مجلس با این خبر بازنشستگان را دل شاد کرد / افزایش حق مسکن، اولاد و سنوات بازنشستگان با دستور جدید

نماینده مجلس به وزیر کار درباره افزایش نیافتن مزایای جانبی بازنشستگان تأمین اجتماعی تذکر داد؛ آخرین وضعیت حق مسکن، عائله‌مندی، اولاد، معیشت و سنوات را بخوانید.

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

افزایش نیافتن برخی مزایای جانبی بازنشستگان تأمین اجتماعی و تغییر نحوه نمایش یا محاسبه بعضی پرداخت‌ها در احکام سال ۱۴۰۵، اکنون به مجلس رسیده است. حسینعلی حاجی‌دلیگانی، عضو هیئت‌رئیسه کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، در تذکری به احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، خواستار بازنگری در تصمیمات مربوط به مزایای مستمری‌بگیران شده است.

عصرهمگرایی نوشت : این نماینده مجلس می‌گوید گزارش‌های کانون‌های بازنشستگی و مستمری‌بگیران نشان می‌دهد سازمان تأمین اجتماعی برخلاف رویه سال‌های گذشته، برخی مزایای جانبی از جمله کمک‌هزینه مسکن، کمک‌هزینه اولاد و حق سنوات را افزایش نداده است. او همچنین از ایجاد ابهام درباره کمک‌هزینه عائله‌مندی و کمک به تأمین معیشت خبر داده و از وزارت کار خواسته است تصمیمات اتخاذشده را بازنگری کند.

با وجود این تذکر، هنوز مصوبه یا ابلاغیه جدیدی برای افزایش این مزایا صادر نشده است. بنابراین، خبر تذکر مجلس را نباید به معنای تصویب افزایش جدید یا آغاز پرداخت مابه‌التفاوت دانست.

ماجرای مزایای جانبی بازنشستگان تأمین اجتماعی چیست؟

مزایای جانبی، مبالغی جدا از اصل مستمری هستند که ممکن است با توجه به شرایط هر مستمری‌بگیر در حکم و فیش حقوقی او درج شوند. مهم‌ترین این پرداخت‌ها عبارت‌اند از:

کمک‌هزینه مسکن؛
کمک به تأمین معیشت؛
کمک‌هزینه عائله‌مندی؛
کمک‌هزینه اولاد؛
حق سنوات یا افزایش سنواتی برای برخی مشمولان.

موضوع اعتراض بازنشستگان این است که با وجود افزایش هزینه‌های زندگی و رشد مستمری‌ها در سال ۱۴۰۵، تعدادی از این مزایا نسبت به سال گذشته افزایش پیدا نکرده یا تغییرات اعمال‌شده در ردیف‌های حکم، به‌روشنی برای مستمری‌بگیران توضیح داده نشده است.

پس از انتشار احکام جدید نیز شماری از بازنشستگان درباره ثابت ماندن مزایای جانبی، حذف عنوان «حفظ قدرت خرید» و کاهش یک ردیف هم‌زمان با افزایش ردیفی دیگر سؤال داشتند.

مبلغ مزایای جانبی بازنشستگان در سال ۱۴۰۵

بر اساس توضیحات منتشرشده درباره احکام سال ۱۴۰۵، سازمان تأمین اجتماعی مبالغ زیر را برای مزایای جانبی اعلام کرده است:

عنوان مزایا	مبلغ ماهانه
کمک‌هزینه مسکن	۲۷۰ هزار تومان
کمک به تأمین معیشت	۶۰۰ هزار تومان
کمک‌هزینه عائله‌مندی	حدود ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان
کمک‌هزینه اولاد	حدود یک میلیون و ۷۱۹ هزار تومان برای هر فرزند

این مبالغ برای همه بازنشستگان به‌صورت یکسان پرداخت نمی‌شود. دریافت عائله‌مندی و اولاد به شرایط خانوادگی و ضوابط مربوط بستگی دارد و ممکن است نوع مستمری، وضعیت همسر، تعداد فرزندان و شرایط قانونی آنان بر مبلغ نهایی اثر بگذارد.

عصرهمگرایی نوشت : طبق توضیحاتی که از موضع سازمان تأمین اجتماعی منتشر شده، کمک‌هزینه مسکن و کمک به تأمین معیشت در سطح سال گذشته باقی مانده‌اند. سازمان محدودیت منابع و اولویت دادن به افزایش اصل مستمری و اجرای متناسب‌سازی را علت این تصمیم دانسته است.

آیا حق عائله‌مندی بازنشستگان کاهش یافته است؟

برخی بازنشستگان پس از مشاهده احکام جدید تصور کردند که کمک‌هزینه عائله‌مندی و کمک به تأمین معیشت با یکدیگر ادغام یا یکی از آنها حذف شده است.

بر اساس توضیحات منتشرشده، کمک‌هزینه عائله‌مندی افزایش یافته، اما در برخی احکام مبلغ کمک به تأمین معیشت به اندازه افزایش عائله‌مندی تعدیل شده است. در نتیجه ممکن است مجموع این دو ردیف افزایش محسوسی نکرده باشد؛ موضوعی که موجب شد بازنشستگان بپرسند افزایش عائله‌مندی در عمل چه اثری بر دریافتی آنان داشته است.

به بیان ساده، ممکن است مبلغ یک ردیف افزایش یافته باشد، اما هم‌زمان ردیف دیگری کاهش پیدا کرده باشد. همین مسئله منشأ استفاده حاجی‌دلیگانی از تعبیر «ادغام و کاهش» و درخواست او برای شفاف‌سازی و بازنگری شده است.

با این حال، برای بررسی دقیق باید مجموع حکم و فیش حقوقی هر فرد دیده شود؛ زیرا شرایط تمام مستمری‌بگیران یکسان نیست.

چرا حق مسکن بازنشستگان افزایش نیافت؟

یکی از مهم‌ترین اعتراض‌ها به کمک‌هزینه مسکن مربوط است. حق مسکن کارگران شاغل در سال ۱۴۰۵ افزایش یافت، اما این افزایش مستقیماً و به همان میزان به بازنشستگان تأمین اجتماعی تسری پیدا نکرد.

بازنشستگان و نمایندگان کانون‌های آنان معتقدند وقتی هزینه مسکن و اجاره‌بها افزایش یافته، ثابت ماندن کمک‌هزینه مسکن در رقم ۲۷۰ هزار تومان تأثیر قابل توجهی بر معیشت مستمری‌بگیران ندارد.

پیش از صدور احکام نیز نمایندگان بازنشستگان خواستار تعیین تکلیف افزایش حق مسکن، عائله‌مندی و اولاد شده بودند.

موضعی که از سوی سازمان تأمین اجتماعی منتشر شده، این است که این مزایا جزو تکالیف صریح و اصلی سازمان در قانون تأمین اجتماعی نیست و در سال‌های گذشته، در چارچوب مجوزها و با توجه به منابع موجود پرداخت شده است. سازمان اعلام کرده در سال جاری، منابع خود را در درجه نخست به افزایش مستمری مطابق مصوبه شورای عالی کار و تکمیل مرحله سوم متناسب‌سازی اختصاص داده است.

این استدلال با مخالفت تشکل‌های بازنشستگی روبه‌رو شده است. منتقدان می‌گویند استمرار چندساله این پرداخت‌ها و نقش آنها در مجموع دریافتی بازنشستگان، ایجاب می‌کند مبالغ مزبور نیز متناسب با تورم و افزایش هزینه‌های زندگی اصلاح شوند.

تکلیف کمک‌هزینه اولاد چیست؟

کمک‌هزینه اولاد در احکام سال ۱۴۰۵ برای مشمولان واجد شرایط حدود یک میلیون و ۷۱۹ هزار تومان به ازای هر فرزند اعلام شده است.

با این حال، حاجی‌دلیگانی در تذکر خود از افزایش نیافتن کمک‌هزینه اولاد سخن گفته است. این تفاوت ظاهری می‌تواند به چند مسئله مربوط باشد: نحوه اعمال افزایش برای گروه‌های مختلف، شرایط متفاوت مستمری‌بگیران دولتی و غیردولتی، مقایسه با رقم مورد انتظار بازنشستگان یا اعتراض به ثابت ماندن مجموع مزایای دریافتی.

تا زمانی که وزارت کار یا سازمان تأمین اجتماعی پاسخ رسمی و تفصیلی به تذکر مجلس ارائه نکند، نمی‌توان گفت تذکر نماینده الزاماً به افزایش دوباره حق اولاد منتهی خواهد شد.

حق سنوات بازنشستگان چه شد؟

در تذکر نماینده مجلس، از حق سنوات نیز به‌عنوان یکی از مزایایی یاد شده که افزایش نیافته است.

حق سنوات بازنشستگان با سنوات پایان کار کارگران شاغل یکسان نیست. در احکام مستمری، ممکن است پرداختی‌هایی متناسب با سابقه بیمه‌پردازی یا سال‌های مازاد بر یک حد مشخص در نظر گرفته شود. میزان و شرایط دریافت این مبلغ برای تمام بازنشستگان یکسان نیست.

در حال حاضر، جزئیات جدیدی درباره افزایش حق سنوات یا اصلاح مبلغ آن منتشر نشده است. بنابراین، هرگونه جدول یا عددی که بدون ابلاغ رسمی به‌عنوان مبلغ جدید سنوات بازنشستگان سال ۱۴۰۵ منتشر شود، قطعی نیست.

تذکر مجلس چه اثری دارد؟

تذکر نماینده مجلس، ابزار نظارتی است و وزیر مربوط را ملزم می‌کند نسبت به موضوع مطرح‌شده پاسخ‌گو باشد؛ اما تذکر به‌تنهایی باعث تغییر فوری احکام، افزایش مبلغ مزایا یا واریز مابه‌التفاوت نمی‌شود.

برای افزایش مزایا، معمولاً باید یکی از این مراحل طی شود:

۱. سازمان تأمین اجتماعی پیشنهاد اصلاح مبالغ را تهیه کند؛

۲. منابع مالی لازم مشخص شود؛

۳. هیئت‌مدیره، هیئت امنا یا مراجع قانونی مرتبط تصمیم لازم را اتخاذ کنند؛

۴. در صورت نیاز، مصوبه دولت یا مجوز بودجه‌ای صادر شود؛

۵. احکام و فیش‌های حقوقی اصلاح و مابه‌التفاوت احتمالی پرداخت شود.

بنابراین، اقدام حاجی‌دلیگانی آغاز یا ادامه فشار نظارتی مجلس است، نه اعلام یک افزایش قطعی.

آیا احکام بازنشستگان دوباره اصلاح می‌شود؟

در حال حاضر، خبر رسمی درباره صدور احکام اصلاحی جدید برای افزایش مزایای جانبی منتشر نشده است.

احکام افزایش سالانه و مرحله سوم متناسب‌سازی بیش از پنج میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر تأمین اجتماعی پیش‌تر صادر شده است. اختلاف فعلی بر سر برخی ردیف‌های جانبی این احکام است.

در صورت موافقت وزارت کار و سازمان تأمین اجتماعی با بازنگری، احتمال صدور احکام اصلاحی یا پرداخت مابه‌التفاوت وجود دارد؛ اما تا زمان انتشار ابلاغیه رسمی، چنین احتمالی نباید به‌عنوان خبر قطعی بازنشر شود.

آیا مابه‌التفاوت مزایا پرداخت خواهد شد؟

تاکنون تصمیم رسمی برای پرداخت مابه‌التفاوت کمک‌هزینه مسکن، کمک معیشت، اولاد یا سنوات اعلام نشده است.

اگر در نتیجه بررسی وزارت کار، ارقام مزایا از ابتدای سال ۱۴۰۵ افزایش یابد، باید در مصوبه مربوط مشخص شود که افزایش از چه تاریخی اجرا خواهد شد. تنها در صورتی که تاریخ اجرای مصوبه از ابتدای سال تعیین شود، احتمال ایجاد و پرداخت معوقه برای ماه‌های گذشته وجود دارد.

در شرایط فعلی، نه مبلغ مابه‌التفاوت مشخص است و نه زمان احتمالی پرداخت آن.