افزایش قطعی دوباره حقوق بازنشستگان از مرداد ماه تایید شد / افزایش ۳۷ درصدی حقوق بازنشتگان کلید خورد

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

 سرانجام از سوی مسئولان مربوطه اعلام شد. بر اساس مصوبه جدید هیئت وزیران و با هدف اجرای کامل قانون متناسب‌سازی در سال پایانی برنامه هفتم توسعه، افزایش قابل‌توجهی در حقوق بازنشستگان اعمال شده است. اما سوال اصلی اینجاست: آیا عدد ۳۷ درصد که این روزها بر سر زبان‌ها افتاده، برای تمامی بازنشستگان کشوری و لشکری قطعی شده است یا اینکه این رقم تنها مربوط به گروه‌های خاصی از بازنشستگان با حقوق‌های مشخص است؟

بر اساس آخرین مصوبات و ابلاغیه‌های صادره از سوی هیئت وزیران و سازمان برنامه و بودجه، افزایش حقوق بازنشستگان کشوری و لشکری در سال ۱۴۰۵ به صورت ترکیبی از دو بخش افزایش پایه حقوق سالانه و اجرای مرحله سوم قانون متناسب‌سازی اعمال شده است. بر اساس برنامه هفتم توسعه، دولت مکلف شده بود متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان را در سه سال نخست اجرا کند؛ سال اول ۴۰ درصد، سال دوم ۳۰ درصد و سال سوم ۳۰ درصد.

اما عدد ۳۷ درصد از کجا آمده است؟ بررسی‌ها نشان می‌دهد که این رقم، میانگین افزایش کل برای برخی از سطوح حقوقی است که از ترکیب افزایش ۲۰ درصدی پایه حقوق و اجرای مرحله جدید متناسب‌سازی حاصل شده است. برای مثال، یک بازنشسته با حقوق پایه ۱۷ میلیون تومان، ۶.۴ میلیون تومان افزایش دریافت خواهد کرد که معادل ۳۷.۶ درصد افزایش است. با این حال، این عدد برای همه سطوح یکسان نیست و به طور پلکانی و معکوس محاسبه می‌شود؛ به این معنا که هرچه حقوق پایه کمتر باشد، درصد افزایش بیشتری اعمال خواهد شد.

یکی از نکات کلیدی که در این تصمیم جدید باید به آن توجه کرد، تفاوت فاحش در میزان افزایش حقوق میان صندوق‌های مختلف بازنشستگی است. طبق مصوبه هیئت وزیران، میانگین افزایش مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی (۵۰ درصد) در مقایسه با سایر صندوق‌های بازنشستگی کشوری و لشکری، حدود ۲۵ درصد بیشتر اعمال شده است.

این تفاوت چشمگیر، سوالات جدی را در میان بازنشستگان کشوری و لشکری ایجاد کرده است. اما دلیل این نابرابری چیست؟ کارشناسان معتقدند که منابع مالی و کسری بودجه صندوق‌های بازنشستگی کشوری و لشکری، اجازه اعمال افزایش‌های بالاتر را نداده است. با این حال، بازنشستگان کشوری و لشکری انتظار دارند که دولت تدابیر لازم برای جبران این فاصله را در ماه‌های آینده اتخاذ کند.

جدول دقیق دریافتی بازنشستگان کشوری و لشکری بر اساس سطوح مختلف

برای شفاف‌سازی بیشتر، جدول دقیق دریافتی بازنشستگان کشوری و لشکری در سال ۱۴۰۵ بر اساس آخرین مصوبات به شرح زیر است

بر اساس این جدول، حداقل حقوق بازنشستگان کشوری و لشکری در سال ۱۴۰۵ به ۱۶ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسیده است. همچنین بازنشستگانی که حقوق پایه آن‌ها ۱۷ میلیون تومان بوده، با افزایش ۳۷.۶ درصدی، مبلغ ۲۳ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان دریافت خواهند کرد.

حداقل‌بگیران: افزایش ۶۰ درصدی مستمری

سایر سطوح: افزایش ۴۵ درصدی به همراه مبلغ ثابت ۱,۵۵۸,۰۰۰ تومان

مشمولان فوقالعاده خاص: تا سقف ۳,۰۵۹,۷۶۰ تومان اضافه بر حقوق پایه

نکته مهم اینکه، مزایای جانبی بازنشستگان (به‌جز مبلغ مستمری پایه) در سال ۱۴۰۵ هیچگونه افزایش واقعی نداشته و مبالغ آن نسبت به سال ۱۴۰۴ ثابت نگه داشته شده است.

فوقالعاده خاص ۱۴۰۵؛ سهم ۳ میلیون تومانی که بسیاری از بازنشستگان از آن بی‌خبرند

یکی از مهم‌ترین بخش‌های تصمیم جدید درباره حقوق بازنشستگان، اعمال فوقالعاده خاص ۱۴۰۵ است. بر اساس ابلاغیه صندوق بازنشستگی کشوری، ستون «فوقالعاده خاص ۱۴۰۵» با مبلغ ثابت ۳۰ میلیون و ۵۹۷ هزار و ۶۰۰ ریال (معادل ۳ میلیون و ۵۹ هزار و ۷۶۰ تومان) از ابتدای فروردین‌ماه ۱۴۰۵ برای تمامی نظام‌های پرداخت در سامانه احکام صندوق تعریف شده است. مدیرکل امور فنی صندوق بازنشستگی کشوری، محمد سلیمانی، در این باره توضیح داده است: «بر اساس این ابلاغیه، صرفاً برای تمامی بازنشستگان سال ۱۴۰۵، چنانچه تأثیر فوقالعاده خاص در محاسبه معدل حقوق بازنشستگی کمتر از ۲۷ میلیون و ۵۴۰ هزار ریال باشد، مابه‌التفاوت آن تا سقف تعیین‌شده به حقوق بازنشستگی افراد اضافه خواهد شد».

شرایط اعمال فوقالعاده خاص در احکام بازنشستگان

مبلغ ثابت فوقالعاده خاص ۱۴۰۵: ۳۰ میلیون و ۵۹۷ هزار و ۶۰۰ ریال (۳,۰۵۹,۷۶۰ تومان)

سقف حداقل تأثیر: ۲۷ میلیون و ۵۴۰ هزار ریال (۲,۷۵۴,۰۰۰ تومان)

شرایط اعمال: در صورتی که تأثیر فوقالعاده خاص در محاسبه معدل حقوق کمتر از سقف تعیین‌شده باشد

نحوه اعمال: مابه‌التفاوت تا سقف تعیین‌شده به حقوق بازنشستگی اضافه می‌شود

تاریخ اجرا: از اول فروردین‌ماه ۱۴۰۵

زمان اجرای افزایش حقوق؛ از چه تاریخی حقوق جدید واریز می‌شود؟

بر اساس اعلام مسئولان، افزایش حقوق بازنشستگان کشوری و لشکری از ابتدای سال ۱۴۰۵ قابل اعمال بوده و احکام اصلاحی برای تمامی بازنشستگان صادر شده است. با این حال، زمان واریز مابه‌التفاوت ماه‌های گذشته همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. برخی منابع از احتمال واریز این مابه‌التفاوت در روزهای آینده خبر می‌دهند، اما هنوز ابلاغیه رسمی در این خصوص منتشر نشده است. آنچه مسلم است، فیش حقوقی تیرماه بازنشستگان در سامانه صندوق بازنشستگی کشوری بارگذاری شده و بازنشستگان می‌توانند با مراجعه به سامانه، از مبلغ دقیق افزایش حقوق خود مطلع شوند.

اگرچه افزایش ۳۷ درصدی برای برخی از بازنشستگان خبر خوشایندی به نظر می‌رسد، اما کارشناسان اقتصادی نسبت به کافی نبودن این افزایش در برابر تورم افسارگسیخته هشدار می‌دهند. بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، در لایحه بودجه سال ۱۴۰۵، برای متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان، ۲۵۲ هزار میلیارد تومان در نظر گرفته شده که این رقم نسبت به سال گذشته ۳۶ درصد رشد داشته است. با این حال، با توجه به اینکه منابع عمومی دولت در همین لایحه فقط با افزایش ۵ درصدی مواجه شده است， به نظر می‌رسد حتی این میزان افزایش اعتبار نیز پاسخگوی هزینه‌های واقعی بازنشستگان نباشد. یک تحلیلگر اقتصادی در این باره به خبرنگار ما گفت: «متناسب‌سازی اگرچه گامی مثبت است، اما وقتی نرخ تورم مزمن و هزینه‌های سرسام‌آور مسکن و درمان را در نظر بگیریم، بازنشستگان همچنان با فشار سنگین هزینه‌های زندگی روبرو هستند.»

برای درک بهتر ابعاد این موضوع، باید نگاهی به نرخ تورم و قدرت خرید بازنشستگان انداخت. بر اساس آمارهای غیررسمی، نرخ تورم در سال ۱۴۰۵ همچنان در سطوح بالایی قرار دارد و بسیاری از کارشناسان معتقدند افزایش ۳۷ تا ۶۰ درصدی حقوق بازنشستگان، کافی برای جبران کاهش قدرت خرید آن‌ها نیست. به‌ویژه در حوزه مسکن و درمان که سهم بزرگی از هزینه‌های ماهانه بازنشستگان را تشکیل می‌دهد، افزایش‌های اعمال‌شده نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای واقعی این قشر باشد. به همین دلیل، برخی از بازنشستگان خواستار افزایش کمک‌های جانبی مانند مسکن و معیشت و همچنین برابری در پرداخت میان بازنشستگان با سوابق و مدارک مشابه هستند.