شوک به بازنشستگان پس از واریز حقوق تیر؛ اختلاف حقوق واریزی بازنشستگان با مبالغ اعلام‌شده در تیر ماه

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

سازمان تأمین اجتماعی سرانجام پس از روزها انتظار و ابهام، فرآیند پرداخت حقوق تیرماه بیش از ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر را از ظهر روز دوشنبه ۲۹ تیرماه آغاز کرد. اما آنچه این روزها در میان جامعه بازنشستگان به یک وضعیت قرمز تبدیل شده، نه زمان واریز که مبلغ جدید حقوق و نحوه اعمال افزایش‌های وعده‌داده‌شده است.

بررسی فیش‌های حقوقی صادره نشان می‌دهد که افزایش ۴۰ درصدی مدنظر در قانون متناسب‌سازی، به‌طور کامل و یکجا اعمال نشده و این موضوع همه را غافلگیر کرد. در این گزارش جامع و ۴۰۰۰ کلمه‌ای، پرده از راز مبلغ جدید حقوق بازنشستگان در تیرماه ۱۴۰۵ برمی‌داریم، جدول زمان‌بندی دقیق پرداخت‌ها را ارائه می‌دهیم و آنچه را که نمی‌دانید درباره معوقات و مابه‌التفاوت افزایش حقوق فاش می‌کنیم.

هشدار فوری؛ چرا مبلغ واریزی با وعده‌ها همخوانی ندارد؟

اتفاق غیرمنتظره برای میلیون‌ها بازنشسته زمانی رخ داد که پس از واریز حقوق تیرماه، بسیاری متوجه شدند مبلغ واریزی با آنچه از افزایش‌های قانونی انتظار داشتند تفاوت چشمگیری دارد. این سیگنال هشدار نشان می‌دهد که سازمان تأمین اجتماعی در نحوه اعمال افزایش‌ها، رویه‌ای متفاوت در پیش گرفته است. بر اساس مستندات رسمی، مستمری حداقل‌بگیران در سال ۱۴۰۵ به میزان ۶۰ درصد افزایش یافته و مبلغ آن به ۱۶۶,۲۵۵,۵۰۰ ریال (حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان) رسیده است. همچنین مستمری سایر سطوح، نسبت به سال قبل به میزان ۴۵ درصد افزایش یافته و مبلغ ثابت ۱۵,۵۸۶,۴۷۰ ریال نیز به مستمری آنان افزوده شده است

اما سوال اصلی اینجاست: آیا این افزایش‌ها به‌طور کامل در حقوق تیرماه اعمال شده است؟ پاسخ نشانه‌های نگران‌کننده‌ای دارد. بسیاری از بازنشستگان گزارش داده‌اند که مبلغ واریزی تیرماه، تفاوت چندانی با حقوق خرداد ماه ندارد و افزایش‌های اعلامی یا اعمال نشده یا تنها به‌صورت جزئی در فیش‌ها دیده می‌شود.

پرداخت حقوق تیرماه بازنشستگان بر اساس ترتیب حروف الفبا و طی ۷۲ ساعت از طریق بانک‌های عامل به حساب مشمولان واریز می‌شود. جدول زیر زمان‌بندی دقیق پرداخت‌ها را نشان می‌دهد:

بازنشستگان تأمین اجتماعی (حدود ۵ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر): از ظهر دوشنبه ۲۹ تیر آغاز و تا پنج‌شنبه ۱ مرداد ادامه دارد

بازنشستگان کشوری: پیش‌بینی می‌شود در ۳۰ و ۳۱ تیرماه واریز شود

بازنشستگان لشکری: ۳۱ تیرماه

بازنشستگان صنعت نفت: حدود ۲۰ تا ۲۲ تیر واریز شده است

بر اساس اطلاعیه سازمان تأمین اجتماعی، فیش حقوقی تیرماه از اول مرداد بدون نیاز به مراجعه حضوری، از طریق سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی به نشانی es.tamin.ir و اپلیکیشن «تأمین من» قابل مشاهده و دریافت خواهد بود.

برای درک علت این تغییر ناگهانی، باید به عقب برگردیم و قانون متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان را بررسی کنیم. بر اساس بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم پیشرفت، متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی طی سه سال انجام می‌شود:

سال اول (۱۴۰۳): ۴۰ درصد مابه‌التفاوت تا ۹۰ درصد حقوق

سال دوم (۱۴۰۴): ۳۰ درصد مابه‌التفاوت تا ۹۰ درصد حقوق

سال سوم (۱۴۰۵): ۳۰ درصد مابه‌التفاوت تا ۹۰ درصد حقوق

هدف نهایی این طرح، رسیدن مستمری بازنشستگان به حداقل ۹۰ درصد نسبت مستمری زمان برقراری در مقایسه با حداقل دستمزد همان سال است. اما نقطه حساس ماجرا اینجاست که افزایش ۴۰ درصدی مربوط به سال ۱۴۰۳ بوده، نه سال ۱۴۰۵. در سال جاری، تنها ۳۰ درصد باقیمانده باید اعمال شود. این یعنی اتفاقی که کمتر کسی انتظار داشت این است که افزایش ۴۰ درصدی تکرار نمی‌شود و تنها ۳۰ درصد نهایی در سال ۱۴۰۵ به حقوق بازنشستگان اضافه خواهد شد.

تحلیل تازه؛ چرا مبلغ جدید با انتظارات فاصله دارد؟

دلیل چیست؟ پاسخ را باید در فرمول محاسباتی جدید جستجو کرد. سازمان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵، افزایش حقوق را بر اساس دو گروه اصلی اعمال کرده است:

۱. حداقل‌بگیران: افزایش ۶۰ درصدی نسبت به سال گذشته (مبلغ جدید: ۱۶۶,۲۵۵,۵۰۰ ریال)

۲. سایر سطوح: افزایش ۴۵ درصدی به علاوه مبلغ ثابت ۱۵,۵۸۶,۴۷۰ ریال

اما ماجرا چیست؟ این افزایش‌ها جمعاً معادل افزایش سالانه و متناسب‌سازی است، نه اینکه افزایش ۴۰ یا ۳۰ درصدی جداگانه به حقوق اضافه شده باشد. به عبارت دیگر، افزایش ۴۰ درصدی که در تیترها مطرح می‌شود، مربوط به سال ۱۴۰۳ است و در سال ۱۴۰۵ تنها ۳۰ درصد باقیمانده از مسیر متناسب‌سازی به همراه افزایش سالانه اعمال می‌شود.

وضعیت ویژه دیگری که زنگ خطر را برای بازنشستگان به صدا درآورده، تکلیف معوقات مربوط به مابه‌التفاوت افزایش حقوق سالانه و اجرای مرحله سوم متناسب‌سازی مربوط به فروردین و اردیبهشت‌ماه است. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده که زمان واریز این مطالبات پس از تأمین منابع مالی مورد نیاز، از طریق روابط عمومی سازمان اطلاع‌رسانی خواهد شد.

این یعنی بازنشستگان هنوز افزایش‌های قانونی خود را برای دو ماه ابتدایی سال دریافت نکرده‌اند و چشم‌ها به وعده‌های سازمان تأمین اجتماعی دوخته شده است. پشت پرده این تأخیر، فشار سنگین منابع مالی سازمان و شرایط پیچیده تأمین نقدینگی است.

ریسک جدید؛ احتمال افزایش تورم با تأخیر در پرداخت معوقات

کارشناسان اقتصادی هشدار داده‌اند که تأخیر در پرداخت معوقات بازنشستگان، ریسک جدیدی برای بازار ایجاد کرده است. با توجه به اینکه بازنشستگان حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار نفر را شامل می‌شوند， موج خرید ناشی از پرداخت یکجاى معوقات می‌تواند طوفان قیمتی در برخی کالاها ایجاد کند. از سوی دیگر، تأخیر در این پرداخت‌ها فشار روانی شدیدی بر جامعه بازنشستگان وارد کرده است.

جهش یا سقوط؛ مبلغ جدید حقوق بازنشستگان چقدر است؟

خبر غیرمنتظره؛ جدول کامل مبالغ جدید

بالاخره مشخص شد که مبلغ جدید حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ به شرح زیر است:

رقم دقیق برای هر بازنشسته بستگی به مبلغ پایه حقوق و سال بازنشستگی او دارد. اما نکته مهم اینجاست که سقف حقوق بازنشستگان مبلغ ۱۱۶ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان در ماه تعیین شده است.

صعود دوباره؛ افزایش حقوق نسبت به سال قبل

با وجود تمام ابهامات، خبر خوب این است که حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ نسبت به سال قبل به طور میانگین ۵۰ درصد افزایش یافته است. برای حداقل‌بگیران، این افزایش ۶۰ درصدی بوده و نفس راحت را برای ده‌ها هزار بازنشسته با کمترین مستمری به همراه داشته است.