عیدالزهرا (فرحه الزهراء) چه روزی است؟ / غدیر ثانی چندم شهریور است؟

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

روز نهم ربیعالاول یکی از روزهای پرماجرا در تقویم شیعیان است که با نامهای مختلفی مانند «عیدالزهرا»، «فرحهالزهراء»، «غدیر ثانی» و «یوم رفع القلم» شناخته میشود .

این روز با دو واقعه مهم تاریخی مرتبط دانسته میشود: نخست، آغاز امامت حضرت مهدی (عج) پس از شهادت پدر بزرگوارشان در هشتم ربیعالاول؛ دوم، رویداد تاریخی کشته شدن خلیفه دوم که بر اساس منابع تاریخی متعدد، در ماه ذیالحجه رخ داده و نه در نهم ربیعالاول .

در این گزارش، ضمن بررسی تاریخ دقیق این روز در تقویم ۱۴۰۵، به ابعاد مختلف این مناسبت از جمله اهمیت دینی، ریشههای تاریخی و دیدگاه مراجع تقلید درباره برگزاری مراسم آن پرداخته شده است.

تاریخ دقیق عیدالزهرا در تقویم ۱۴۰۵

عیدالزهرا (فرحهالزهراء) هر ساله در روز نهم ماه ربیعالاول در تقویم هجری قمری برگزار میشود . بر اساس محاسبات تقویمی، در سال ۱۴۰۵ هجری شمسی، این روز با سهشنبه ۱۱ شهریور ماه مصادف شده است .

جدول زمانبندی عیدالزهرا

عنوان    تاریخ قمری    تاریخ شمسی ۱۴۰۵    روز هفته

عیدالزهرا (فرحهالزهراء)    ۹ ربیعالاول ۱۴۴۷    ۱۱ شهریور    سهشنبه

اهمیت دینی نهم ربیعالاول

نهم ربیعالاول از دو منظر برای شیعیان اهمیت دارد:

۱. آغاز امامت حضرت مهدی (عج)

در هشتم ربیعالاول، امام حسن عسکری (ع) به شهادت رسید و پسرشان، حضرت مهدی (عج)، در روز نهم ربیعالاول به امامت رسیدند. به همین دلیل، این روز به عنوان «عید» و روز آغاز دوران جدیدی از امامت برای شیعیان شناخته میشود .

۲. قتل عمر بن سعد

بر اساس گزارش علامه مجلسی در کتاب «زادالمعاد»، به روایت برخی منابع، عمر بن سعد (از قاتلان امام حسین (ع)) در این روز به دست مختار ثقفی کشته شده است .

اختلاف نظر در تاریخ قتل خلیفه دوم

یکی از مهمترین محورهای اختلاف درباره نهم ربیعالاول، انتساب این روز به قتل خلیفه دوم، عمر بن خطاب است. بر اساس منابع تاریخی متعدد، این رویداد در ماه ذیالحجه رخ داده است .

جدول مقایسه منابع تاریخی درباره تاریخ قتل خلیفه دوم

منبع    تاریخ قتل خلیفه دوم

منابع تاریخی متفق    ۲۶ یا ۲۷ ذیالحجه (ضربت خوردن)، ۲۹ یا ۳۰ ذیالحجه (وفات)

انتساب عامیانه    ۹ ربیعالاول

نظر علامه مجلسی    مشهور میان فقهای امامیه: قتل در ذیالحجه بوده است

پژوهشگران احتمال دادهاند که ریشه انتساب نهم ربیعالاول به قتل خلیفه دوم به دوره آل بویه بازگردد که نزاعهای فرقهای میان شیعه و اهل سنت وجود داشت. شیعیان به دنبال آن بودند که در روز قتل عمر شادمانی کنند، اما به دلیل همزمانی با ایام عزاداری ماه محرم و صفر، این مراسم به ربیعالاول منتقل شد و به تدریج این نگرش شکل گرفت که قتل در ربیعالاول رخ داده است .