کارت های ملی باطل می شوند / کارت ملی جدید از راه رسید

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

رئیس سازمان ثبت احوال کشور از برنامه‌ریزی برای ورود نسل جدید کارت‌های هوشمند ملی به چرخه توزیع و بهره‌برداری در بهار ۱۴۰۶ خبر داد و اعلام کرد این کارت‌ها با هدف افزایش امنیت، سرعت‌بخشی به فرآیند احراز هویت و تسهیل دریافت خدمات طراحی شده‌اند.

محمد جمالو در گفت‌وگو با ایسنا درباره جزئیات کارت‌های ملی نسل جدید اظهار کرد: در طراحی این کارت‌ها، تلاش شده است با استفاده از فناوری‌های نوین، فرآیند احراز هویت شهروندان ساده‌تر و ایمن‌تر شود و نیاز به ارائه کپی مدارک هویتی به دستگاه‌های خدمات‌رسان از میان برود.

به گفته وی، در صورت راه‌اندازی کامل زیرساخت‌های مربوطه، پیش‌بینی می‌شود صدور و تحویل کارت‌های ملی جدید در کمتر از ۲۰ روز کاری انجام شود.

کارت‌های ملی منقضی‌شده تا پایان امسال اعتبار دارند

رئیس سازمان ثبت احوال همچنین درباره وضعیت کارت‌های ملی منقضی‌شده گفت تمامی کارت‌هایی که تاریخ انقضای آنها تا پایان اسفندماه سال جاری است، تا پایان اسفند ۱۴۰۵ معتبر خواهند بود.

جمالو با اشاره به تعداد بالای کارت‌های منقضی یا در آستانه انقضا افزود: از مجموع ۶۱ میلیون کارت هوشمند ملی صادرشده برای ایرانیان، بیش از ۴۰ میلیون کارت یا اعتبارشان به پایان رسیده یا در آستانه انقضا قرار دارند.

بر این اساس، دارندگان کارت‌های منقضی‌شده در اولویت تعویض قرار خواهند گرفت و پس از آن، فرآیند صدور کارت برای سایر متقاضیان نیز انجام می‌شود.

حذف تراشه فیزیکی از کارت ملی جدید

یکی از مهم‌ترین تغییرات در نسل جدید کارت‌های ملی، حذف تراشه فیزیکی است. به گفته رئیس سازمان ثبت احوال، به جای تراشه فیزیکی از یک QR کد دوبعدی کدگذاری‌شده با زوج کلیدهای امنیتی استفاده خواهد شد.

جمالو تأکید کرد که نمی‌توان درباره هیچ کارت یا سامانه‌ای ادعای امنیت صددرصدی داشت، اما در نسل جدید کارت ملی، علاوه بر حفظ ویژگی‌های امنیتی کارت‌های قبلی، لایه‌های امنیتی جدیدی نیز اضافه شده است.

وی افزود از آنجا که خدمات به شکل برخط ارائه می‌شوند، فرآیند احراز هویت نیز نسبت به وضعیت فعلی دقت و امنیت بیشتری خواهد داشت.

احراز هویت با هوش مصنوعی و کد یک‌بارمصرف

بر اساس توضیحات رئیس سازمان ثبت احوال، در نسل جدید کارت ملی، احراز هویت صرفاً بر مبنای مشاهده تصویر روی کارت انجام نمی‌شود.

در این فرآیند، اطلاعات به صورت برخط بررسی شده و در کنار فناوری‌های هوش مصنوعی، از کدهای یک‌بارمصرف یا OTP ارسال‌شده از طریق پیامک نیز استفاده خواهد شد.

به گفته جمالو، این روش می‌تواند دقت احراز هویت را افزایش دهد و حتی در صورت مفقود شدن کارت، به دلیل نبود کلیدها و اطلاعات امنیتی لازم، احتمال سوءاستفاده گسترده از آن را کاهش دهد.

دیگر نیازی به ارائه کپی مدارک هویتی نیست

یکی از اهداف اصلی اجرای طرح کارت ملی نسل جدید، حذف کپی مدارک هویتی در فرآیند دریافت خدمات است.

بر اساس سازوکار پیش‌بینی‌شده، شهروند هنگام مراجعه به دستگاه‌های اجرایی یا بانک‌ها می‌تواند کارت ملی خود را در اختیار اپراتور قرار دهد. سپس تصویر کارت با استفاده از دوربین‌های ساده یا اسکنرهای استاندارد ثبت شده و فرآیند احراز هویت آغاز می‌شود.

در ادامه، پیامکی برای شهروند ارسال خواهد شد که در آن از وی درباره اجازه ارائه اطلاعات هویتی به دستگاه مربوطه سؤال می‌شود. تنها پس از تأیید شهروند، امکان دریافت اطلاعات و تکمیل فرآیند ارائه خدمت وجود خواهد داشت.

این سازوکار با هدف افزایش کنترل شهروندان بر اطلاعات هویتی خود و حذف کپی‌برداری‌های متعدد از مدارک طراحی شده است.

«کیف هویت من» در کنار کارت ملی جدید

جمالو همچنین از پیش‌بینی قابلیت «کیف هویت من» در زنجیره خدمات هویتی خبر داد؛ قابلیتی که قرار است در مواقعی که شهروند به مدارک هویتی فیزیکی دسترسی ندارد، بخشی از نیازهای هویتی او را پوشش دهد.

به گفته وی، تلفیق لایه هویت و لایه خدمت یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فنی نسل جدید کارت ملی است و این تغییر با هدف تسهیل فرآیندهای اداری و کاهش مراجعات و مدارک مورد نیاز انجام می‌شود.

چه کسانی در اولویت تعویض کارت ملی هستند؟

رئیس سازمان ثبت احوال اعلام کرد فرآیند تعویض کارت‌های هوشمند ملی ابتدا از دارندگان کارت‌های منقضی‌شده آغاز خواهد شد.

وی افزود پس از تکمیل این مرحله، سایر متقاضیان و دارندگان کارت‌هایی که هنوز اعتبار دارند نیز در برنامه تعویض قرار خواهند گرفت. همچنین امکان درخواست زودهنگام برای تعویض کارت، حتی پیش از پایان اعتبار کارت فعلی، پیش‌بینی شده است.

برنامه فراخوان متقاضیان نیز به‌تدریج و بر اساس شاخص‌هایی مانند بخشی از شماره ملی یا زوج و فرد بودن ارقام پایانی شماره کارت انجام خواهد شد.

صدور کارت ملی جدید در کمتر از ۲۰ روز

جمالو با اشاره به برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده برای افزایش سرعت صدور کارت‌های ملی گفت در صورت همکاری دستگاه‌های مرتبط و مشارکت مردم، پس از راه‌اندازی کامل سامانه جدید، انتظار می‌رود کارت‌های ملی نسل جدید در کمتر از ۲۰ روز کاری به متقاضیان تحویل داده شوند.

وی همچنین اعلام کرد تعهدات مربوط به حدود ۶ میلیون نفری که در حال حاضر در نوبت صدور کارت ملی قرار دارند، طبق برنامه تا پایان پاییز امسال تکمیل خواهد شد.

کارت ملی جدید؛ گامی برای دولت الکترونیک

رئیس سازمان ثبت احوال کشور، تحول جدید در زیرساخت‌های هویتی را یکی از گام‌های مهم در مسیر دولت الکترونیک دانست.

به گفته جمالو، ثبت احوال با بیش از ۲۳۰ دستگاه اجرایی و حدود ۳۰۰ هزار نقطه ارتباطی در سراسر کشور در ارتباط است و روزانه بیش از هشت میلیون رکورد تبادل اطلاعات را مدیریت می‌کند.

نسل جدید کارت‌های ملی قرار است با تکیه بر زیرساخت‌های برخط، QR کد، هوش مصنوعی و احراز هویت چندلایه، ضمن افزایش امنیت اطلاعات شهروندان، فرآیند دریافت خدمات را نیز ساده‌تر کند و یکی از مشکلات قدیمی یعنی کپی‌برداری مکرر از مدارک هویتی را کاهش دهد.