کانونهای کارگران بازنشسته تأمین اجتماعی وارد میدان شد/ بازگشت کمکهزینه حفظ قدرت خرید به فیش حقوقی بازنشستگان
اعتراض بازنشستگان تأمین اجتماعی به نحوه محاسبه احکام حقوقی سال ۱۴۰۵ وارد مرحله تازهای شده است.
کانونهای کارگران بازنشسته تأمین اجتماعی استانهای خراسان رضوی، زنجان، سمنان و کهگیلویه و بویراحمد در نامهای خطاب به مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی و دیگر مسئولان، نسبت به ثابت ماندن مزایای جانبی و حذف مبلغ موسوم به «حفظ قدرت خرید» اعتراض کردند.
محور اصلی اعتراض این کانونها، افزایش نیافتن کمکهزینه مسکن، کمک به تأمین معیشت، عائلهمندی و اولاد در احکام جدید بازنشستگان است. نمایندگان بازنشستگان معتقدند ثابت ماندن این مزایا در شرایط افزایش هزینههای زندگی، عملاً بخشی از اثر افزایش سالانه مستمریها را خنثی کرده است.
در این نامه همچنین نسبت به حذف مبلغ ۷۱۶ هزار و ۶۱۶ تومانی «حفظ قدرت خرید» حداقلبگیران اعتراض شده است؛ مبلغی که از سال ۱۴۰۳ برای حمایت از بازنشستگان کمدرآمد و مستمریبگیرانی که سهم کمتری از متناسبسازی دریافت میکردند، در احکام آنان منظور شده بود.
ماجرای کمکهزینه حفظ قدرت خرید چیست؟
مبلغ حفظ قدرت خرید براساس بند «د» تبصره ۱۵ قانون بودجه سال ۱۴۰۳ تعیین شده بود. مطابق این حکم، برای حداقلبگیران و برخی دیگر از مستمریبگیرانی که مبلغ متناسبسازی آنان کمتر از ۷ میلیون و ۱۶۶ هزار و ۱۶۸ ریال بود، مابهالتفاوتی تا این سقف پرداخت میشد.
این رقم در محاسبات حقوقی به مبلغی حدود ۷۱۶ هزار تومان تبدیل شد و طی دو سال در احکام شماری از بازنشستگان و مستمریبگیران تأمین اجتماعی قرار گرفت. با صدور احکام سال ۱۴۰۵، این ردیف از احکام حذف شد و همین موضوع اعتراض حداقلبگیران و کانونهای بازنشستگی را به دنبال داشت.
سازمان تأمین اجتماعی در پاسخ اعلام کرده است که پرداخت این مبلغ به حکم بودجه سال ۱۴۰۳ وابسته بود و از آنجا که مجوز مشابهی در قوانین و مقررات سال ۱۴۰۵ پیشبینی نشده، امکان ادامه پرداخت آن وجود ندارد.
این سازمان همچنین تأکید کرده است که مبلغ حفظ قدرت خرید، جزئی دائمی از اصل مستمری نبوده و ماهیت موقت و حمایتی داشته است. بااینحال، منتقدان میگویند قطع مبلغی که دو سال بهطور مستمر پرداخت شده، در عمل به کاهش بخشی از دریافتی مورد انتظار حداقلبگیران منجر شده است.
مزایای جانبی بازنشستگان افزایش نیافت
اعتراض دیگر بازنشستگان به ثابت ماندن کمکهزینههای جانبی مربوط میشود. براساس اعلام رسمی سازمان تأمین اجتماعی، کمکهزینه مسکن بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ همچنان ماهانه ۲۷۰ هزار تومان و کمک به تأمین معیشت نیز ۶۰۰ هزار تومان باقی مانده است.
به این ترتیب، مجموع کمکهزینه مسکن و معیشت یک بازنشسته مشمول، بدون تغییر نسبت به سال گذشته، ۸۷۰ هزار تومان خواهد بود.
سازمان تأمین اجتماعی علت افزایش نیافتن این مبالغ را محدودیت منابع و تمرکز اعتبارات بر افزایش اصل مستمری و اجرای مرحله سوم متناسبسازی عنوان کرده است. به گفته این سازمان، مزایای جانبی در سطح سال گذشته حفظ شده تا منابع لازم برای افزایش مستمریها تأمین شود.
اما کانونهای بازنشستگی بر این باورند که مزایای جانبی نیز باید متناسب با افزایش هزینههای معیشت و نرخ رشد دستمزدها افزایش پیدا کند. به اعتقاد آنان، ثابت نگه داشتن این مبالغ در شرایط تورمی، موجب کاهش ارزش واقعی آنها شده است.
اختلاف بر سر حق عائلهمندی و اولاد
موضوع حق عائلهمندی و اولاد نیز به یکی از محورهای اصلی اختلاف تبدیل شده است. سازمان تأمین اجتماعی اعلام کرده که کمکهزینه عائلهمندی و اولاد بازنشستگان غیردولتی از محل منابع سازمان و در قالب مزایای حمایتی پرداخت میشود و الزام قانونی برای افزایش سالانه آن وجود ندارد.
براساس احکام سال ۱۴۰۵، کمکهزینه اولاد بازنشستگان و ازکارافتادگان غیردولتی تأمین اجتماعی حدود یک میلیون و ۷۱۹ هزار تومان برای هر فرزند تعیین شده و نسبت به سال گذشته افزایش پیدا نکرده است.
در مقابل، کمکهزینه اولاد بازنشستگان دولتی مشمول تأمین اجتماعی با افزایش ۲۰ درصدی به حدود ۲ میلیون و ۶۳ هزار تومان برای هر فرزند رسیده است. سازمان تأمین اجتماعی علت این تفاوت را متفاوت بودن مبنای قانونی پرداخت مزایا به بازنشستگان دولتی و غیردولتی اعلام کرده است.
نمایندگان بازنشستگان معتقدند این تفاوت موجب شکلگیری تبعیض میان مستمریبگیران یک سازمان شده است. آنان تأکید دارند که در سالهای گذشته، افزایش حق عائلهمندی و اولاد کارکنان و بازنشستگان دولتی، در پرداختی بازنشستگان کارگری نیز مورد توجه قرار میگرفت.
اعتراض به حذف حق همسر برخی بازماندگان
علاوه بر چهار کانون استانی، رئیس کانون بازنشستگان تأمین اجتماعی استان تهران نیز نسبت به نحوه محاسبه برخی مزایا اعتراض کرده است.
علی دهقانکیا اعلام کرده که پرداخت کمکهزینه عائلهمندی به برخی همسران بازمانده متوقف شده است. به گفته او، این افراد پیشتر حدود ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان حق همسر و ۷۱۶ هزار تومان کمکهزینه حفظ قدرت خرید دریافت میکردند و حذف این دو ردیف میتواند دریافتی آنان را حدود ۲ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان کاهش دهد.
سازمان تأمین اجتماعی در مقابل اعلام کرده است که کمکهزینه عائلهمندی برای مردان بازنشستهای پیشبینی شده که همسر تحت تکفل دارند و پرداخت این مزیت به همسر بیمهشده متوفی، مستند قانونی ندارد.
افزایش اصل مستمری چقدر بوده است؟
اعتراض به مزایای جانبی در حالی مطرح شده که اصل مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵ افزایش قابلتوجهی داشته است.
براساس احکام جدید، مستمری حداقلبگیران ۶۰ درصد افزایش یافته و حداقل مستمری ماهانه به حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان رسیده است. مستمری سایر سطوح نیز ۴۵ درصد بهعلاوه مبلغ ثابت حدود یک میلیون و ۵۵۸ هزار تومان افزایش یافته است.
مرحله سوم متناسبسازی نیز برای بازنشستگان غیرحداقلبگیر اجرا شده است. سازمان تأمین اجتماعی میگوید با در نظر گرفتن افزایش سالانه و متناسبسازی، متوسط رشد مستمری بازنشستگان این سازمان حدود ۵۰ درصد بوده است.
بااینحال، بازنشستگان میگویند افزایش اصل مستمری نباید به حذف یا ثابت ماندن مزایای جانبی منجر شود؛ زیرا هرکدام از این پرداختها بخشی از دریافتی ماهانه و سبد معیشتی آنان را تشکیل میدهد.
مطالبه کانونهای بازنشستگی چیست؟
کانونهای معترض از مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی و مسئولان دولتی خواستهاند در احکام سال ۱۴۰۵ بازنگری شود و افزایش کمکهزینههای مسکن، معیشت، عائلهمندی و اولاد در دستور کار قرار گیرد.
بازگرداندن مبلغ حفظ قدرت خرید حداقلبگیران یا طراحی یک سازوکار جایگزین برای جبران حذف این مبلغ، از دیگر مطالبات مطرحشده است.
آنها همچنین خواستار آن شدهاند که هرگونه تصمیم درباره مزایا و دریافتی بازنشستگان با مشارکت واقعی نمایندگان قانونی آنان و کانونهای بازنشستگی اتخاذ شود.
پاسخ سازمان تأمین اجتماعی
سازمان تأمین اجتماعی تاکنون در پاسخ عمومی خود بر سه نکته تأکید کرده است: نخست اینکه برای ادامه پرداخت مبلغ حفظ قدرت خرید، مجوز قانونی در سال ۱۴۰۵ وجود ندارد؛ دوم اینکه مزایای جانبی جزء تعهدات اصلی و بیمهای سازمان محسوب نمیشوند؛ و سوم اینکه منابع موجود در سال جاری در اولویت به افزایش اصل مستمری و تکمیل متناسبسازی اختصاص یافته است.
این سازمان همچنین اعلام کرده است افرادی که به احکام و محاسبات مستمری خود اعتراض دارند، میتوانند از طریق سامانه مرکز نظارت و ارتباطات مردمی تأمین اجتماعی یا شماره تلفن ۱۴۲۰ درخواست خود را ثبت و پیگیری کنند.
با ادامه اعتراض کانونهای بازنشستگی، اکنون مشخص نیست آیا سازمان تأمین اجتماعی یا دولت منابع و مجوز تازهای برای افزایش مزایای جانبی و جبران حذف کمکهزینه حفظ قدرت خرید اختصاص خواهند داد یا خیر. تا زمان اعلام تصمیم جدید، احکام صادرشده و مبالغ فعلی ملاک پرداخت مستمری بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ خواهد بود.
نظر شما