پایگاه خبری عصر همگرایی: به نقل از سرویس اقتصادی تابناک ، یک ابلاغیه جدید توسط سازمان توسعه تجارت، هزاران نفر را از بازی خارج کرد و خیلی ها را به ثروت‌های کلان رساند اما جمله «پرونده‌های تأمین ارز شده ادامه یابند» که در ابلاغیه اخیر همان رمز عبور ورود به بهشت دستیابی به فرصت های مالی برای عده زیادی بود اما اینکه چه اتفاقی در پشت پرده سامانه جامع تجارت افتاد که ثبت‌سفارش‌ها ناگهان متوقف شد را در ادامه می خوانید.
براساس ابلاغ سازمان توسعه تجارت ویرایش ثبت‌سفارش خودروهای مشمول بند «ر» در سامانه جامع تجارت متوقف شد که بند «ر» تبصره (۱) قانون بودجه سال ۱۴۰۴ یکی از مسیرهای واردات خودرو بود که ثبت‌سفارش خودروهای سواری از محل آن و به رویه بدون انتقال ارز انجام می‌شد اما اشاره شده است که پرونده‌هایی که تأمین ارز شده‌اند می‌توانند فرایند خود را ادامه دهند؛ به شرط آنکه ارزش پرونده، تعداد خودروها، شناسه کالا و کد تعرفه تغییر نکند.
اعلام توقف ویرایش ثبت‌سفارش خودروهای مشمول «بند ر» توسط سازمان توسعه تجارت، شاید در نگاه اول یک تصمیم اداری ساده برای نظم‌بخشی به واردات به نظر برسد، اما در بازار خودرو، هیچ اتفاقی صرفاً اداری نیست.
بنابراین وقتی یکی از مسیرهای اصلی واردات به‌ویژه مسیر بدون انتقال ارز ناگهان متوقف یا محدود می‌شود، سوال اصلی این نیست که چه مسیری بسته شد، بلکه این است که چه کسی از این بسته شدن سود می‌برد و رانت‌ها به کدام مسیر جدید منتقل می‌شوند؟
کالبدشکافی بند «ر»؛ بهشت بدون انتقال ارز
بند «ر» تبصره ۱ قانون بودجه ۱۴۰۴، روزنه ای بود که اجازه می‌داد خودروها بدون درگیر کردن ذخایر ارزی کشور و بدون انتقال ارز وارد شوند که این رویه، جذاب‌ترین مسیر برای کسانی بود که به منابع ارزی غیررسمی یا کانال‌های خاص دسترسی دارند.
اما متوقف کردن ویرایش در سامانه جامع تجارت به این معناست که دیگر امکان تغییر در جزئیات پرونده‌ها وجود ندارد اما نکته کلیدی اینجاست که پرونده‌های تأمین ارز شده می‌توانند ادامه یابند و همین یک جمله، مرز بین قانون و رانت را مشخص می‌کند.
یعنی هر کس که تا پیش از این دستور را دریافت کرده و ارز خود را تأمین کرده، اکنون در جایگاه برنده قرار گرفته و هیچ‌کس دیگر نمی‌تواند وارد این بازی شود.
به نظر می رسد گروهی از افراد پیش از ابلاغ رسمی سازمان توسعه تجارت، از توقف ویرایش باخبر شده و در آخرین لحظات، پرونده‌های خود را نهایی یا ویرایش کرده‌اند از این مساله منتفع می شوند و این یعنی دایره‌ای محدود از افراد، فرصت آخرین ثبت را داشته‌اند تا از امتیازات بند «ر» بهره‌مند شوند.
اما استثنا قائل شدن برای پرونده‌های تأمین ارز شده، یک «د»ایجاد می‌کند که فقط رانتی‌های قدیمی و کسانی که از قبل در سیستم جای داشتند، از آن عبور کنند و تازه‌وارادان یا فعالان واقعی بازار را حذف کند.
اما سازمان توسعه تجارت با مدیریت تکه تکه و ناگهانی و تغییر قوانین در میانه راه و متوقف کردن سامانه‌ها، باعث ایجاد هرج‌ومرج در بازار و افزایش قیمت خودروهای موجود خواهند شد چراکه وقتی مسیرهای واردات با ابلاغیه‌های لحظه‌ای بسته و باز می‌شوند، محیط برای سرمایه‌گذاری سالم از بین می‌رود و تنها کسانی باقی می‌مانند که رابطه دارند و نه کسانی که تخصص دارند.
به نظر می رسد هوا شدن»واردات خودرو در بند «ر»، شروعی برای انتقال رانت به بندهای جدید یا مسیرهای جایگزین است و متوقف کردن ویرایش ثبت‌سفارش، بیش از آنکه به نفع مصرف‌کننده نهایی باشد، به نفع کسانی است که پرونده‌های خود را پیش‌تر نهایی کرده‌اند.