پرداخت هدیه به بیمه شدگان تامین اجتماعی رسما تایید شد / واریزی ویژه تامین اجتماعی برای کسانیکه بیمه تامین اجتماعی هستند

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

سازمان تأمین اجتماعی هرساله مبالغ هنگفتی را برای اجرای تعهدات بلندمدت و کوتاه‌‎مدت برای همه بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران تحت پوشش هزینه می‌کند. طبق آخرین داده‌های آماری در سال 1404 میزان پرداختی ماهانه بابت هزینه‌های تأمین اجتماعی 125 هزار میلیارد تومان بود که بر اساس برخی برآوردها در سال جاری، این رقم تعهدات این نهاد را به حدود 210 هزار میلیارد تومان خواهد رساند.

تعهدات کوتاه‌مدت سازمان تأمین اجتماعی شامل حمایت‌هایی نظیر کمک هزینه ازدواج، کمک هزینه کفن و دفن و تأمین وسایل کمک پزشکی (اروتز و پروتز) است. این خدمات نشان‌دهنده رویکرد جامع این سازمان در پوشش ریسک‌های مالی و اجتماعی بیمه‌شدگان در مقاطع مختلف زندگی است.

خدمت هدیه ازدواج یکی از پرمتقاضی‌ترین تعهدات کوتاه‌مدت است که با هدف تشویق به ازدواج آسان و حمایت از شروع زندگی مشترک طراحی شده است. این هدیه معادل یک ماه حقوق یا مزد متوسط بیمه‌شده است. داشتن حداقل ۷۲۰ روز سابقه پرداخت حق بیمه در طول ۵ سال قبل از تاریخ ازدواج، قطع نشدن رابطه استخدامی با کارفرما در زمان ثبت ازدواج، ازدواج دائم و ثبت آن برای بار اول در دفاتر رسمی از جمله شرایط دریافت این کمک هزینه به شمار می‌رود.

در همین ارتباط، بیمه‌شدگان اجباری یعنی شاغلان نزد کارفرمایان مشمول این طرح هستند، اما بیمه‌شدگان مشاغل آزاد و اختیاری معمولاً از این حمایت بهره‌مند نمی‌شوند. همچنین در صورت شاغل بودن و واجد شرایط بودن هر دو زوج (زن و شوهر)، هر یک به صورت جداگانه مستحق دریافت این هدیه نقدی هستند.

براساس اطلاعات موجود سازمان تأمین اجتماعی بخش عمده تعهدات بلندمدت را در بخش پرداخت مستمری به همه مستمری‌بگیران تحت پوشش با جامعه آماری 5 میلیون و 200 هزار نفر هزینه می‌کند. همچنین در بخش تعهدات کوتاه‌مدت نیز به حدود 17 میلیون بیمه شده در حوزه تعهدات کوتاه‌مدت خدمات گسترده‌ای را ارائه می‌دهد.

سازمان تأمین اجتماعی که حدود ۵۰ میلیون نفر را تحت پوشش دارد برنامه‌های عملیاتی خود را برای گسترش خدمات سه‌گانه بیمه‌ای، درمانی و بازنشستگی به همه ذینفعان و جامعه هدف در بخش بیمه‌شدگان و مستمری‌بگیران با ۲۱ خدمت از زمان تولد تا مرگ ارائه می‌دهد.

مهمترین خدمات سازمان تأمین اجتماعی به موضوع حق تأمین اجتماعی در حمایت از افراد در مواقع بیکاری، آسیب‌ها، پیری، بیماری، ازکارافتادگی، بارداری و بسیاری از شرایط خاص زندگی همه افراد جامعه برمی‌گردد. تأمین اجتماعی به عنوان بزرگترین نهاد بیمه‌گر به همه مشمولان به ویژه گروه‌های دارای شرایط خدماتی گسترده ارائه می‌دهد.

تعهدات کوتاه‌مدت و بلندمدت به عنوان مهمترین اقدامات اولویت‌دار سازمان تأمین اجتماعی در قبال همه افراد تحت پوشش است. در بخش کوتاه‌مدت هم غرامت دستمزد ایام بیماری و بارداری، پروتز و اروتز، کمک هزینه ازدواج، کمک هزینه مراسم ترحیم، هزینه سفر و دیگر تعهدات در دستور کار قرار دارد.

یکی از مهمترین اقدامات سازمان تأمین اجتماعی در سال‌های اخیر، الکترونیکی و غیرحضوری کردن خدمات است. متقاضیان برای دریافت کمک هزینه ازدواج دیگر نیازی به مراجعه فیزیکی به شعب ندارند. در همین راستا سامانه آنلاین با درگاه ، es.tamin.ir و اپلیکیشن موبایل با «تأمین من» مسیرهای دسترسی غیرحضوری به این خدمت محسوب می‌شود.

مراحل ثبت درخواست نیز شامل ورود به سامانه - منوی بیمه‌شدگان - حمایت‌های کوتاه‌مدت - درخواست کمک هزینه ازدواج - درج اطلاعات عقد و کد ملی همسر است.

طبق ماده ۸۵ قانون تأمین‌ اجتماعی، کمک هزینه ازدواج به عنوان یکی از تعهدات سازمان تأمین اجتماعی در قالب هدیه به بیمه‌شدگان اجباری واجد شرایط که برای بار اول تشکیل خانواده می‌دهند، تعلق می‌گیرد. میزان کمک هزینه ازدواج برابر است با مجموع حقوق و مزایای مشمول کسر حق بیمه ظرف ۲ سال قبل از تاریخ ازدواج تقسیم بر ۲۴ همچنین در صورتی که مبلغ محاسبه شده کمتر از حداقل دستمزد تاریخ ازدواج باشد، مبلغ قابل پرداخت به حداقل دستمزد سال وقوع عقد افزایش می‌یابد.

همچنین پرداخت کمک‌هزینه ازدواج به افراد دارای شرایط به عنوان یکی از حمایت‌های موضوع ماده (۳) قانون تأمین ‌اجتماعی به مناسبت اولین ازدواج بیمه‌شدگان در صورت احراز شرایط قانونی مبلغی معادل یک ماه متوسط مزد یا حقوق را به صورت بلاعوض محسوب می‌شود.

کاهش فشار مالی در شروع زندگی، تقویت انگیزه ازدواج و فرزندآوری و افزایش رضایت‌مندی و کاهش فساد اداری به عنوان اثرات اجرای تعهدات کوتاه‌مدت بر زندگی بیمه‌شدگان به حساب می‌آید. در شرایط اقتصادی کنونی، دریافت یک ماه حقوق به عنوان هدیه بلاعوض می‌تواند هزینه‌های اولیه ازدواج مانند مهریه، جهیزیه یا اجاره مسکن را تا حد زیادی پوشش دهد. پرداخت این مبلغ به هر دو زوج در صورت شاغل بودن، می‌تواند در مجموع حدود ۲۰ میلیون تومان کمک نقدی در ابتدای مسیر مشترک باشد.

همچنین با توجه به شرایط جمعیتی کشور، اختصاص این تسهیلات به عنوان یک مشوق مالی مستقیم، گامی در جهت سیاست‌های تشویقی برای تشکیل خانواده محسوب می‌شود. از سویی دیگر، حذف مراجعات حضوری و دیجیتالی شدن فرآیندها (از ثبت درخواست تا واریز وجه) ضمن صرفه‌جویی در وقت بیمه‌شدگان، شفافیت را افزایش داده و از بروز تخلفات احتمالی جلوگیری می‌کند .

تعهدات کوتاه‌مدت در بخش‌های (بیمه بیکاری، مرخصی زایمان، غرامت ایام بیماری، اروتز و پروتز، کمک‌هزینه ازدواج، هزینه ترحیم، هزینه سفر بیمار) به همه افراد دارای شرایط به ویژه بیمه‌شدگان اجباری تعلق می‌گیرد. در همین راستا سازمان تأمین اجتماعی هزینه‌هایی در بخش ارائه تعهدات کوتاه‌مدت به عهده دارد.

پرداخت 31 همت تعهدات کوتاه مدت در سال 1403 بخشی از خدمات سازمان تأمین اجتماعی به مشمولان این نهاد بزرگ بیمه‌گر به شمار می‌رود. البته پرداخت 7.22 همت تا آذر 1404 نیز به عنوان یکی دیگر از تعهدات این سازمان در حوزه خدمات کوتاه‌مدت است.

سازمان تأمین ‌اجتماعی در راستای اجرای قانون جوانی جمعیت و حمایت از خانواده طرح‌هایی مانند پرداخت کمک‌هزینه ازدواج،  افزایش مرخصی زایمان و کمک به تحکیم خانواده و فرزندآوری هدف‌گذاری کرده است. این قانون در اجرای اصل ۱۲۳ قانون اساسی در کمیسیون مشترک طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده مجلس شورای اسلامی در قالب ۷۳ ماده تصویب و در آبان ۱۴۰۰ توسط رییس جمهور ابلاغ شد.

همچنین بند هشتم سیاست‌های کلی تأمین ‌اجتماعی ابلاغی مقام معظم رهبری در فروردین ۱۴۰۱ به تحکیم خانواده و فرزندآوری اشاره دارد اما باید در بخش‌های بیمه‌ای، حمایتی و امدادی در راستای اجرایی‌ شدن آن راهکارهای تخصصی  ارائه کرد.

سازمان تأمین ‌اجتماعی در راستای اجرای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، تاکنون اقداماتی همچون پرداخت هدیه ازدواج، کمک هزینه بارداری، استفاده از مرخصی زایمان برای بانوان دارای شرایط و پرداخت هزینه‌های مربوط به ناباروری را در برنامه‌های خود گنجانده است. این خدمات از سال‌ها پیش تاکنون به عنوان یکی از اقدامات موثر در راستای حمایت از خانواده به همه گروه‌های مشمول ارائه می‌شود.

سازمان تأمین اجتماعی با اجرای طرح‌هایی مانند کمک هزینه ازدواج و دیجیتالی کردن فرآیندها، نشان داده است که می‌تواند نقش پررنگی در تأمین رفاه نسبی بیمه‌شدگان ایفا کند. با این حال، آگاهی‌بخشی به بیمه‌شدگان در مورد شروطی مانند «شرط ۷۲۰ روز سابقه» و «فقط ازدواج اول» از اهمیت بالایی برخوردار است تا شاهد اعتراضات بعدی نباشیم. برای بهره‌مندی از این مزایا، توصیه می‌شود بیمه‌شدگان همواره سوابق بیمه‌پردازی خود را در سامانه یادشده کنترل کنند.