تغییر دهک بندی یارانه بگیران در مرداد ماه / از کجا بفهمیم دهک چندم هستیم؟

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

با آغاز مردادماه، برخی خانوارها از تغییر دهک درآمدی یا قطع یارانه خود خبر داده‌اند؛ موضوعی که بار دیگر پرسش درباره نحوه دهک‌بندی و مسیر رسمی استعلام وضعیت یارانه را مطرح کرده است.

بررسی آخرین اطلاعیه‌ها نشان می‌دهد تا روز پنجشنبه ۸ مرداد ۱۴۰۵، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از اجرای یک مرحله سراسری و یک‌باره برای تغییر دهک تمام یارانه‌بگیران در مرداد خبر نداده است. بااین‌حال، اطلاعات اقتصادی خانوارها در پایگاه رفاه ایرانیان به‌روزرسانی می‌شود و ممکن است دهک برخی خانوارها بر اساس تغییر درآمد، دارایی، ترکیب اعضای خانواده یا نتیجه بررسی اعتراض‌ها جابه‌جا شود.

بنابراین تغییر دهک در مرداد برای برخی خانوارها امکان‌پذیر است، اما نمی‌توان ادعا کرد که دهک همه یارانه‌بگیران در این ماه تغییر کرده است.

آیا دهک‌بندی یارانه‌ها حذف شده است؟

عصر همگرایی نوشت : احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در بهمن ۱۴۰۴ اعلام کرد که دهک‌بندی دیگر به‌تنهایی معیار حذف یا باقی‌ماندن خانوار در فهرست یارانه‌بگیران نیست. براساس شیوه جدید، وضعیت درآمد و دارایی خانوار به‌صورت مستقیم در تصمیم‌گیری برای قطع یارانه بررسی می‌شود.

با وجود این تغییر، عنوان دهک همچنان در سامانه حمایت نمایش داده می‌شود و برای تعیین میزان برخی حمایت‌ها، از جمله مبلغ یارانه نقدی، کالابرگ، بیمه سلامت و طرح‌های حمایتی کاربرد دارد. سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها نیز در تیر ۱۴۰۵ همچنان پرداخت‌ها را با عناوین «دهک‌های اول تا سوم» و «دهک‌های چهارم تا نهم» انجام داد.

به بیان دقیق‌تر، دهک‌بندی به‌طور کامل کنار گذاشته نشده است؛ بلکه قرار نیست صرفاً قرارگرفتن در یک دهک، تنها دلیل حذف یارانه باشد.

معیارهای جدید حذف یارانه چیست؟

براساس توضیحات وزیر تعاون و معاون رفاه این وزارتخانه، سه گروه اصلی از شاخص‌ها برای شناسایی خانوارهای پردرآمد مورد توجه قرار می‌گیرد:

• مجموع درآمد ماهانه اعضای خانوار

• ارزش املاک و مستغلات خانوار

• مجموع ارزش خودروهای متعلق به اعضای خانوار

طبق معیارهای اعلام‌شده، مالکیت املاک با ارزش مجموعاً ۵۰ میلیارد تومان یا بیشتر و خودرو یا خودروهایی با ارزش مجموع بیش از ۵ میلیارد تومان می‌تواند موجب قرارگرفتن خانوار در فهرست غیرمشمولان یارانه شود.

آستانه درآمد ماهانه نیز بر اساس تعداد اعضای خانوار متفاوت اعلام شده است:

تعداد اعضای خانوار	درآمد ماهانه مبنای حذف
یک نفر	۳۰ میلیون تومان و بیشتر
دو نفر	۳۶ میلیون تومان و بیشتر
سه نفر	۴۲ میلیون تومان و بیشتر
چهار نفر	۴۸ میلیون تومان و بیشتر
پنج نفر	۵۴ میلیون تومان و بیشتر

این مبالغ، مجموع درآمد اعضای خانوار را شامل می‌شود و صرفاً حقوق سرپرست خانوار ملاک نیست.

بااین‌حال، عبور از یکی از این ارقام همیشه به معنای قطع فوری و قطعی یارانه نیست؛ زیرا وزارت رفاه اطلاعات دریافتی از دستگاه‌های مختلف، وضعیت خانوار و اعتراض احتمالی سرپرست را نیز بررسی می‌کند.

چه اطلاعاتی در تعیین دهک مؤثر است؟

به گزارش عصر همگرایی،دهک اقتصادی بر پایه یک عامل واحد مانند حقوق ماهانه یا موجودی یک حساب بانکی تعیین نمی‌شود. پایگاه رفاه ایرانیان مجموعه‌ای از داده‌های ثبتی را بررسی می‌کند؛ از جمله:

درآمد و حقوق اعضای خانوار، تراکنش‌ها و گردش مالی، مالکیت خودرو، املاک و مستغلات، سفرهای خارجی، اطلاعات مالیاتی، تسهیلات بانکی، وضعیت اشتغال، تعداد اعضای خانوار و برخورداری از برخی دارایی‌ها.

به همین دلیل ممکن است حقوق فرد تغییر نکرده باشد، اما به‌دلیل خرید یا فروش ملک و خودرو، تغییر اعضای خانوار، افزایش گردش حساب یا اصلاح اطلاعات ثبتی، دهک او جابه‌جا شود. کاهش تعداد حساب‌های بانکی نیز به‌تنهایی موجب کاهش دهک نمی‌شود و آنچه اهمیت دارد اطلاعات مالی واقعی ثبت‌شده برای خانوار است.

افزایش حقوق بازنشستگان دهک را تغییر می‌دهد؟

افزایش سالانه حقوق به‌تنهایی الزاماً موجب حذف یارانه یا انتقال بازنشسته به دهک دهم نمی‌شود. وزارت رفاه مجموعه درآمد و دارایی تمام اعضای خانوار را بررسی می‌کند.

بااین‌حال، اگر افزایش حقوق همراه با سایر درآمدها باعث شود مجموع درآمد خانوار از سقف تعیین‌شده عبور کند یا هم‌زمان اطلاعات جدیدی درباره دارایی‌های خانوار ثبت شود، احتمال تغییر وضعیت اقتصادی وجود دارد. بنابراین نمی‌توان برای همه بازنشستگان یا حقوق‌بگیران یک حکم یکسان صادر کرد.

از کجا بفهمیم دهک چندم هستیم؟

معتبرترین مسیر برای مشاهده دهک خانوار، «سامانه حمایت» وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.

سرپرست خانوار باید وارد سامانه حمایت به نشانی hemayat.mcls.gov.ir شود، گزینه ورود از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند را انتخاب کند و شماره تلفن همراهی را وارد کند که به نام خودش ثبت شده است.

پس از ورود، در بخش وضعیت اقتصادی خانوار یا شناسنامه اقتصادی می‌توان اطلاعات زیر را مشاهده کرد:

• دهک اقتصادی خانوار

• اسامی اعضای ثبت‌شده

• وضعیت دریافت یا عدم دریافت یارانه

• برخی اطلاعات اقتصادی مبنای ارزیابی

• امکان ثبت درخواست بررسی مجدد

سامانه حمایت، مرجع رسمی مشاهده دهک و ثبت اعتراض است.

استعلام دهک با کد دستوری

برای بررسی وضعیت یارانه، کد دستوری زیر نیز اعلام شده است:

*۴*۴۳۸۵۷*کد ملی سرپرست خانوار#

این کد باید از شماره تلفن همراهی گرفته شود که به نام سرپرست خانوار است. بااین‌حال، ممکن است سرویس کد دستوری در برخی اپراتورها یا مقاطع زمانی پاسخ کامل ندهد یا فقط وضعیت مشمول‌بودن را نمایش دهد. برای مشاهده دقیق دهک و ثبت اعتراض، مراجعه به سامانه حمایت مطمئن‌تر است.

امکان دریافت راهنمایی از مرکز پاسخ‌گویی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با شماره ۰۲۱-۶۳۶۹ نیز وجود دارد.

چگونه به دهک‌بندی اعتراض کنیم؟

اگر دهک ثبت‌شده با وضعیت واقعی خانوار مطابقت ندارد، سرپرست خانوار باید در سامانه حمایت وارد بخش «درخواست بررسی» شود و اعتراض خود را ثبت کند.

پیش از ثبت اعتراض، بهتر است اطلاعات اعضای خانوار، خودروها، املاک، درآمدها و سایر اطلاعات نمایش‌داده‌شده بررسی شود. در صورت وجود مغایرت، علت اعتراض باید دقیق انتخاب شود.

ثبت اعتراض به معنای کاهش فوری دهک یا برقراری قطعی یارانه نیست. وزارت رفاه درخواست را با اطلاعات دستگاه‌های اجرایی تطبیق می‌دهد و در صورت تأیید اعتراض، دهک یا وضعیت یارانه خانوار اصلاح خواهد شد.

اگر یارانه مرداد واریز نشد چه کنیم؟

واریزنشدن یارانه همیشه به معنای تغییر دهک نیست. مسدودبودن حساب، تغییر سرپرست خانوار، جداسازی اعضا، اشکال در شماره حساب، کسر اقساط وام یا قرارگرفتن خانوار در فهرست غیرمشمولان می‌تواند از دلایل آن باشد.

سرپرست خانوار ابتدا باید وضعیت خود را در سامانه حمایت بررسی کند. مسائل مربوط به دهک و اعتراض در حوزه وزارت رفاه است؛ اما ثبت یا تغییر حساب بانکی دریافت یارانه از طریق سامانه سیمین سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها انجام می‌شود.