انتشار جدول افزایش حقوق بازنشستگان تامین اجتماعی در شهریور ماه | نحوه محاسبه و زمان واریز اضافه حقوق بازنشستگان

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

اما افزایش حقوق همه بازنشستگان یکسان نیست. مبلغ نهایی دریافتی هر فرد به عواملی مانند مستمری سال قبل، حداقل‌بگیر یا سایر سطوح بودن، سابقه و دستمزد بیمه‌ای، مبلغ متناسب‌سازی، عائله‌مندی، حق اولاد و سایر مزایا و کسورات بستگی دارد.

جدول افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی در سال ۱۴۰۵

براساس ارقام اعلام‌شده در احکام و گزارش‌های منتشرشده درباره مستمری‌های سال ۱۴۰۵، افزایش سالانه به دو گروه اصلی تقسیم شده است:

گروه مستمری‌بگیران	افزایش اعلام‌شده
حداقل‌بگیران	۶۰ درصد
سایر سطوح مزدی	۴۵ درصد + مبلغ ثابت
مبلغ ثابت سایر سطوح	۱۵,۵۸۶,۴۷۰ ریال
مرحله متناسب‌سازی	مرحله سوم برنامه هفتم

در گزارش منتشرشده، حداقل مستمری سال ۱۴۰۵ مبلغ ۱۶۶,۲۵۵,۵۰۰ ریال، معادل حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان اعلام شده است.

حداقل‌بگیران چقدر افزایش حقوق دارند؟

براساس احکام مورد استناد، مستمری حداقل‌بگیران نسبت به سال گذشته ۶۰ درصد افزایش یافته و رقم اعلام‌شده برای حداقل مستمری به حدود ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان رسیده است.

با این حال، این رقم را نباید با «کل مبلغ واریزی به حساب همه بازنشستگان» یکسان دانست.

دریافتی نهایی افراد ممکن است به علت وجود یا نبود اقلامی مانند:

• عائله‌مندی

• حق اولاد

• مزایای جانبی

• متناسب‌سازی

• کسورات بیمه تکمیلی

• اقساط وام

• سایر کسورات قانونی

متفاوت باشد.

افزایش حقوق سایر سطوح بازنشستگان

برای مستمری‌بگیران سایر سطوح، فرمول اعلام‌شده شامل ۴۵ درصد افزایش به علاوه مبلغ ثابت ۱۵,۵۸۶,۴۷۰ ریال است.

بنابراین نمی‌توان برای تمام بازنشستگان این گروه یک رقم نهایی مشترک اعلام کرد.

برای مثال، شخصی که مستمری سال قبل او بیشتر بوده است، مبلغ افزایش متفاوتی نسبت به فرد دیگری در همین گروه خواهد داشت.

فرمول ساده افزایش سایر سطوح

برای درک ساده‌تر، اگر فقط افزایش سالانه را در نظر بگیریم:

مستمری جدید = مستمری مشمول افزایش سال قبل × ۱.۴۵ + ۱,۵۵۸,۶۴۷ تومان

البته این فقط نمایش ساده افزایش سالانه است.

مبلغی که در حکم نهایی فرد مشاهده می‌شود ممکن است تحت تأثیر متناسب‌سازی، مزایا و سایر اجزای حکم قرار گیرد.

یک مثال برای نحوه محاسبه

فرض کنیم مستمری مشمول افزایش فردی در سال قبل ۲۰ میلیون تومان بوده باشد.

افزایش ۴۵ درصدی:

۲۰,۰۰۰,۰۰۰ × ۴۵٪ = ۹,۰۰۰,۰۰۰ تومان

سپس مبلغ ثابت:

۹,۰۰۰,۰۰۰ + ۱,۵۵۸,۶۴۷ = ۱۰,۵۵۸,۶۴۷ تومان افزایش

در این مثال، حاصل ساده فرمول افزایش سالانه حدود:

۳۰ میلیون و ۵۵۸ هزار و ۶۴۷ تومان

خواهد بود.

این مثال صرفاً برای توضیح نحوه محاسبه است و حکم واقعی بازنشسته ممکن است به علت متناسب‌سازی، مزایا و اجزای دیگر متفاوت باشد.

متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵

سال ۱۴۰۵ مرحله سوم اجرای متناسب‌سازی پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم است.

مطابق جزء ۲ بند «ر» ماده ۲۸ قانون برنامه هفتم، سازمان تأمین اجتماعی مکلف شده متناسب‌سازی مستمری بازنشستگان غیرحداقل‌بگیر را طی سه سال اجرا کند.

تقسیم‌بندی اجرای آن در قانون چنین است:

مرحله	سهم از مابه‌التفاوت
سال اول	۴۰ درصد
سال دوم	۳۰ درصد
سال سوم	۳۰ درصد
مجموع	۱۰۰ درصد مابه‌التفاوت مورد نظر قانون

بنابراین در سال ۱۴۰۵، ۳۰ درصد باقیمانده از مابه‌التفاوت موضوع قانون وارد محاسبات می‌شود.

متناسب‌سازی یعنی حقوق بازنشسته ۹۰ درصد حقوق شاغل می‌شود؟

خیر؛ دست‌کم درباره بازنشستگان تأمین اجتماعی این تعبیر دقیق نیست.

در برخی مطالب اینترنتی نوشته شده است که حقوق بازنشسته تأمین اجتماعی باید به «۹۰ درصد حقوق شاغل هم‌تراز» برسد. این عبارت، فرمول قانونی تأمین اجتماعی را دقیق بیان نمی‌کند.

مطابق متن برنامه هفتم، معیار تأمین اجتماعی بر اساس نسبت مستمری بازنشسته به حداقل دستمزد تعریف شده است.

قانون مقرر کرده در پایان سال سوم، این نسبت به ۹۰ درصد نسبت نخستین مستمری بازنشستگی به حداقل دستمزد سال برقراری مستمری برسد.

این تفاوت بسیار مهم است.

آیا متناسب‌سازی برای همه یک مبلغ دارد؟

خیر.

متناسب‌سازی یک مبلغ ثابت مانند «۲ میلیون تومان برای همه» نیست.

رقم هر فرد می‌تواند با دیگری متفاوت باشد و به سوابق و وضعیت مستمری او بستگی دارد.

به همین دلیل ممکن است دو بازنشسته با سابقه خدمت ظاهراً مشابه، مبلغ متناسب‌سازی متفاوتی در حکم خود مشاهده کنند.

جدول حقوق بازنشستگان بر اساس سابقه؛ چرا قابل اتکا نیست؟

در برخی سایت‌ها جدول‌هایی مانند این منتشر شده است:

«حقوق بازنشسته با ۲۰ سال سابقه = فلان مبلغ»

«حقوق فرد با ۲۵ سال سابقه = فلان مبلغ»

«حقوق فرد با ۳۰ سال سابقه = فلان مبلغ»

چنین جدول‌هایی بدون اطلاعات بیشتر قابل تعمیم به بازنشستگان تأمین اجتماعی نیستند.

مستمری تأمین اجتماعی صرفاً از روی تعداد سال‌های سابقه تعیین نمی‌شود.

میزان دستمزد مبنای کسر حق بیمه و شرایط قانونی برقراری مستمری نیز در رقم مستمری مؤثرند.

بنابراین نمی‌توان گفت همه افرادی که مثلاً ۳۰ سال سابقه دارند، باید دقیقاً یک میزان حقوق دریافت کنند.

چرا دو بازنشسته با سابقه یکسان حقوق متفاوت دارند؟

یکی از پرسش‌های پرتکرار همین است.

دو نفر ممکن است هر دو ۳۰ سال سابقه بیمه داشته باشند، اما مستمری متفاوتی دریافت کنند.

علت می‌تواند تفاوت در مواردی مانند:

• دستمزدهای مشمول حق بیمه

• زمان بازنشستگی

• سابقه بیمه‌پردازی

• نوع مستمری

• وضعیت متناسب‌سازی

• مزایای خانوادگی

• کسورات

باشد.

بنابراین «سابقه» تنها یکی از عوامل محاسبه مستمری است.

آیا افزایش ۶۰ درصدی یعنی دریافتی همه بازنشستگان ۶۰ درصد زیاد شده؟

خیر.

این موضوع یکی از مهم‌ترین سوءبرداشت‌ها درباره حقوق سال ۱۴۰۵ است.

رقم ۶۰ درصد به گروه حداقل‌بگیران در چارچوب افزایش مستمری اعلام‌شده مربوط است و نمی‌توان آن را به تمام بازنشستگان تأمین اجتماعی تعمیم داد.

سایر سطوح فرمول متفاوتی دارند و مبلغ متناسب‌سازی نیز جداگانه بر اساس وضعیت هر فرد محاسبه می‌شود.

در نتیجه اگر بازنشسته‌ای فیش سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ خود را مقایسه کند، الزاماً نباید انتظار داشته باشد کل دریافتی حساب بانکی‌اش دقیقاً ۶۰ درصد افزایش پیدا کرده باشد.

چرا افزایش فیش من کمتر از درصد اعلام‌شده است؟

برای مقایسه صحیح نباید فقط «خالص پرداختی» دو ماه یا دو سال را کنار یکدیگر قرار داد.

خالص پرداختی ممکن است تحت تأثیر کسوراتی مانند:

• حق بیمه تکمیلی

• اقساط وام

• بدهی‌ها

• کسورات موردی

• تغییر تعداد افراد تحت تکفل

قرار گرفته باشد.

بهتر است در حکم و فیش حقوقی، اقلام افزایش‌یافته و کسورات را جداگانه مقایسه کنید.

حکم حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی را از کجا ببینیم؟

بازنشستگان و مستمری‌بگیران برای مشاهده حکم و فیش خود می‌توانند از خدمات غیرحضوری سازمان تأمین اجتماعی استفاده کنند.

یکی از مسیرهای اصلی، سامانه خدمات غیرحضوری سازمان به نشانی es.tamin.ir است که در گزارش مورد بررسی نیز به آن اشاره شده است.

در حکم جدید بهتر است این موارد بررسی شوند:

1. مبلغ مستمری

2. افزایش سالانه

3. مبلغ متناسب‌سازی

4. عائله‌مندی

5. حق اولاد

6. سایر مزایا

7. کسورات

8. خالص پرداختی

افزایش حقوق و متناسب‌سازی از چه زمانی محاسبه می‌شود؟

افزایش سالانه مستمری مربوط به سال ۱۴۰۵ از ابتدای سال موضوعیت دارد؛ بنابراین زمان صدور یا بارگذاری حکم را نباید با تاریخ استحقاق افزایش اشتباه گرفت.

اگر افزایش مربوط به ماه‌های ابتدایی سال دیرتر در حکم اعمال یا پرداخت شده باشد، تفاوت آن در قالب مابه‌التفاوت یا معوقه محاسبه می‌شود.

جمع‌بندی جدول افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی

مهم‌ترین نکات حقوق سال ۱۴۰۵ را می‌توان به شکل زیر خلاصه کرد:

موضوع	وضعیت اعلام‌شده
حداقل‌بگیران	افزایش ۶۰ درصدی
حداقل مستمری اعلام‌شده	حدود ۱۶.۶۲۵ میلیون تومان
سایر سطوح	۴۵ درصد + مبلغ ثابت
مبلغ ثابت سایر سطوح	حدود ۱.۵۵۸ میلیون تومان
متناسب‌سازی ۱۴۰۵	مرحله سوم
سهم مرحله سوم	۳۰ درصد باقیمانده
رقم نهایی حقوق همه افراد	یکسان نیست

نکته اساسی این است که درصد افزایش با مبلغ نهایی واریزی یک مفهوم نیست.

حداقل‌بگیران و سایر سطوح فرمول‌های متفاوتی دارند و متناسب‌سازی نیز برای هر فرد بر اساس وضعیت مستمری او محاسبه می‌شود. از همین رو، دقیق‌ترین مرجع برای تشخیص مبلغ حقوق یک بازنشسته، حکم و فیش حقوقی شخصی همان فرد است.