پایگاه خبری عصر همگرایی: گروه اقتصاد، با ادامه پرداخت یارانه نقدی و اجرای برنامه‌های جدید حمایتی، نحوه شناسایی خانوارهای مشمول یارانه و کالابرگ الکترونیکی بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. دولت با بازنگری در شیوه دهک‌بندی و استفاده از شاخص‌های اقتصادی جدید، به دنبال شناسایی دقیق‌تر وضعیت مالی خانوارهاست؛ تغییری که می‌تواند بر وضعیت دریافت حمایت‌های معیشتی برخی خانوارها اثر بگذارد. در ادامه، جزئیات واریز یارانه نقدی مهرماه، مبلغ پرداختی به دهک‌های اول تا سوم و معیارهای جدید دهک‌بندی خانوارها را بخوانید.
آغاز واریز یارانه نقدی مهر ۱۴۰۵
یارانه نقدی مرحله ۱۸۸ مربوط به مهرماه ۱۴۰۵ به حساب سرپرستان خانوار مشمول واریز شد. ارزش مجموع این پرداخت به ۱۱.۳ همت رسید و حساب ۱۰ میلیون و ۶۴۸ هزار سرپرست خانوار شارژ شد.
بر اساس اطلاعات اعلام‌شده، در مهرماه امسال ۲۸ میلیون و ۴۷۰ هزار نفر بر مبنای دهک‌بندی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مشمول دریافت یارانه نقدی ۴۰۰ هزار تومانی بوده‌اند. مبلغ پرداختی به هر خانوار نیز متناسب با تعداد اعضای آن تعیین می‌شود.
پرداخت یارانه نقدی در شرایطی ادامه دارد که دولت همزمان برنامه بازنگری در اطلاعات اقتصادی خانوارها را دنبال می‌کند. هدف از این اقدام، تفکیک دقیق‌تر خانوارها بر اساس وضعیت اقتصادی و هدایت حمایت‌های دولتی به گروه‌های واجد شرایط عنوان شده است.
مبلغ یارانه نقدی دهک‌های اول تا سوم چقدر است؟
یارانه نقدی دهک‌های اول تا سوم به ازای هر نفر ۴۰۰ هزار تومان است و مبلغ نهایی پرداختی بر اساس تعداد اعضای خانوار محاسبه می‌شود. بر این اساس، میزان یارانه نقدی این گروه‌ها به شرح زیر است:
خانوار یک‌نفره: ۴۰۰ هزار تومان
خانوار دونفره: ۸۰۰ هزار تومان
خانوار سه‌نفره: یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان
خانوار چهارنفره: یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان
خانوار پنج‌نفره: ۲ میلیون تومان
این مبالغ صرفاً به یارانه نقدی مربوط است و نباید با اعتبار کالابرگ الکترونیکی یکسان در نظر گرفته شود؛ زیرا کالابرگ در قالب برنامه حمایتی جداگانه‌ای پرداخت می‌شود و ضوابط و میزان اعتبار آن تابع تصمیم‌های دولت است.
دهک‌بندی خانوارها تغییر کرد؟
دولت با تصویب شیوه‌نامه شناسایی و گروه‌بندی اقتصادی خانوارها در هیئت وزیران، چارچوب جدیدی را برای ارزیابی وضعیت اقتصادی مردم در نظر گرفته است. در این سازوکار، خانوارها به سه گروه با وسع اقتصادی بالا، متوسط و پایین تقسیم می‌شوند و شناسایی گروه‌های متوسط و پایین بر عهده وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی خواهد بود.
در روش جدید، ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها تنها به درآمد ماهانه محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از اطلاعات مربوط به دارایی‌ها، املاک، خودرو، مصرف انرژی و برخی شاخص‌های مالی نیز مورد بررسی قرار می‌گیرد. به این ترتیب، دولت قصد دارد با استفاده از اطلاعات جامع‌تر، وضعیت اقتصادی خانوارها را دقیق‌تر ارزیابی کند.
این تغییر در شرایطی انجام می‌شود که دهک‌بندی خانوارها یکی از معیارهای مهم در تعیین مشمولان حمایت‌های معیشتی به شمار می‌رود. با این حال، تصویب شیوه‌نامه جدید به‌تنهایی به معنای تغییر فوری مبلغ یارانه نقدی همه خانوارها یا حذف خودکار یارانه گروه‌های مختلف نیست و آثار اجرایی آن به نحوه پیاده‌سازی ضوابط و تصمیم‌های بعدی دولت بستگی دارد.
همچنین براساس مصوبه جدید، میزان اعتبار کالابرگ برای هر گروه اقتصادی باید با پیشنهاد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و تصویب هیئت وزیران تعیین شود. بنابراین، تغییر شیوه گروه‌بندی اقتصادی خانوارها لزوماً به معنای افزایش یا کاهش قطعی اعتبار کالابرگ نیست.
ملاک‌های جدید دهک‌بندی خانوارها چیست؟
در شیوه‌نامه جدید، چند شاخص برای شناسایی خانوارهای برخوردار از وسع اقتصادی بالا در نظر گرفته شده است. این شاخص‌ها به دارایی‌ها و وضعیت مالی خانوار مربوط می‌شوند و قرار است با استفاده از اطلاعات دستگاه‌های مسئول مورد بررسی قرار گیرند.
مهم‌ترین معیارهای پیش‌بینی‌شده عبارت‌اند از:
۱. ارزش املاک و مستغلات
ارزش املاک یکی از شاخص‌های ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارهاست. بر اساس شیوه‌نامه، ارزش روز هر قطعه زمین با کاربری مسکونی، در صورتی که بر مبنای آخرین ارزش معاملاتی موضوع قانون مالیات‌های مستقیم بیش از ۵۰ میلیارد تومان باشد، در این ارزیابی مورد توجه قرار می‌گیرد.
برای زمین‌های فاقد کاربری و زمین‌های دارای کاربری غیرمسکونی، آستانه بیش از ۷۵ میلیارد تومان تعیین شده است. ارزش هر واحد مسکونی بیش از ۷۵ میلیارد تومان نیز از دیگر معیارهای پیش‌بینی‌شده محسوب می‌شود.
۲. ارزش خودروهای خانوار
مجموع ارزش خودروهای سواری و وانت‌های دوکابین دارای شماره انتظامی شخصی نیز در گروه‌بندی اقتصادی خانوارها مؤثر است. بر این اساس، عبور مجموع ارزش این خودروها از ۷۵ میلیارد تومان یکی از شاخص‌های شناسایی خانوارهای برخوردار خواهد بود.
۳. میزان مصرف انرژی
میزان مصرف انرژی نیز در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها لحاظ می‌شود. خانوارهایی که در میان پنج درصد خانوارهای دارای بیشترین مصرف انرژی قرار دارند، با استفاده از اطلاعات وزارت نفت و وزارت نیرو شناسایی خواهند شد.
۴. دارایی در بازار سرمایه
ارزش سبد سرمایه‌گذاری خانوارها در بازار سرمایه از دیگر معیارهای پیش‌بینی‌شده است. قرار گرفتن در میان پنج درصد خانوارهای دارای بیشترین ارزش سبد سرمایه‌گذاری، در چارچوب این شیوه‌نامه مورد توجه قرار می‌گیرد.
۵. مانده تسهیلات بانکی
وضعیت تسهیلات بانکی نیز یکی از شاخص‌های ارزیابی اقتصادی است. بر اساس مصوبه، خانوارهایی که در میان دو و نیم درصد خانوارهای دارای بیشترین ارزش مانده تسهیلات قرار دارند، با تشخیص بانک مرکزی در این گروه قرار می‌گیرند.
۶. داشتن کارت بازرگانی
داشتن کارت بازرگانی نیز به‌عنوان یکی از معیارهای مستقل در شیوه‌نامه جدید در نظر گرفته شده است و در ارزیابی وضعیت اقتصادی خانوارها مورد توجه قرار می‌گیرد.
۷. اقامت طولانی‌مدت در خارج از کشور
بر اساس ضوابط اعلام‌شده، افرادی که با تشخیص فرماندهی کل انتظامی، بیش از ۱۸۲ روز در طول یک سال خارج از کشور حضور داشته باشند، مشمول معیار مربوط به اقامت طولانی‌مدت در خارج از کشور خواهند بود.
اجرای این معیارها به تجمیع اطلاعات دستگاه‌های مختلف و بررسی داده‌های اقتصادی خانوارها وابسته است. از این رو، صحت اطلاعات ثبت‌شده و امکان اصلاح خطاهای احتمالی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا هرگونه مغایرت در اطلاعات دارایی یا وضعیت مالی افراد می‌تواند بر ارزیابی اقتصادی خانوار تأثیر بگذارد.
روش‌های استعلام دهک‌بندی یارانه‌ها
سرپرستان خانوار برای اطلاع از دهک اقتصادی خود می‌توانند از روش‌های مختلف استعلام استفاده کنند. همچنین افرادی که نسبت به وضعیت اعلام‌شده اعتراض دارند، می‌توانند درخواست بررسی مجدد اطلاعات اقتصادی خانوار خود را ثبت کنند.
روش‌های استعلام دهک‌بندی عبارت‌اند از:
-سامانه حمایت: سرپرستان خانوار می‌توانند با مراجعه به نشانی hemayat.mcls.gov.ir، وضعیت دهک اقتصادی خود را مشاهده کنند و در صورت وجود مغایرت، درخواست بررسی مجدد ثبت کنند.
-کد دستوری: امکان استعلام از طریق کد دستوری اعلام‌شده برای این منظور و با شماره تلفن همراه سرپرست خانوار نیز پیش‌بینی شده است.
-استعلام تلفنی: سرپرستان خانوار می‌توانند از طریق شماره ۰۹۲۰۰۰۰۶۳۶۹ وضعیت دهک‌بندی خود را پیگیری کنند.
در صورتی که خانواری نسبت به دهک تعیین‌شده اعتراض داشته باشد یا اطلاعات اقتصادی ثبت‌شده درباره اعضای آن صحیح نباشد، لازم است از مسیرهای رسمی اعلام‌شده برای ثبت درخواست بررسی مجدد اقدام کند. در این فرایند، اطلاعات اقتصادی خانوار دوباره بررسی می‌شود تا در صورت وجود خطا، امکان اصلاح داده‌ها فراهم شود.