فوری؛ افزایش حقوق شاغلان و بازنشستگان در شهریور ماه / اقدام جدی سران قوا برای افزایش دوباره حقوق بازنشستگان و فرهنگیان

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

درخواست تازه‌ای خطاب به سران قوای مجریه، مقننه و قضائیه مطرح شده است که در آن از دولت خواسته شده حقوق تمامی شاغلان و بازنشستگان در شهریورماه ۱۴۰۵ بار دیگر افزایش پیدا کند.

به گزارش عصر همگرایی، در متن این درخواست، افزایش مستمر هزینه‌های زندگی، کاهش قدرت خرید حقوق‌بگیران و نگرانی از آثار احتمالی تغییر قیمت حامل‌های انرژی از مهم‌ترین دلایل ضرورت ترمیم دوباره حقوق‌ها عنوان شده است.

در این کارزار از مسئولان خواسته است منابع موردنیاز افزایش حقوق از طریق صرفه‌جویی در هزینه‌های عمومی و حذف بودجه‌های غیرضروری تأمین شود. همچنین پیشنهاد شده است هرگونه افزایش قیمت انرژی با افزایش هم‌زمان حقوق و یارانه‌های حمایتی همراه باشد تا فشار بیشتری بر خانوارهای حقوق‌بگیر وارد نشود.

بااین‌حال، باید توجه داشت که این متن یک مطالبه عمومی است و انتشار آن به معنای تصویب افزایش حقوق در شهریورماه نیست. تا امروز هیچ مصوبه رسمی و نهایی برای افزایش مجدد و سراسری حقوق تمام شاغلان و بازنشستگان در شهریور منتشر نشده است.

درخواست افزایش فوری حقوق شامل چه مواردی است؟

در این درخواست، چند مطالبه اصلی خطاب به سران سه قوه مطرح شده است:

نخست، حقوق شاغلان و بازنشستگان با توجه به تورم و افزایش هزینه‌های ضروری زندگی از شهریورماه دوباره افزایش پیدا کند.

دوم، منابع مالی این افزایش از طریق کاهش هزینه‌های غیرضروری، صرفه‌جویی در بودجه دستگاه‌ها و اولویت‌دادن به معیشت مردم تأمین شود.

سوم، در صورت هرگونه تغییر در قیمت بنزین یا سایر حامل‌های انرژی، یارانه‌های نقدی و حمایتی نیز افزایش پیدا کند.

چهارم، وضعیت معیشتی بازنشستگان، به‌ویژه بازنشستگان فرهنگی و گروه‌های دارای دریافتی پایین، در اولویت تصمیم‌های دولت قرار گیرد.

نویسنده درخواست تأکید کرده است که اقدامات حمایتی نباید پس از افزایش قیمت‌ها و با تأخیر اجرا شود؛ زیرا در این فاصله، قدرت خرید حقوق‌بگیران کاهش پیدا می‌کند و جبران آن دشوارتر می‌شود.

آیا افزایش حقوق در شهریور قطعی شده است؟

خیر. تا این لحظه افزایش دوباره حقوق در شهریور ۱۴۰۵ به تصویب نهایی نرسیده است.

موضوع ترمیم حقوق در میانه سال پیش از این در جریان بررسی بودجه ۱۴۰۵ مطرح شده بود. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، در بهمن ۱۴۰۴ اعلام کرد که در صورت تداوم تورم، امکان افزایش حقوق در دو نوبت طی سال پیش‌بینی شده است.عصرهمگرایی نوشت،  او تأکید کرد که اگر تورم همچنان بالا بماند، یک مرحله افزایش حقوق در ابتدای سال برای حفظ قدرت خرید مردم کافی نخواهد بود.

قالیباف همچنین گفته بود مازاد منابع حاصل از فروش ارز نسبت به نرخ محاسباتی بودجه باید برای حفظ قدرت خرید مردم، از جمله کالابرگ یا ترمیم حقوق، مصرف شود. بااین‌حال، این ظرفیت به معنای افزایش خودکار حقوق در شهریور نیست و اجرای آن به تصمیم دولت، تعیین منابع و طی‌شدن مراحل قانونی نیاز دارد.

بنابراین خبرهایی با تیترهایی مانند «افزایش حقوق شهریور قطعی شد» یا «حقوق همه بازنشستگان دوباره افزایش یافت» در شرایط فعلی دقیق نیستند.

حقوق کارمندان و بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ چقدر افزایش یافت؟

براساس مصوبات بودجه سال ۱۴۰۵، افزایش حقوق کارکنان دولت و بازنشستگان مشمول نظام‌های پرداخت دولتی از ترکیب افزایش درصدی و یک مبلغ ثابت تشکیل شده است.

طبق توضیحات عضو کمیسیون برنامه‌وبودجه مجلس، حقوق‌ها ۲۰ درصد افزایش یافته و مبلغی ثابت، معادل حدود ۳ تا ۳.۵ میلیون تومان، نیز در قالب امتیاز فوق‌العاده خاص به دریافتی‌ها اضافه شده است. تأثیر این مبلغ ثابت برای حقوق‌های پایین بیشتر است و به همین دلیل درصد افزایش نهایی دریافتی افراد یکسان نیست.

مجلس میزان رشد حقوق را با توجه به سطح دریافتی، بین ۲۱ تا ۴۳ درصد اعلام کرده بود. رئیس مجلس نیز گفته است برآیند افزایش درصدی و امتیاز ثابت، حداقل رشد خالص دریافتی کارکنان را به حدود ۳۲ درصد رسانده است.

با وجود این افزایش‌ها، درخواست‌کنندگان معتقدند رشد قیمت کالاها، خدمات، مسکن و هزینه‌های درمان بخش مهمی از اثر افزایش حقوق ابتدای سال را از بین برده است و به همین دلیل باید در نیمه دوم سال ترمیم جدیدی صورت گیرد.

وضعیت افزایش مزد کارگران چه می‌شود؟

حقوق کارگران مشمول قانون کار از مسیر شورای عالی کار تعیین می‌شود و افزایش حقوق کارمندان دولت به‌صورت مستقیم شامل آنان نمی‌شود.

براساس مصوبه مزدی سال ۱۴۰۵، شورای عالی کار موظف شده است تا پایان شهریور تغییرات مربوط به مزایای کارگران را بررسی کند. این موضوع می‌تواند به برگزاری جلساتی در اواخر مرداد یا شهریور برای بررسی ترمیم مزد، افزایش بن خواربار یا سایر مزایای کارگری منجر شود.

به گزارش عصر همگرایی،بااین‌حال، برگزاری جلسه یا بررسی مزایا به معنای تصویب قطعی افزایش دستمزد پایه نیست. تصمیم نهایی باید در شورای عالی کار و با حضور نمایندگان دولت، کارگران و کارفرمایان گرفته شود.

به همین دلیل، درخواست افزایش حقوق تمامی شاغلان در شهریور، برای گروه‌های مختلف باید از مسیرهای حقوقی متفاوتی اجرا شود و یک مصوبه واحد لزوماً تمام کارکنان دولت، کارگران بخش خصوصی و شاغلان سایر نظام‌های پرداخت را پوشش نمی‌دهد.

آیا حقوق بازنشستگان هم دوباره افزایش پیدا می‌کند؟

درخواست مطرح‌شده تمام بازنشستگان را شامل می‌شود؛ اما بازنشستگان نیز زیر پوشش صندوق‌های متفاوتی قرار دارند و سازوکار افزایش مستمری آنان یکسان نیست.

حقوق بازنشستگان کشوری و لشکری از بودجه عمومی و مصوبات مربوط به کارکنان دولت تأثیر می‌پذیرد. مستمری بازنشستگان تأمین اجتماعی نیز براساس مصوبات مزدی، پیشنهاد سازمان تأمین اجتماعی و تصمیم‌های قانونی مربوط به مستمری‌ها تعیین می‌شود.

بنابراین حتی در صورت موافقت کلی دولت با ترمیم حقوق، نحوه محاسبه و زمان اجرای آن برای بازنشستگان تأمین اجتماعی، کشوری، لشکری و سایر صندوق‌ها می‌تواند متفاوت باشد.

در حال حاضر، هیچ درصد یا مبلغ تازه‌ای برای افزایش حقوق بازنشستگان از شهریورماه به‌صورت رسمی اعلام نشده است.

چرا حقوق‌بگیران خواهان ترمیم دوباره حقوق هستند؟

دلیل اصلی این مطالبه، فاصله میان افزایش اسمی حقوق و رشد واقعی هزینه‌های خانوار عنوان شده است.

حقوق‌بگیران می‌گویند افزایش ابتدای سال در مدت کوتاهی تحت تأثیر رشد هزینه‌های مسکن، خوراک، حمل‌ونقل، درمان و خدمات عمومی قرار گرفته و قدرت خرید آنان دوباره کاهش یافته است.

این نگرانی در میان بازنشستگان شدیدتر است؛ زیرا بخش قابل‌توجهی از دریافتی آنان صرف هزینه‌های درمانی، دارو، اجاره مسکن و حمایت از اعضای خانواده می‌شود و امکان افزایش درآمد از طریق شغل دوم نیز برای بسیاری از آنان وجود ندارد.

در متن درخواست نیز به‌طور ویژه به بازنشستگان فرهنگی اشاره شده و از مسئولان خواسته شده است وضعیت معیشتی این گروه با فوریت بررسی شود.

منابع افزایش حقوق از کجا تأمین می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین موانع افزایش مجدد حقوق، تعیین منبع مالی پایدار است.

افزایش حقوق بدون پیش‌بینی اعتبار می‌تواند باعث افزایش کسری بودجه یا فشار بر منابع صندوق‌های بازنشستگی شود. از سوی دیگر، تأمین منابع از طریق رشد پایه پولی می‌تواند به افزایش تورم منجر شود و بخشی از اثر ترمیم حقوق را از بین ببرد.

به همین دلیل، در متن درخواست پیشنهاد شده است هزینه‌های غیرضروری دستگاه‌ها کاهش پیدا کند و بودجه معیشت مردم در اولویت قرار گیرد.

رئیس مجلس نیز پیش‌تر تأکید کرده بود که منابع مازاد ناشی از تفاوت نرخ ارز باید برای حفظ قدرت خرید مردم، کالابرگ یا ترمیم حقوق مصرف شود.

آیا یارانه‌ها هم افزایش پیدا می‌کند؟

درخواست‌کننده خواستار آن شده است که افزایش احتمالی قیمت انرژی فقط با افزایش حقوق همراه نباشد و یارانه‌های نقدی یا حمایتی نیز تقویت شوند.

مصوبه تازه‌ای درباره افزایش عمومی یارانه نقدی هم‌زمان با ترمیم حقوق شهریورماه اعلام نشده است.

در نتیجه، افزایش یارانه نیز در حال حاضر بخشی از درخواست مطرح‌شده است و نباید آن را به‌عنوان تصمیم قطعی دولت منتشر کرد.