خبر مهم واریزی برای ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته تامین اجتماعی / برنامه تامین اجتماعی برای جبران عقب ماندگی معوقات بازنشستگان
چرا مابهالتفاوت حقوق فروردین و اردیبهشت هنوز واریز نشد؟
با ورود به مردادماه ۱۴۰۵، مابهالتفاوت افزایش سالانه مستمری و مرحله سوم متناسبسازی مربوط به فروردین و اردیبهشت بازنشستگان تأمین اجتماعی همچنان پرداخت نشده است. سازمان تأمین اجتماعی نیز در آخرین اطلاعیه رسمی خود، زمان مشخصی برای واریز این مطالبات اعلام نکرده و پرداخت را به تأمین منابع مالی منوط دانسته است.
این تأخیر در شرایطی ادامه دارد که افزایش حقوق سال ۱۴۰۵ از خردادماه در احکام بیش از ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمریبگیر اعمال شده است. در نتیجه، مستمری خرداد و تیر بر اساس احکام جدید پرداخت شد، اما تفاوت میان حقوق قدیم و جدید برای دو ماه نخست سال همچنان بهعنوان طلب بازنشستگان باقی مانده است.
عصرهمگرایی نوشت : موضوع فقط تأخیر در یک پرداخت اداری نیست. تورم شدید بهار ۱۴۰۵، بهویژه در گروه خوراکیها، موجب شده ارزش واقعی معوقات بازنشستگان ماهبهماه کاهش یابد. به همین دلیل، کانونها و فعالان بازنشستگی تأکید دارند که هر روز تأخیر، بخشی از قدرت خرید مطالباتی را از بین میبرد که باید از ابتدای فروردین در اختیار مستمریبگیران قرار میگرفت.
آخرین خبر از زمان واریز معوقات بازنشستگان
سازمان تأمین اجتماعی در اطلاعیه مربوط به پرداخت حقوق تیرماه اعلام کرد که زمان پرداخت مابهالتفاوت افزایش سالانه و مرحله سوم متناسبسازی فروردین و اردیبهشت، پس از تأمین منابع مالی اطلاعرسانی خواهد شد.
بنابراین، تا دوم مردادماه ۱۴۰۵:
- اصل بدهی سازمان به بازنشستگان تأیید شده است؛
- معوقات مربوط به فروردین و اردیبهشت است؛
- احکام جدید صادر و از خرداد اجرا شدهاند؛
- زمان قطعی واریز هنوز اعلام نشده است؛
- پرداخت به تأمین نقدینگی و منابع سازمان وابسته است.
در نتیجه، خبرهایی که از واریز قطعی معوقات در روز یا هفته مشخصی خبر میدهند، تا زمانی که در پایگاه رسمی سازمان تأمین اجتماعی منتشر نشوند، قابل استناد نیستند.
معوقات بازنشستگان شامل چه مبالغی است؟
مطالبات مورد بحث از دو بخش اصلی تشکیل شده است:
مابهالتفاوت افزایش سالانه مستمری
حقوق فروردین و اردیبهشت بازنشستگان تأمین اجتماعی با مبالغ سال گذشته پرداخت شد. پس از صدور احکام جدید در خرداد، تفاوت میان مستمری سال ۱۴۰۴ و مستمری مصوب سال ۱۴۰۵ برای این دو ماه بهعنوان معوقه ایجاد شد.
مابهالتفاوت مرحله سوم متناسبسازی
مرحله سوم متناسبسازی نیز در احکام سال ۱۴۰۵ اعمال شد. در نتیجه، آثار مالی این مرحله برای فروردین و اردیبهشت باید جدا از افزایش سالانه محاسبه و پرداخت شود.
مبلغ معوقه برای تمام بازنشستگان یکسان نیست و به میزان مستمری سال گذشته، گروه حقوقی فرد، سابقه بیمهپردازی، مبلغ متناسبسازی و مزایای مشمول بستگی دارد.
چرا افزایش حقوق از فروردین اجرا نشد؟
افزایش مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی باید از ابتدای سال اثر مالی داشته باشد؛ اما اجرای عملی آن به چند مرحله وابسته است:
۱. تصویب افزایش مزد در شورای عالی کار؛
۲. تهیه پیشنهاد افزایش مستمری از سوی سازمان تأمین اجتماعی؛
۳. تأیید مصوبه در هیئت وزیران؛
۴. محاسبه آثار متناسبسازی؛
۵. صدور بیش از پنج میلیون حکم؛
۶. تأمین منابع و پرداخت مابهالتفاوت.
همین فرآیند موجب شد حقوق فروردین و اردیبهشت با مبالغ سال قبل پرداخت شود. سازمان تأمین اجتماعی در ۲۹ اردیبهشت اعلام کرده بود احکام جدید تا نیمه خرداد صادر خواهد شد و در نهایت نیز احکام در خرداد در دسترس مستمریبگیران قرار گرفت.
با این حال، طولانی بودن مراحل اداری بهتنهایی پاسخگوی انتقاد بازنشستگان نیست. مطالبه اصلی این است که چرا فرآیند تصویب و محاسبه بهگونهای برنامهریزی نمیشود که مستمری جدید از نخستین ماه سال پرداخت شود.
آیا تأخیر در افزایش حقوق به یک رویه تبدیل شده است؟
بررسی سالهای گذشته نشان میدهد تأخیر در صدور احکام، اجرای افزایش مستمری یا پرداخت معوقات، موضوع تازهای نیست. با این حال، تاریخهای دقیق مطرحشده درباره پرداخت معوقات در سالهای مختلف باید با احتیاط گزارش شوند؛ زیرا در برخی سالها پرداختها برای گروههای گوناگون و در چند مرحله انجام شده است.
برای مثال، در سال ۱۴۰۴ معوقات افزایش حقوق و متناسبسازی فروردین، در نیمه دوم سال و طی چند مرحله پرداخت شد. گزارش رسمی تأمین اجتماعی درباره عملکرد متناسبسازی نیز نشان میدهد پرداخت مطالبات گروههای مختلف در زمان واحد انجام نشده است.
بنابراین، میتوان گفت تأخیر در اجرای آثار مالی افزایش مستمری طی سالهای اخیر تکرار شده است؛ اما نمیتوان بدون بررسی اسناد هر سال، یک ماه واحد را بهعنوان زمان پرداخت تمام بازنشستگان اعلام کرد.
تورم چگونه ارزش معوقات را کاهش میدهد؟
مرکز آمار ایران، تورم ماهانه خرداد ۱۴۰۵ را ۵.۹ درصد، تورم نقطهبهنقطه را ۸۸.۶ درصد و تورم سالانه را ۶۲ درصد اعلام کرده است. شاخص قیمت مصرفکننده نیز در خرداد به عدد ۶۵۶.۴ رسید.
تورم نقطهبهنقطه ۸۸.۶ درصدی به این معناست که خانوارها برای خرید مجموعهای یکسان از کالاها و خدمات، بهطور متوسط نزدیک به ۸۹ درصد بیشتر از خرداد سال گذشته هزینه کردهاند.
برای بازنشستهای که بخش عمده درآمدش را صرف خوراک، مسکن، درمان و خدمات ضروری میکند، این افزایش قیمت بسیار ملموستر از میانگینهای کلی است. درآمد بازنشسته ماهانه و تقریباً ثابت است، اما قیمت کالاها ممکن است چند بار در فاصله صدور حکم تا پرداخت معوقه تغییر کند.
آیا تورم فقرا و بازنشستگان بیشتر است؟
گزارش تورم خرداد نشان میدهد فشار افزایش قیمتها بر دهکهای پایین درآمدی بیشتر بوده است. نرخ تورم سالانه برای دهک دوم ۶۸.۵ درصد و برای دهک دهم ۶۰.۱ درصد گزارش شده است.
این تفاوت به ترکیب هزینههای خانوارها مربوط میشود. خانوارهای کمدرآمد سهم بیشتری از بودجه خود را صرف خوراکیها و کالاهای ضروری میکنند؛ گروههایی که افزایش قیمت آنها در ماههای اخیر شدیدتر بوده است.
اگرچه همه بازنشستگان در دهکهای پایین قرار ندارند، بخش بزرگی از حداقلبگیران و مستمریبگیران کمدرآمد با همین الگوی هزینهای روبهرو هستند. بنابراین، جهش قیمت خوراکیها اثر مستقیمتری بر قدرت خرید آنان دارد.
تورم خوراکیها چه اثری بر زندگی بازنشستگان گذاشت؟
بررسی دادههای خرداد نشان میدهد تورم نقطهبهنقطه خوراکیها و آشامیدنیها به حدود ۱۳۴ درصد رسیده است. تورم برخی گروهها از جمله گوشت قرمز و ماکیان و لبنیات و تخممرغ نیز از میانگین کل کشور بیشتر بوده است.
این وضعیت برای بازنشستگان اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا امکان جایگزین کردن یا حذف بسیاری از هزینههای ضروری محدود است. بازنشسته ممکن است خرید پوشاک یا لوازم خانگی را به تعویق بیندازد، اما نمیتواند هزینه غذا، دارو، درمان یا اجاره مسکن را برای مدت طولانی حذف کند.
از این منظر، معوق ماندن بخشی از حقوق در ماههای پرتورم، تنها به معنای دیر رسیدن پول نیست؛ بلکه به معنای کاهش قدرت خرید همان مبلغ است.
ارزش واقعی معوقات بازنشستگان چگونه از بین میرود؟
فرض کنیم یک بازنشسته بابت فروردین و اردیبهشت در مجموع ۱۰ میلیون تومان طلبکار باشد. اگر سطح عمومی قیمتها در فاصله ایجاد بدهی تا زمان پرداخت ۲۰ درصد افزایش پیدا کند، قدرت خرید واقعی این ۱۰ میلیون تومان در زمان دریافت، تقریباً معادل ۸ میلیون تومان در ابتدای دوره خواهد بود.
این مثال محاسبه حکم یا نرخ رسمی کاهش ارزش پول نیست، بلکه توضیح ساده اثر تورم بر قدرت خرید است. سازمان تأمین اجتماعی مبلغ اسمی معوقات را پرداخت میکند و معمولاً خسارت ناشی از تأخیر یا کاهش ارزش پول به آن اضافه نمیشود.
به همین دلیل، مطالبه بازنشستگان تنها دریافت اصل معوقه نیست؛ بلکه پرداخت سریع پیش از کاهش بیشتر ارزش واقعی آن است.
آیا سازمان تأمین اجتماعی تاریخ مشخصی اعلام کرده بود؟
مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی در نشست خبری تیرماه درباره زمان پرداخت مابهالتفاوت توضیح داد که به دلیل وضعیت منابع، امکان اعلام تاریخ قطعی وجود ندارد.
پس از بازتاب برخی برداشتها از این سخنان، روابط عمومی سازمان اعلام کرد که اظهارات مدیرعامل به معنای انکار پرداخت یا موکول کردن نامحدود آن نبوده، بلکه دلیل اعلام نشدن یک تاریخ معین، نهایی نشدن منابع مورد نیاز است.
در اطلاعیه پرداخت حقوق تیر نیز همین موضع تکرار شد: زمان پرداخت معوقات پس از تأمین منابع اطلاعرسانی خواهد شد. بنابراین، آخرین موضع رسمی همچنان فاقد تاریخ دقیق است.
چرا تأمین منابع برای معوقات دشوار شده است؟
سازمان تأمین اجتماعی یک صندوق بیمهای است و بخش عمده منابع آن از حق بیمه کارگران و کارفرمایان تأمین میشود. این سازمان همزمان باید حقوق بیش از پنج میلیون بازنشسته و مستمریبگیر، هزینههای درمانی و سایر تعهدات بیمهای را بپردازد.
افزایش مستمریها، اجرای متناسبسازی و پرداخت معوقات دو ماهه، بار مالی قابل توجهی ایجاد کرده است. سازمان اعلام کرده پرداخت مابهالتفاوت به تأمین منابع وابسته است، اما رقم دقیق منابع مورد نیاز برای این مرحله را در اطلاعیه اخیر اعلام نکرده است.
از سوی دیگر، بدهیهای انباشته دولت به سازمان تأمین اجتماعی و زمانبندی وصول مطالبات سازمان نیز بر نقدینگی آن اثر دارد. با این حال، بازنشستگان معتقدند کمبود منابع نباید موجب انتقال هزینه تأخیر به مستمریبگیرانی شود که منبع درآمد دیگری ندارند.
بازنشستگان چه میگویند؟
بازنشستگان تأمین اجتماعی در ماههای گذشته بارها خواستار پرداخت فوری معوقات فروردین و اردیبهشت شدهاند. محور اصلی اعتراض آنان این است که سه ماه نخست سال را با حقوق سال قبل پشت سر گذاشتهاند و اکنون نیز زمان پرداخت تفاوت دو ماه ابتدایی مشخص نیست.
عصرهمگرایی نوشت : در گزارشهای منتشرشده ، بازنشستگان تأکید کردهاند که افزایش مستمری زمانی اثر واقعی دارد که همزمان با افزایش قیمتها در دسترس آنان قرار گیرد. پرداخت با چند ماه تأخیر، بدون جبران کاهش ارزش پول، نمیتواند عقبماندگی معیشتی را برطرف کند..
مبلغ معوقات هر بازنشسته چقدر است؟
برای همه بازنشستگان رقم ثابتی وجود ندارد. مبلغ هر فرد از مقایسه حکم سال ۱۴۰۴ و حکم جدید ۱۴۰۵ محاسبه میشود.
مهمترین عوامل مؤثر عبارتاند از:
- مبلغ مستمری اسفند ۱۴۰۴؛
- حداقلبگیر یا سایر سطوح بودن فرد؛
- درصد افزایش سالانه؛
- مبلغ ثابت قابل اعمال؛
- سهم مرحله سوم متناسبسازی؛
- مدت استحقاق مستمری؛
- نوع مستمری بازنشستگی، ازکارافتادگی یا بازماندگان؛
- کسورات قانونی.
برای برآورد اولیه، بازنشسته میتواند تفاوت مبلغ ناخالص حکم جدید و قدیم را محاسبه و آن را در دو ماه ضرب کند. با این حال، مبلغ نهایی ممکن است به دلیل کسورات، مزایا و نحوه محاسبه متناسبسازی متفاوت باشد.
بازنشستگان چگونه مبلغ معوقه را بررسی کنند؟
بازنشستگان میتوانند از طریق سامانه خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی، حکم سال ۱۴۰۵ و فیشهای حقوقی خود را مشاهده کنند.
برای برآورد دقیقتر باید این موارد مقایسه شود:
۱. مبلغ مستمری در حکم اسفند ۱۴۰۴؛
۲. مبلغ مستمری در حکم جدید سال ۱۴۰۵؛
۳. ردیف افزایش سالانه؛
۴. مبلغ مرحله سوم متناسبسازی؛
۵. مزایای جانبی؛
۶. کسورات هر ماه.
مرکز تماس ۱۴۲۰ سازمان تأمین اجتماعی نیز برای پاسخگویی به پرسشهای بیمهشدگان و مستمریبگیران در دسترس است.
آیا معوقات همراه حقوق مرداد پرداخت میشود؟
تا زمان تنظیم این گزارش، سازمان تأمین اجتماعی اعلام نکرده است که معوقات فروردین و اردیبهشت همراه حقوق مرداد پرداخت خواهد شد.
آخرین اطلاعیه رسمی فقط تأکید دارد که زمان پرداخت پس از تأمین منابع اعلام میشود. بنابراین، واریز همراه حقوق مرداد ممکن است یکی از گزینههای احتمالی باشد، اما در حال حاضر خبر قطعی محسوب نمیشود.
هرگونه اعلام زمان باید از طریق پایگاه رسمی سازمان تأمین اجتماعی یا رسانههای رسمی منتشر شود.
پرسشهای پرتکرار بازنشستگان
معوقات بازنشستگان تأمین اجتماعی مربوط به چه ماههایی است؟
این مطالبات مربوط به مابهالتفاوت افزایش سالانه و مرحله سوم متناسبسازی فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۵ است.
چرا حقوق خرداد معوقه محسوب نمیشود؟
حقوق خرداد بر اساس احکام جدید پرداخت شد. بدهی فعلی مربوط به دو ماه نخست سال است که با حقوق سال گذشته پرداخت شده بود.
زمان واریز معوقات مشخص شده است؟
خیر. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده است زمان پرداخت پس از تأمین منابع اطلاعرسانی میشود.
آیا معوقات همراه حقوق مرداد پرداخت میشود؟
هنوز چنین موضوعی بهصورت رسمی تأیید نشده است.
مبلغ معوقات هر بازنشسته چقدر است؟
مبلغ برای همه یکسان نیست و به تفاوت حکم سال گذشته و حکم جدید، میزان متناسبسازی و کسورات فرد بستگی دارد.
حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ چند درصد افزایش یافت؟
مستمری حداقلبگیران با احتساب افزایش سالانه و مرحله سوم متناسبسازی ۶۰ درصد افزایش یافت. محاسبه سایر سطوح متفاوت است.
آیا تورم بر مبلغ اسمی معوقات اثر دارد؟
مبلغ اسمی طلب تغییر نمیکند، اما با افزایش قیمتها قدرت خرید واقعی آن کاهش مییابد.
بازنشستگان اخبار رسمی را از کجا دنبال کنند؟
پایگاه رسمی سازمان تأمین اجتماعی، سامانه خدمات غیرحضوری و مرکز تماس ۱۴۲۰ معتبرترین مسیرهای پیگیری هستند.
نظر شما