تقلیل ساعت کاری معلمان از این ماه؛ چه کسانی مشمول کاهش ۴ ساعت تدریس می‌شوند؟

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

بر اساس مقررات موجود در آموزش و پرورش، برخی معلمان با احراز شرایط مشخص می‌توانند از کاهش ساعت تدریس هفتگی استفاده کنند. این کاهش ساعت به معنای حذف کامل ساعات موظف نیست، بلکه طبق ضوابط، بخشی از ساعات تدریس هفتگی مشمولان کاهش می‌یابد.

مبنای اصلی این موضوع، دستورالعمل مربوط به ساعات تدریس هفتگی مشاغل طرح طبقه‌بندی مشاغل معلمان و همچنین دستورالعمل نحوه احتساب تجربه آموزشی است. طبق ماده ۴ دستورالعمل ساعات تدریس هفتگی، از ساعات تدریس متصدیان مشاغل آموزشی در صورت داشتن ۲۰ سال سابقه تدریس، مدیریت یا معاونت، یا در صورت رسیدن به سن ۵۰ سالگی، ۴ ساعت در هفته کسر می‌شود.

بر این اساس، دو گروه اصلی می‌توانند مشمول تقلیل ساعت کاری شوند: نخست، معلمانی که ۲۰ سال سابقه آموزشی تمام‌وقت در تدریس، مدیریت یا معاونت مدرسه دارند؛ دوم، معلمانی که به سن ۵۰ سالگی رسیده‌اند. در حالت دوم، رسیدن به سن ۵۰ سالگی می‌تواند به‌تنهایی مبنای برخورداری از کاهش ساعت باشد و الزاماً وابسته به داشتن ۲۰ سال سابقه آموزشی نیست.

نکته مهم این است که تقلیل ساعت کاری، مربوط به ساعات تدریس هفتگی است. یعنی اگر معلم واجد شرایط باشد، ۴ ساعت از موظفی تدریس هفتگی او کسر می‌شود. برای مثال، اگر موظفی تدریس یک معلم ۲۴ ساعت در هفته باشد، در صورت احراز شرایط، این میزان به ۲۰ ساعت کاهش می‌یابد. این کاهش، طبق ضوابط، باید در برنامه‌ریزی آموزشی مدرسه و ساماندهی نیروی انسانی لحاظ شود.

در مورد مدیران و معاونان مدارس نیز مقررات جداگانه‌ای پیش‌بینی شده است. در دستورالعمل آمده که خدمت مدیران و معاونان واحدهای آموزشی تمام ساعات رسمی مدرسه محسوب می‌شود. همچنین در تبصره مربوطه تصریح شده که اگر به دلیل شرایط اجرایی، امکان استفاده عملی مدیران و معاونان از کاهش ساعت فراهم نباشد، آموزش و پرورش می‌تواند این خدمت را به نحو مناسب جبران کند؛ از جمله از طریق پرداخت اضافه‌کار به ازای ساعات عدم استفاده از تقلیل ساعت.

اما همه سوابق اداری یا خدمتی، سابقه آموزشی قابل احتساب برای تقلیل ساعت محسوب نمی‌شود. در مقررات و توضیحات منتشرشده درباره این موضوع، سابقه تدریس تمام‌وقت، مدیریت و معاونت مدرسه از مصادیق اصلی تجربه آموزشی اعلام شده است. در مقابل، برخی سوابق مانند خدمت در سمت‌های اداری غیرآموزشی، مأموریت‌های غیرتدریسی، مرخصی بدون حقوق، تعلیق، غیبت، انفصال موقت، فاصله خدمتی و برخی موارد مشابه، لزوماً جزو سابقه آموزشی قابل اتکا برای تقلیل ساعت کاری محسوب نمی‌شوند یا تابع ضوابط خاص هستند.

بر اساس تصویر منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی نیز تأکید شده است که مبنای اجرای تقلیل ساعت، درخواست کتبی متقاضی است. به بیان دیگر، معلم واجد شرایط باید درخواست خود را به امور اداری و تشکیلات محل خدمت ارائه کند و پس از بررسی سوابق، شرایط وی باید از سوی اداره آموزش و پرورش تأیید شود. بنابراین صرف داشتن سن یا سابقه، بدون طی فرآیند اداری، الزاماً به اعمال خودکار کاهش ساعت در برنامه هفتگی منجر نمی‌شود.

یکی از ابهام‌های پرتکرار فرهنگیان این است که آیا سوابقی مانند دانشسرا، آمادگی به خدمت، ایام تعلیق، مرخصی بدون حقوق، خدمت در سمت مدیر دروس، کتابداری یا دفترداری جزو سابقه قابل قبول برای تقلیل ساعت محسوب می‌شود یا خیر. پاسخ کلی این است که ملاک اصلی، «تجربه آموزشی قابل احتساب» طبق دستورالعمل‌های آموزش و پرورش است و تشخیص نهایی باید بر اساس پرونده پرسنلی و نظر امور اداری منطقه انجام شود. به همین دلیل، ممکن است وضعیت افراد با توجه به نوع حکم، پست سازمانی، محل خدمت و نحوه ثبت سابقه متفاوت باشد.

از نظر اجرایی، تاریخ اعمال تقلیل ساعت نیز اهمیت دارد. در محتوای منتشرشده تأکید شده که ملاک تعیین تاریخ اجرای تقلیل ساعت کاری، زمان ارائه درخواست کتبی متقاضی است. بنابراین فرهنگیانی که شرایط لازم را دارند، بهتر است درخواست خود را پیش از نهایی شدن برنامه‌ریزی سال تحصیلی و ساماندهی نیروی انسانی ثبت کنند تا امکان اعمال آن در برنامه هفتگی مدرسه فراهم باشد.

در جمع‌بندی باید گفت تقلیل ساعت کاری معلمان یک امتیاز اداری و شغلی بر اساس ضوابط موجود است، نه یک طرح تازه یا پرداخت مالی جدید. معلمان دارای ۲۰ سال سابقه آموزشی تمام‌وقت در تدریس، مدیریت یا معاونت، یا معلمانی که به سن ۵۰ سالگی رسیده‌اند، می‌توانند مشمول کاهش ۴ ساعت از ساعات تدریس هفتگی شوند. با این حال، اعمال این کاهش منوط به بررسی سوابق، ثبت درخواست کتبی و تأیید اداره آموزش و پرورش است. فرهنگیان باید برای جلوگیری از اختلاف در برنامه‌ریزی سال تحصیلی، موضوع را از امور اداری منطقه محل خدمت خود پیگیری کنند.