اعمال فاز نهایی متناسبسازی حقوق بازنشستگان در شهریور ماه / تکلیف افزایش حقوق و معوقات روشن شد
تازهترین خبرها از وضعیت حقوق بازنشستگان در شهریور ۱۴۰۵ نشان میدهد اجرای برنامه متناسبسازی همچنان ادامه دارد، اما افزایش ناشی از این طرح برای همه بازنشستگان رقم یکسانی ندارد.
همزمان، پرداخت معوقات بازنشستگان تأمین اجتماعی نیز وارد مرحله تازهای شده و طبق آخرین اظهارات وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، پرداخت مابهالتفاوت فروردین از ۹ شهریور آغاز میشود و معوقات اردیبهشت نیز در ادامه در دستور پرداخت قرار خواهد گرفت.
بحث متناسبسازی حقوق در شرایطی بار دیگر مورد توجه قرار گرفته که بازنشستگان تأمین اجتماعی، کشوری و لشکری اخبار مربوط به احکام جدید، افزایش مستمری و پرداخت مطالبات ماههای گذشته را دنبال میکنند.
نکته مهم این است که «متناسبسازی»، «افزایش سالانه حقوق» و «معوقات» سه موضوع جدا از یکدیگر هستند و انتشار همزمان اخبار مربوط به آنها نباید باعث این تصور شود که در شهریورماه یک افزایش عمومی و یکسان برای همه بازنشستگان اعمال خواهد شد.
متناسبسازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ چگونه اجرا میشود؟
برنامه متناسبسازی حقوق بازنشستگان در چارچوب برنامه هفتم پیشرفت به صورت سهساله طراحی شده است. بر اساس چارچوب این برنامه، قرار است بخشی از فاصله میان مستمری بازنشستگان و معیار حقوقی تعیینشده طی سه سال کاهش پیدا کند.
در سال نخست اجرای برنامه، ۴۰ درصد از مابهالتفاوت مورد نظر در محاسبات لحاظ شد و برای سالهای دوم و سوم نیز هر سال ۳۰ درصد دیگر پیشبینی شده است.
بر این اساس، سال ۱۴۰۵ دومین سال اجرای برنامه سهساله متناسبسازی محسوب میشود و سهم مربوط به این سال باید مطابق ضوابط و احکام هر صندوق اعمال شود. بنابراین تعبیرهایی مانند «مرحله سوم» که در برخی خبرها درباره صدور احکام جدید دیده میشود، نباید با «سال سوم اجرای قانون» اشتباه گرفته شود. سال ۱۴۰۵ از نظر برنامه سهساله، سال دوم است.
متناسبسازی نیز به معنای برابر شدن حقوق تمام بازنشستگان نیست. میزان افزایش هر فرد بر اساس وضعیت حقوقی او، سابقه، صندوق بازنشستگی، حکم مستمری و فاصله دریافتی وی با معیار تعیینشده محاسبه میشود.
آیا در شهریور حقوق همه بازنشستگان دوباره افزایش مییابد؟
خیر؛ دستکم نمیتوان از یک افزایش عمومی و جدید برای همه بازنشستگان در شهریور سخن گفت.
افزایش سالانه حقوق بازنشستگان یک موضوع است و متناسبسازی موضوع دیگری. افزایش سالانه بر اساس مصوبات مربوط به حقوق و مستمری انجام میشود، در حالی که متناسبسازی با هدف کاهش بخشی از فاصله ایجادشده در دریافتی بازنشستگان اجرا میشود.
به همین دلیل اگر دریافتی یک بازنشسته در حکم یا فیش جدید تغییر کرده باشد، ابتدا باید مشخص شود این تغییر مربوط به افزایش سالانه، متناسبسازی، اصلاح حکم، مزایای جانبی یا پرداخت مطالبات گذشته است.
در نتیجه نمیتوان هر مبلغ اضافهای را که به حساب بازنشسته واریز میشود «همسانسازی» یا «افزایش جدید شهریور» نامید.
مبلغ متناسبسازی برای هر بازنشسته چقدر است؟
یکی از پرسشهای پرتکرار این است که مبلغ متناسبسازی در سال ۱۴۰۵ چقدر خواهد بود.
برای این پرسش یک پاسخ عددی واحد وجود ندارد. برخلاف برخی جدولهای غیررسمی که ارقام ثابتی را برای همه افراد اعلام میکنند، میزان دریافتی هر بازنشسته به شرایط پرونده حقوقی او بستگی دارد.
میزان مستمری، سابقه بیمهپردازی یا خدمت، نوع صندوق، زمان بازنشستگی، وضعیت حکم، میزان فاصله با معیار تعیینشده و اقلام حقوقی از جمله عواملی هستند که میتوانند مبلغ نهایی را تغییر دهند.
بنابراین ممکن است دو بازنشسته با وجود قرار داشتن در یک صندوق، مبالغ متفاوتی بابت متناسبسازی دریافت کنند.
معتبرترین روش برای مشخص شدن رقم واقعی، مراجعه به حکم حقوقی و فیش حقوقی جدید است؛ نه ارقام کلی و جدولهایی که بدون دسترسی به اطلاعات فردی بازنشسته منتشر میشوند.
آخرین وضعیت بازنشستگان کشوری
برای بازنشستگان کشوری نیز اجرای متناسبسازی در سال ۱۴۰۵ ادامه دارد و موضوع صدور و اصلاح احکام مرتبط با این برنامه در دستور کار صندوق قرار گرفته است.
در گزارشهای مربوط به صندوق بازنشستگی کشوری از صدور احکام جدید مرتبط با متناسبسازی سخن گفته شده است. با این حال، صدور حکم جدید را نباید با پرداخت نقدی تمام مطالبات یکسان دانست.
ممکن است رقم مربوط به متناسبسازی ابتدا در حکم فرد درج شود اما معوقات ناشی از اجرای آن در زمان دیگری پرداخت شود.
بازنشستگان کشوری نیز برای اطلاع از مبلغ دقیق باید حکم خود را در سامانه صندوق بررسی کنند، زیرا مبلغ افزایش برای همه افراد یکسان نیست.
وضعیت بازنشستگان لشکری چه میشود؟
بازنشستگان لشکری نیز مشمول سازوکارهای افزایش و متناسبسازی مربوط به صندوق خود هستند، اما زمانبندی و شیوه پرداخت آنها لزوماً با تأمین اجتماعی یا صندوق بازنشستگی کشوری یکسان نیست.
به همین دلیل نمیتوان تاریخی که برای یک صندوق اعلام شده است به همه بازنشستگان کشور تعمیم داد.
بازنشستگان نیروهای مسلح باید مبلغ حقوق، احکام جدید و زمان پرداخت مطالبات را بر اساس اطلاعیههای رسمی صندوق و سازمانهای مربوط به خود دنبال کنند.
آخرین خبر از معوقات بازنشستگان تأمین اجتماعی
در کنار متناسبسازی، موضوع دیگری که در شهریور اهمیت ویژهای پیدا کرده، پرداخت معوقات بازنشستگان تأمین اجتماعی است.
بازنشستگان این سازمان همچنان مابهالتفاوت ناشی از افزایش حقوق ماههای نخست سال را مطالبه میکنند و طی هفتههای گذشته تاریخهای متفاوتی درباره زمان پرداخت منتشر شده بود.
اکنون اظهارات مستقیم احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، جزئیات دقیقتری ارائه کرده است.
میدری اعلام کرده که یکی از تعهدات باقیمانده، پرداخت معوقات فروردین و اردیبهشت بازنشستگان است، اما بر اساس توضیح صریح او، پرداخت معوقه فروردین از ۹ شهریور ۱۴۰۵ آغاز میشود و مطالبات اردیبهشت در ادامه پرداخت خواهد شد.
وزیر کار همچنین بابت تأخیر در پرداخت این مطالبات از بازنشستگان عذرخواهی کرده است.
این توضیح اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در برخی خبرها چنین برداشت شده بود که کل معوقات فروردین و اردیبهشت به طور همزمان از ۹ شهریور واریز خواهد شد، در حالی که اظهارات منتشرشده از وزیر کار نشان میدهد مرحله نخست پرداخت مربوط به فروردین است.
آیا تمام بازنشستگان ۹ شهریور پول دریافت میکنند؟
اعلام «آغاز پرداخت از ۹ شهریور» الزاماً به این معنا نیست که در همان روز مطالبات تمام مستمریبگیران به صورت همزمان به حسابشان واریز شود.
پرداختهای گسترده تأمین اجتماعی ممکن است بر اساس برنامه اجرایی سازمان، گروهبندی مستمریبگیران و فرآیند بانکی به صورت مرحلهای انجام شود.
بنابراین باید میان «تاریخ آغاز فرآیند پرداخت» و «تاریخ واریز به حساب هر فرد» تفاوت قائل شد.
خبرگزاری مهر نیز اظهارات وزیر کار درباره آغاز پرداخت معوقات از ۹ شهریور را منتشر کرده و گزارش داده است که مطالبات مربوط به افزایش حقوق ماههای نخست سال هنوز یکی از تعهدات باقیمانده سازمان تأمین اجتماعی است.
معوقات با متناسبسازی چه تفاوتی دارد؟
یکی از دلایل سردرگمی بازنشستگان، استفاده همزمان از چند عنوان در خبرهای حقوقی است.
افزایش سالانه حقوق همان افزایش مستمری است که بر اساس مصوبات مربوط به سال جدید در احکام اعمال میشود.
متناسبسازی برنامهای چندساله است که برای کاهش بخشی از فاصله حقوق بازنشستگان با معیار قانونی اجرا میشود.
معوقات نیز مبلغی است که به دلیل اجرای دیرتر یک افزایش یا اصلاح حکم، مربوط به ماههای گذشته است اما در موعد خود پرداخت نشده است.
برای مثال، اگر افزایش حقوق فرد از تاریخی مشخص استحقاق داشته اما با تأخیر در حکم او اعمال شده باشد، اختلاف مبلغ ماههای قبلی به عنوان مابهالتفاوت یا معوقه پرداخت میشود.
به همین دلیل ممکن است بازنشسته در یک ماه هم حقوق عادی دریافت کند و هم یک واریزی جداگانه بابت معوقه داشته باشد.
آیا برای همه بازنشستگان مبلغ معوقه یکسان است؟
خیر. همانطور که مبلغ متناسبسازی برای همه یکسان نیست، معوقات نیز رقم ثابت و مشترکی ندارد.
مبلغ مطالبات هر فرد بر اساس حقوق قبلی، حکم جدید، میزان افزایش اعمالشده و تعداد ماههای مشمول محاسبه میشود.
بنابراین اعلام یک رقم ثابت به عنوان «معوقه قطعی همه بازنشستگان» دقیق نیست.
رقم واقعی پس از محاسبه اختلاف حکم جدید و مبلغ پرداختشده در ماههای مربوط مشخص میشود.
حداقلبگیران چه وضعیتی دارند؟
در بررسی خبرهای متناسبسازی باید وضعیت حداقلبگیران نیز با دقت بیشتری تفکیک شود.
همه افزایشهایی که حداقلبگیران در فیش حقوقی مشاهده میکنند الزاماً ناشی از متناسبسازی نیست. بخشی از تغییرات دریافتی این گروه میتواند مربوط به افزایش مستمری سالانه، مزایا و سایر اقلام حکم باشد.
از این رو، برای تعیین اینکه چه بخشی از دریافتی یک بازنشسته به متناسبسازی مربوط است باید عنوان اقلام درجشده در حکم و فیش حقوقی بررسی شود.
فیش حقوقی؛ ملاک اصلی تشخیص افزایشها
در شرایطی که خبرهای متعدد و گاه متناقض درباره رقم افزایشها منتشر میشود، حکم و فیش حقوقی بازنشسته مهمترین مرجع برای تشخیص مبلغ واقعی است.
در حکم جدید باید اقلام حقوقی و تغییرات اعمالشده مشخص باشد و فیش حقوقی نیز نشان میدهد چه مبلغی بابت مستمری ماهانه پرداخت شده است.
اگر معوقه به شکل جداگانه پرداخت شود نیز ممکن است واریزی آن مستقل از مستمری معمول ماهانه در حساب بانکی فرد ثبت شود.
جمعبندی آخرین وضعیت حقوق بازنشستگان در شهریور ۱۴۰۵
آخرین وضعیت نشان میدهد اجرای متناسبسازی حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ ادامه دارد و این سال، دومین سال برنامه سهساله اجرای متناسبسازی است. بر اساس چارچوب برنامه، پس از سهم ۴۰ درصدی سال نخست، برای سال دوم نیز ۳۰ درصد دیگر از مابهالتفاوت تا سطح هدف در نظر گرفته شده است.
در عین حال، نباید اجرای متناسبسازی را به معنای افزایش یکسان حقوق همه بازنشستگان دانست. مبلغ نهایی هر فرد بر اساس حکم و شرایط حقوقی او متفاوت است.
برای بازنشستگان تأمین اجتماعی نیز یکی از مهمترین تحولات شهریور، آغاز پرداخت مطالبات ماههای نخست سال است. بر اساس اظهارات مستقیم احمد میدری، پرداخت معوقه فروردین از ۹ شهریور آغاز میشود و معوقات اردیبهشت در ادامه پرداخت خواهد شد. بنابراین ادعای پرداخت قطعی و همزمان دو ماه از ۹ شهریور با متن آخرین اظهارات وزیر کار مطابقت ندارد.
در نهایت بازنشستگان برای اطلاع از رقم دقیق افزایش، متناسبسازی و معوقات خود باید حکم و فیش حقوقی را ملاک قرار دهند و میان افزایش سالانه، متناسبسازی و مطالبات ماههای گذشته تفاوت قائل شوند.
نظر شما