بازنشستگان تأمین اجتماعی منتظر واریزی جدید | مدیرعامل تامین اجتماعی تکلیف افزایش حقوق بازنشستگان را یکسره کرد

پایگاه خبری تحلیلی عصر همگرایی:

مصطفی سالاری، مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی، در تازه‌ترین توضیح خود درباره افزایش حقوق بازنشستگان این صندوق اعلام کرد: احکام جدید بازنشستگان تأمین اجتماعی صادر شده است. او در عین حال تأکید کرد که پرداخت آخر این ماه بر اساس احکام جدید، نیاز به تأمین منابع تکمیلی دارد و این موضوع به‌طور جدی در حال پیگیری است.

این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که پس از صدور احکام جدید، برخی اخبار و گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال عدم اعمال افزایش حقوق در پرداخت خرداد منتشر شده بود. بر اساس این اخبار، این احتمال مطرح شده که اگر منابع لازم به‌موقع تأمین نشود، حقوق خرداد بازنشستگان نیز مانند ماه‌های قبل بر پایه احکام قبلی پرداخت شود و مابه‌التفاوت سه ماه نخست سال، در تابستان به حساب بازنشستگان واریز گردد.

سازمان تأمین اجتماعی پیش‌تر اعلام کرده بود که احکام افزایش سالانه و متناسب‌سازی سال ۱۴۰۵ برای حدود ۵ میلیون و ۲۰۰ هزار بازنشسته و مستمری‌بگیر صادر و از طریق سامانه خدمات غیرحضوری و اپلیکیشن «تأمین من» قابل مشاهده است. به این ترتیب، از نظر اداری و محاسباتی، مرحله صدور احکام انجام شده؛ اما مسئله اصلی اکنون تأمین نقدینگی لازم برای پرداخت بر اساس احکام جدید است.

بر اساس اعلام رسمی سازمان تأمین اجتماعی، افزایش مستمری حداقل‌بگیران در سال ۱۴۰۵ معادل ۶۰ درصد تعیین شده است. همچنین برای بازنشستگان سایر سطوح، افزایش ۴۵ درصدی به‌علاوه مبلغ ثابت ۱۵ میلیون و ۵۸۶ هزار و ۴۷۰ ریال در نظر گرفته شده است. سازمان تأمین اجتماعی تأکید کرده که این افزایش‌ها بر مبنای مصوبه شورای عالی کار و مواد ۹۶ و ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی اعمال شده است.

در کنار افزایش سالانه، مرحله سوم و پایانی متناسب‌سازی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی نیز در احکام جدید لحاظ شده است. طبق توضیحات سازمان، متناسب‌سازی در سه مرحله اجرا شده است؛ ۴۰ درصد در سال ۱۴۰۳، ۳۰ درصد در سال ۱۴۰۴ و ۳۰ درصد باقی‌مانده در سال ۱۴۰۵. هدف از این روند، نزدیک‌تر شدن مستمری بازنشستگان مشمول به نسبت قانونی تعیین‌شده در برنامه هفتم توسعه عنوان شده است.

با این حال، نکته مهم این است که متناسب‌سازی برای همه بازنشستگان به یک شکل اعمال نمی‌شود. سازمان تأمین اجتماعی توضیح داده که حداقل‌بگیران مشمول متناسب‌سازی نیستند و مبلغ متناسب‌سازی برای سایر بازنشستگان نیز بر اساس سابقه بیمه‌پردازی، مستمری زمان برقراری، نسبت مستمری به حداقل دستمزد و وضعیت فرد در زمان بازنشستگی محاسبه می‌شود. به همین دلیل، افزایش دریافتی بازنشستگان در احکام جدید یکسان نیست و ممکن است برای افراد مختلف، ارقام متفاوتی دیده شود.

یکی دیگر از موضوعات مهم در احکام جدید، ثابت ماندن برخی مزایای جانبی است. طبق اعلام سازمان تأمین اجتماعی، مبالغی مانند کمک‌هزینه مسکن، کمک به تأمین معیشت، کمک‌هزینه اولاد و عائله‌مندی در سطح سال گذشته حفظ شده و افزایش نیافته است. سازمان علت این تصمیم را محدودیت منابع و اولویت دادن به افزایش اصل مستمری و اجرای مرحله نهایی متناسب‌سازی عنوان کرده است.

این توضیح البته نتوانسته همه نگرانی‌های بازنشستگان را برطرف کند. بخش زیادی از بازنشستگان معتقدند که در شرایط تورمی، ثابت ماندن مزایای جانبی به معنای کاهش واقعی قدرت خرید است. از نگاه آنان، افزایش حقوق زمانی اثر ملموس خواهد داشت که هم اصل مستمری و هم مزایای جانبی متناسب با هزینه‌های زندگی، درمان، مسکن و معیشت افزایش یابد.

اکنون پرسش اصلی بازنشستگان این است که آیا حقوق خرداد بر اساس احکام جدید پرداخت می‌شود یا افزایش حقوق و مابه‌التفاوت ماه‌های گذشته به زمان دیگری موکول خواهد شد. پاسخ مدیرعامل تأمین اجتماعی نشان می‌دهد که سازمان از نظر صدور احکام آماده است، اما برای اجرای کامل پرداخت‌ها در همین ماه، هنوز به منابع تکمیلی نیاز دارد.

اهمیت این موضوع از آن جهت است که حقوق فروردین و اردیبهشت بازنشستگان تأمین اجتماعی بر اساس احکام قبلی و به‌صورت علی‌الحساب پرداخت شده بود. بنابراین با صدور احکام جدید، بازنشستگان انتظار دارند مابه‌التفاوت فروردین، اردیبهشت و خرداد نیز تعیین تکلیف شود. تأخیر در پرداخت این مابه‌التفاوت می‌تواند نارضایتی‌ها را افزایش دهد؛ به‌ویژه آنکه بخش مهمی از بازنشستگان، هزینه‌های جاری زندگی خود را بر اساس همین افزایش‌های وعده داده‌شده تنظیم کرده‌اند.

در چنین شرایطی، تأمین منابع تکمیلی به مهم‌ترین حلقه اجرای افزایش حقوق بازنشستگان تبدیل شده است. اگر منابع لازم در روزهای آینده فراهم شود، امکان پرداخت حقوق پایان ماه بر اساس احکام جدید وجود خواهد داشت. اما اگر این منابع به‌موقع تأمین نشود، احتمال دارد افزایش حقوق در پرداخت خرداد نیز به‌طور کامل اعمال نشود و مابه‌التفاوت به ماه‌های بعد منتقل گردد.

مسئله افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی فقط یک موضوع اداری یا محاسباتی نیست؛ این موضوع به معیشت میلیون‌ها خانوار بازنشسته و مستمری‌بگیر گره خورده است. بسیاری از بازنشستگان با هزینه‌های سنگین درمان، دارو، اجاره، خوراک و خدمات روزمره روبه‌رو هستند و هرگونه تأخیر در اعمال افزایش حقوق، فشار مستقیمی بر زندگی آنان وارد می‌کند.

از سوی دیگر، سازمان تأمین اجتماعی نیز با چالش جدی منابع و مصارف مواجه است. این سازمان باید هم‌زمان حقوق ماهانه بیش از پنج میلیون بازنشسته و مستمری‌بگیر را پرداخت کند، تعهدات درمانی را پوشش دهد و منابع بین‌نسلی صندوق را نیز حفظ کند. به همین دلیل، افزایش حقوق در مقیاس فعلی، نیازمند نقدینگی قابل توجه و تأمین منابع پایدار است.

با این حال، انتظار بازنشستگان روشن است؛ آنان می‌خواهند پس از صدور احکام جدید، زمان دقیق پرداخت افزایش حقوق و مابه‌التفاوت‌ها به‌صورت شفاف اعلام شود. ابهام در زمان پرداخت، حتی اگر با وعده پیگیری همراه باشد، نمی‌تواند پاسخ‌گوی نگرانی جامعه بازنشستگی باشد. آنچه اکنون اهمیت دارد، اعلام رسمی برنامه پرداخت، زمان‌بندی مشخص و توضیح شفاف درباره منابع مورد نیاز است.

در مجموع، آخرین وضعیت افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی نشان می‌دهد که احکام جدید صادر شده و افزایش‌ها از نظر محاسباتی مشخص است؛ اما پرداخت کامل بر اساس این احکام، همچنان به تأمین منابع تکمیلی وابسته مانده است. بنابراین تا زمان اعلام رسمی برنامه پرداخت خرداد و مابه‌التفاوت ماه‌های گذشته، نگرانی بازنشستگان درباره زمان اجرای واقعی افزایش حقوق ادامه خواهد داشت.

اکنون همه نگاه‌ها به سازمان تأمین اجتماعی و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی دوخته شده است. اگر وعده پیگیری منابع تکمیلی به نتیجه برسد، حقوق پایان ماه می‌تواند بر اساس احکام جدید پرداخت شود؛ اما در غیر این صورت، پرونده افزایش حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی همچنان باز خواهد ماند و مطالبه اصلی بازنشستگان، یعنی پرداخت فوری و کامل حقوق جدید و معوقات، با جدیت بیشتری دنبال خواهد شد.