع، مابه‌التفاوت، بازتاب‌دهنده تأخیر در اجرای این افزایش است.

با نهایی شدن احکامِ افزایش یافته، تمامی بازنشستگان مشمول، از این افزایش برای ماه‌های فروردین و اردیبهشت نیز بهره‌مند می‌شوند که این مبالغ پس از محاسبه دقیق در فیش‌های حقوقی یا به صورت واریزی جداگانه اعمال خواهد شد تا عدالت در حقوق ماهانه رعایت شود. مرحله سوم متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان به‌عنوان‌ یکی از مطالبات اصلی این قشر، تأثیر مستقیمی بر احکام جدید آن‌ها داشته است.

در این مرحله، سازمان تأمین اجتماعی تلاش کرده است تا حقوق دریافتی بازنشستگان را به سطحی نزدیک به نود درصد حقوق شاغلان هم‌تراز برساند. این فرآیند بر پایه فرمول‌های خاصی انجام شده که موجب تغییر در مبلغ نهایی حکم بازنشستگی می‌شود. بنابراین، مابه‌التفاوت پرداختی صرفاً مربوط به افزایش سالانه نیست، بلکه شامل اصلاحاتی است که در نتیجه اجرای متناسب‌سازی در سال جاری در احکام فرد اعمال شده است.