پایگاه خبری عصر همگرایی: به نقل از ایسنا، با آغاز فصل مهاجرت و کاهش تدریجی دمای هوا در عرض‌های شمالی، محیط‌بانان شهرستان آستارا ورود نخستین گروه از پرندگان مهاجر پیش‌قراول را در پناهگاه حیات‌وحش لوندویل رصد و ثبت کرده‌اند. بر اساس اعلام اداره حفاظت محیط زیست شهرستان آستارا، خوتکای معمولی و خوتکای پرسفید از جمله نخستین گونه‌هایی هستند که در دسته‌هایی حدود ۱۰۰ قطعه‌ای به تالاب‌ها و آبگیرهای این شهرستان رسیده‌اند.
آغاز ورود پرندگان مهاجر به تالاب‌های شمال کشور
در این راستا علیرضا هاشمی – مدیرعامل انجمن پرنده‌شناسی و پرنده‌نگری طرلان – درباره وضعیت ورود پرندگان مهاجر به کشور در روزهای اخیر به ایسنا گفت: با توجه به اینکه در فصل مهاجرت پاییزی و زمستان‌گذرانی قرار داریم، باید منتظر ورود و افزایش جمعیت پرندگان مهاجر زمستانی باشیم؛ به‌ویژه پرندگان آبزی و کنارآبزی که تالاب‌ها و مناطق آبی کشور را برای توقف و زمستان‌گذرانی انتخاب می‌کنند.
وی درباره گزارش‌های منتشرشده از مشاهده پرندگان مهاجر در منطقه لوندویل آستارا اظهار کرد: این مشاهدات نشان می‌دهد که روند مهاجرت پاییزی آغاز شده و به‌تدریج پرندگان مهاجر در حال ورود به زیستگاه‌های شمالی کشور هستند. البته برای اعلام فهرست دقیق گونه‌هایی که در حال حاضر وارد کشور شده‌اند، باید به آمار و گزارش‌های میدانی و رسمی پایش پرندگان استناد کرد.
حفاظت از پرندگان مهاجر، مسئولیتی فراتر از مرزهای کشور
هاشمی تأکید کرد: حفاظت از پرندگان مهاجر فقط به معنای جلوگیری از شکار آن‌ها نیست، بلکه باید زیستگاه‌هایشان را نیز حفظ کنیم. تالاب‌ها باید سالم و امن باشند و نظارت جدی‌تری بر مناطق حساس مهاجرتی صورت بگیرد. این پرندگان بخشی از طبیعت هستند که به مرزهای سیاسی کشورها محدود نمی‌شوند و ما نیز در قبال حفاظت از آن‌ها مسئولیت داریم.
خوتکا؛ اردکی کوچک با سفری طولانی
خوتکای معمولی از جمله اردک‌های آبچر و کوچک‌جثه‌ای است که زندگی آن با تالاب‌ها، آبگیرها و محیط‌های آبی گره خورده است. این پرندگان معمولاً در گروه‌های متعدد حرکت می‌کنند و در فصل مهاجرت، مسیرهای طولانی میان زیستگاه‌های تابستانی و زمستانی خود را پشت سر می‌گذارند.
خوتکاها با بدن نسبتاً جمع‌وجور، بال‌های مناسب پرواز و توانایی جابه‌جایی در مسافت‌های طولانی، از مهاجران شناخته‌شده زیستگاه‌های آبی به شمار می‌روند. آن‌ها برای تأمین غذا به محیط‌های کم‌عمق وابسته‌اند و از دانه‌ها، بخش‌هایی از گیاهان آبزی و بی‌مهرگان کوچک آبزی تغذیه می‌کنند. به همین دلیل، وجود آبگیرهای مناسب و منابع غذایی کافی در انتخاب زیستگاه زمستانی آن‌ها اهمیت زیادی دارد.
در میان گونه‌های مشاهده‌شده در آستارا، خوتکای پرسفید نیز جایگاه قابل توجهی دارد. این پرنده از خانواده مرغابی‌سانان و گروه اردک‌های آبچر است و حدود ۳۷ سانتی‌متر طول دارد. در مقایسه با خوتکای معمولی، اندکی درشت‌تر است و گردنی باریک‌تر دارد. حضور این گونه در کنار دیگر پرندگان آبزی، بر تنوع حیات‌وحش تالاب‌های منطقه می‌افزاید.
تالاب‌ها؛ ایستگاه‌های حیاتی در مسیر مهاجرت
مهاجرت پرندگان صرفاً جابه‌جایی از یک منطقه به منطقه دیگر نیست؛ سفری وابسته به مجموعه‌ای از زیستگاه‌های به‌هم‌پیوسته است که هرکدام در تأمین غذا، استراحت و ادامه مسیر نقش دارند. تالاب‌های گیلان نیز در این میان از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند و برای بسیاری از پرندگان مهاجر، فرصتی برای تجدید قوا و گذراندن فصل سرما فراهم می‌کنند.
البته حضور این پرندگان در زیستگاه‌های زمستانی، بدون تهدید نیست. تخریب زیستگاه، کاهش منابع غذایی و به‌ویژه شکار و زنده‌گیری می‌تواند امنیت این مسافران دوردست را به خطر بیندازد.
در همین زمینه، رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان آستارا با تأکید بر ضرورت حفاظت از پرندگان مهاجر اعلام کرده است که در حال حاضر هرگونه شکار و زنده‌گیری پرندگان، از جمله با روش‌هایی مانند کومه‌نمایی و تور هوایی، ممنوع است و با متخلفان مطابق قانون برخورد خواهد شد.
از شکارچیان و بهره‌برداران محلی نیز خواسته شده است تا پیش از صدور هرگونه مجوز قانونی، از شکار و صید پرندگان خودداری کنند.
با ورود نخستین گروه‌های خوتکا به پناهگاه حیات‌وحش لوندویل، چرخه مهاجرت پاییزی در ایران جان تازه‌ای گرفته است؛ چرخه‌ای که ادامه آن به امنیت زیستگاه‌ها و رفتار مسئولانه انسان‌ها وابسته است. شاید پرواز این پرندگان تنها چند ماه در آسمان منطقه دیده شود اما حفظ فرصت بازگشت دوباره آن‌ها، به تصمیم‌ها و مراقبت‌هایی بستگی دارد که از همین امروز آغاز می‌شود.