آخرین خبر از متناسبسازی حقوق بازنشستگان ۱۴۰۵؛ مجلس اجرای دقیق قانون را پیگیری میکند
آخرین وضعیت متناسبسازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵؛ جزئیات مرحله سوم، نحوه محاسبه احکام، علت تفاوت مبالغ و پیگیری مجلس برای اجرای دقیق قانون.
در حالی که سازمان تأمین اجتماعی از صدور احکام مرحله سوم و نهایی متناسبسازی برای حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمریبگیر خبر داده، شماری از بازنشستگان همچنان درباره فرمول محاسبه، تفاوت مبالغ و نحوه رسیدگی به اعتراضها پرسش دارند. اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس نیز میگویند نظارت بر اجرای دقیق قانون، شفافیت احکام و تأمین منابع پایدار باید ادامه یابد.
متناسبسازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ وارد مرحله سوم و نهایی برنامه سهسالهای شده است که در قانون برنامه هفتم پیشرفت پیشبینی شده بود. بر اساس این برنامه، ۴۰ درصد از مابهالتفاوت مورد نظر در سال ۱۴۰۳، ۳۰ درصد در سال ۱۴۰۴ و ۳۰ درصد باقیمانده در سال ۱۴۰۵ اجرا میشود.
با این حال، پایان مراحل عددی قانون لزوماً به معنای پایان اختلافها و اعتراضها نیست. اکنون بخش مهمی از بحثها نه درباره اصل اجرای متناسبسازی، بلکه درباره چگونگی محاسبه مبلغ هر فرد، شفافیت فرمولها، تفاوت احکام و مسیر رسیدگی به اعتراض بازنشستگان است.
آخرین وضعیت متناسبسازی بازنشستگان تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی در اطلاعیه رسمی خود اعلام کرده است که احکام افزایش سالانه مستمری و مرحله سوم متناسبسازی سال ۱۴۰۵ برای حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمریبگیر صادر و در دسترس قرار گرفته است.
بر اساس توضیحات این سازمان، متناسبسازی بازنشستگان غیرحداقلبگیر در سه مرحله اجرا شده است:
| سال اجرا | سهم پیشبینیشده از متناسبسازی |
|---|---|
| ۱۴۰۳ | ۴۰ درصد |
| ۱۴۰۴ | ۳۰ درصد |
| ۱۴۰۵ | ۳۰ درصد باقیمانده |
| نتیجه مورد نظر قانون | تکمیل فرآیند سهساله متناسبسازی |
سازمان تأمین اجتماعی گفته است که این محاسبات مطابق جزء دوم بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت انجام شده و هدف آن، حفظ نسبت مستمری بازنشسته در مقایسه با حداقل دستمزد زمان برقراری مستمری است.
آیا حقوق همه بازنشستگان ۳۰ درصد بیشتر شده است؟
خیر. «اجرای ۳۰ درصد مرحله سوم» به معنای افزایش ۳۰ درصدی کل حقوق تمام بازنشستگان نیست.
عدد ۳۰ درصد به سهم باقیمانده از فرآیند متناسبسازی سهساله اشاره دارد، نه درصد افزایش کل مستمری ماهانه هر فرد. مبلغی که به عنوان متناسبسازی در حکم یک بازنشسته ثبت میشود، به سابقه و اطلاعات بیمهای، مبلغ مستمری در زمان بازنشستگی، حداقل دستمزد همان سال و فاصله فرد با نسبت تعیینشده در قانون بستگی دارد.
به همین دلیل، مبلغ متناسبسازی برای همه بازنشستگان یکسان نیست و نمیتوان یک رقم ثابت را به همه مشمولان تعمیم داد. سازمان تأمین اجتماعی نیز تأکید کرده است که متناسبسازی به معنای پرداخت مبلغ برابر به همه افراد نیست.
تفاوت افزایش سالانه حقوق با متناسبسازی چیست؟
افزایش سالانه مستمری و متناسبسازی دو محاسبه جداگانهاند، هرچند هر دو در مبلغ نهایی حکم حقوقی اثر میگذارند.
افزایش سالانه، بر اساس مصوبات مزدی و مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی اعمال میشود. متناسبسازی نیز تکلیفی جداگانه در قانون برنامه هفتم است که با هدف کاهش افت نسبی مستمری بازنشسته در مقایسه با زمان برقراری مستمری اجرا شده است.
بنابراین، مشاهده یک درصد مشخص در خبرهای مربوط به افزایش سالانه نباید با سهم ۳۰ درصدی مرحله سوم متناسبسازی اشتباه گرفته شود.
مجلس چه چیزی را پیگیری میکند؟
اظهارات تازه اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس نشان میدهد که محور پیگیریها از اصل اجرای قانون به کیفیت و دقت اجرای آن منتقل شده است.
یاسر اسلامدوست، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس، گفته است بخش قابل توجهی از نگرانیهای بازنشستگان به شفافیت فرمولهای محاسباتی، تفاوت در برداشت از مبانی تعیین دریافتیها و نحوه رسیدگی به درخواستها و اعتراضها مربوط میشود.
او همچنین خواستار آن شده است که سازمان تأمین اجتماعی مبانی محاسبات را روشنتر توضیح دهد و پاسخگویی به بازنشستگان را با دقت بیشتری دنبال کند.
این موضع به معنای تصویب افزایش جدید یا تغییر قطعی فرمول متناسبسازی نیست. آنچه اکنون از سوی برخی نمایندگان مطرح میشود، بیشتر نظارت بر احکام صادرشده، بررسی نحوه اجرا و رفع ابهامهای موجود است.
آیا مجلس فرمول متناسبسازی را تغییر میدهد؟
تا زمان انتشار این گزارش، خبر رسمی و نهایی درباره تصویب فرمولی تازه برای متناسبسازی سال ۱۴۰۵ منتشر نشده است.
سازمان تأمین اجتماعی میگوید فرمول اجراشده عین حکم قانون برنامه هفتم است و استفاده از فرمولی متفاوت، نیازمند حکم قانونی تازه خواهد بود. بنابراین، طرح انتقاد یا برگزاری نشست کارشناسی در مجلس، به خودی خود به معنای تغییر مبلغ حقوق یا صدور احکام جدید نیست.
هرگونه تغییر در روش محاسبه که برای صندوقها بار مالی جدید ایجاد کند، باید پشتوانه قانونی و منبع مالی مشخص داشته باشد.
چرا برخی بازنشستگان به احکام خود اعتراض دارند؟
اعتراضها معمولاً بر چند محور متمرکز است:
نخست اینکه مبلغ متناسبسازی افراد مشابه، در برخی موارد متفاوت به نظر میرسد. این تفاوت میتواند ناشی از سابقه بیمهپردازی، سال بازنشستگی، مستمری اولیه و اطلاعات ثبتشده در پرونده باشد.
موضوع دوم، پیچیدگی فرمول محاسبه است. بسیاری از بازنشستگان تنها مبلغ نهایی حکم را مشاهده میکنند، بدون آنکه اجزای محاسبه و مبنای تفاوت آن با سال گذشته به صورت روشن برایشان توضیح داده شده باشد.
موضوع دیگر، تفاوت میان انتظار عمومی از اصطلاح «رسیدن حقوق به ۹۰ درصد شاغلان» و فرمول اجرایی صندوق تأمین اجتماعی است. در تأمین اجتماعی، معیار قانونی بر نسبت مستمری فرد به حداقل دستمزد در زمان برقراری مستمری استوار است و نباید آن را با پرداخت ۹۰ درصد حقوق فعلی یک شاغل مشخص یکسان دانست.
آخرین وضعیت بازنشستگان کشوری و صندوق فولاد
وضعیت متناسبسازی در همه صندوقهای بازنشستگی کاملاً یکسان نیست.
رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس پیشتر گفته بود احکام بازنشستگان کشوری صادر شده، اما در مقطع انتشار گزارش مجلس، صدور احکام مرحله سوم برای بازنشستگان صندوق فولاد هنوز تکمیل نشده بود. او همچنین خواستار برگزاری نشست تخصصی با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مدیران سازمان تأمین اجتماعی و نمایندگان تشکلهای بازنشستگی شده بود.
از آنجا که زمان صدور احکام و روش اجرای مقررات در صندوقهای مختلف میتواند متفاوت باشد، بازنشستگان باید اطلاعیه صندوق محل عضویت خود را مبنای پیگیری قرار دهند.
چالش منابع مالی صندوقهای بازنشستگی
تأمین منابع پایدار همچنان یکی از مهمترین چالشهای اجرای سیاستهای حمایتی در حوزه بازنشستگی است.
اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس نسبت به ناترازی منابع و مصارف سازمان تأمین اجتماعی هشدار دادهاند و گفتهاند اجرای تعهدات مربوط به مستمری، درمان و متناسبسازی بدون تقویت منابع مالی پایدار دشوار خواهد بود.
این مسئله به معنای لغو متناسبسازی نیست، اما نشان میدهد استمرار پرداختها و اجرای هرگونه افزایش تازه، به وضعیت مالی صندوقها، وصول مطالبات و تأمین منابع قانونی وابسته است.
بازنشستگان چگونه حکم جدید را بررسی کنند؟
بازنشستگان تأمین اجتماعی برای اطلاع از مبلغ دقیق افزایش و متناسبسازی باید حکم سال ۱۴۰۵ و فیش حقوقی خود را در سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی بررسی کنند.
مقایسه صرف مبلغ واریزی دو ماه ممکن است نتیجه دقیقی ارائه نکند؛ زیرا مزایای جانبی، کسورات، بدهیها، حق اولاد، عائلهمندی و سایر اجزای فیش میتوانند مبلغ خالص پرداختی را تغییر دهند.
برای ثبت یا پیگیری درخواست نیز سازمان تأمین اجتماعی شماره تلفن ۱۴۲۰ را به عنوان مرکز ارتباط مردمی معرفی کرده است.
آیا افزایش تازهای برای بازنشستگان در راه است؟
در حال حاضر، مرحله سوم متناسبسازی سال ۱۴۰۵ در تأمین اجتماعی اجرا و احکام آن صادر شده است. اما خبر رسمی و قابل استنادی درباره افزایش عمومی تازه، پرداخت مبلغ ثابت جدید یا اجرای مرحله چهارم متناسبسازی منتشر نشده است.
پیگیری مجلس بر اجرای دقیق قانون و رسیدگی به اعتراضها متمرکز است. بنابراین، خبرهایی که بدون استناد به مصوبه دولت، قانون مجلس یا اطلاعیه رسمی صندوقها از پرداخت قطعی مبلغی تازه سخن میگویند، نباید مبنای تصمیمگیری بازنشستگان قرار گیرند.
جمعبندی
مرحله سوم و نهایی متناسبسازی بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ اجرا شده و احکام جدید نیز صادر شده است. با این حال، بحث درباره شفافیت فرمولها، تفاوت مبالغ، نحوه رسیدگی به اعتراضها و پایداری منابع مالی همچنان ادامه دارد.
مجلس میگوید اجرای قانون باید دقیق، قابل توضیح و قابل ارزیابی باشد. در مقابل، سازمان تأمین اجتماعی تأکید دارد که محاسبات بر اساس متن قانون برنامه هفتم انجام شده و مبلغ متناسبسازی برای هر بازنشسته با توجه به پرونده بیمهای او متفاوت است.
تا هنگامی که مصوبه یا اطلاعیه رسمی تازهای منتشر نشود، نمیتوان از تغییر قطعی فرمول، افزایش جدید یا پرداخت مبلغی یکسان به همه بازنشستگان سخن گفت.
پرسشهای پرتکرار
آیا مرحله سوم متناسبسازی در سال ۱۴۰۵ اجرا شده است؟
بله؛ سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده مرحله سوم برای مشمولان اجرا و احکام جدید صادر شده است.
آیا همه بازنشستگان مبلغ یکسانی دریافت میکنند؟
خیر؛ مبلغ هر فرد بر اساس وضعیت مستمری و پرونده بیمهای او محاسبه میشود.
آیا ۳۰ درصد مرحله سوم یعنی حقوق همه ۳۰ درصد افزایش یافته است؟
خیر؛ این عدد سهم باقیمانده از برنامه سهساله متناسبسازی است، نه درصد افزایش کل حقوق.
آیا مجلس افزایش جدیدی تصویب کرده است؟
تا زمان انتشار این گزارش، مصوبه رسمی تازهای برای افزایش عمومی جدید یا تغییر فرمول اعلام نشده است.
اعتراض به حکم متناسبسازی از چه مسیری پیگیری میشود؟
بازنشستگان تأمین اجتماعی میتوانند از سامانه خدمات غیرحضوری سازمان و مرکز ارتباط مردمی ۱۴۲۰ استفاده کنند.
نظر شما