افزایش کالابرگ قطعی شد؟ / تغییر مبلغ کالابرگ به ۲ برابر رقم موجود قبل از واریز خرداد
آیا افزایش اعتبار پیش از واریز اعمال میشود؟
در حالی که طی روزهای اخیر اظهاراتی از سوی دولت و مجلس درباره افزایش مبلغ کالابرگ الکترونیکی مطرح شده، بررسی روندهای اجرایی، بودجهای و زمانبندی تصمیمگیریها نشان میدهد احتمال اعمال رقم جدید پیش از واریز مرحله خرداد، در شرایط فعلی چندان بالا نیست؛ هرچند اصل بازنگری در مبلغ کالابرگ، بیش از گذشته جدی به نظر میرسد.
به گزارش پانا، موضوع افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیکی پس از آن دوباره مورد توجه قرار گرفت که فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، از بررسی این موضوع با هدف حفظ قدرت خرید خانوارها خبر داد. این اظهارات در شرایطی مطرح شد که بسیاری از مشمولان طرح، با توجه به افزایش قیمت کالاهای اساسی، انتظار دارند حمایتهای معیشتی دولت متناسب با شرایط اقتصادی اصلاح شود.
پس از این موضعگیری، مهرداد بائوج لاهوتی، عضو کمیسیون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس نیز اعلام کرد که احتمال ارائه لایحه اصلاح بودجه برای افزایش مبلغ کالابرگ وجود دارد و حتی از ارقامی بالاتر از یک میلیون تومان نیز سخن به میان آمد. با این حال، آنچه در سخنان این نماینده مجلس بیش از همه اهمیت داشت، تأکید بر یک نکته کلیدی بود: منبع مالی افزایش کالابرگ هنوز مسئله اصلی و تعیینکننده است.
همین نکته باعث شده است که اگرچه اصل افزایش مبلغ کالابرگ بهعنوان یک مطالبه و حتی یک گزینه اجرایی در دستور بررسی قرار گرفته، اما زمان اجرای آن همچنان در هالهای از ابهام باقی بماند. به بیان دیگر، میان «بررسی برای افزایش» و «اجرای قطعی افزایش در خرداد» فاصلهای جدی وجود دارد.
چرا احتمال افزایش در خرداد پایین ارزیابی میشود؟
بررسی روال تصمیمگیری در حوزه پرداختهای حمایتی نشان میدهد هرگونه افزایش در مبلغ کالابرگ، بهویژه اگر نیازمند منابع جدید باشد، نمیتواند صرفاً با یک اعلام رسانهای یا یک اظهار نظر اولیه اجرایی شود. در اغلب موارد، دولت باید ابتدا منبع مالی پایدار را مشخص کند و در صورت نیاز، لایحه اصلاحی به مجلس ارائه دهد.
پس از آن نیز این لایحه باید در کمیسیونهای تخصصی بررسی شده و در نهایت به تصویب برسد. این روند، حتی در خوشبینانهترین حالت، نیازمند زمان است و به همین دلیل بسیاری از ناظران معتقدند واریز کالابرگ خرداد به احتمال زیاد با همان رقم قبلی انجام خواهد شد و اگر افزایش نهایی شود، اجرای آن به دورههای بعدی منتقل میشود.
از سوی دیگر، زمانبندی پرداختهای حمایتی نیز خود عاملی مهم در کاهش احتمال تغییر فوری است. هنگامی که فرایند تخصیص اعتبار، آمادهسازی زیرساختهای اجرایی و هماهنگی میان دستگاههای مسئول از قبل آغاز شده باشد، تغییر رقم در فاصله کوتاه تا زمان واریز، پیچیدگیهای اجرایی بیشتری ایجاد میکند.
بر همین اساس، برخی تحلیلگران اقتصادی معتقدند دولت ممکن است برای جلوگیری از تأخیر در پرداخت خرداد، مرحله جاری را با رقم فعلی اجرا کند و سپس در صورت نهایی شدن تصمیمها، افزایش اعتبار را از ماههای بعد اعمال کند. این سناریو از منظر اجرایی، منطقیتر و محتملتر به نظر میرسد.
با این حال، چرا احتمال افزایش در ماههای آینده جدی است؟
اگرچه احتمال تغییر مبلغ در خرداد پایین ارزیابی میشود، اما مجموعه شواهد نشان میدهد اصل موضوع افزایش کالابرگ نسبت به گذشته جدیتر شده است. دلیل این مسئله را باید در چند عامل مهم جستوجو کرد:
افزایش مستمر قیمت کالاهای اساسی و کاهش اثر واقعی اعتبار فعلی کالابرگ؛
افزایش فشار معیشتی بر دهکهای پایین درآمدی و خانوارهای حقوقبگیر؛
اظهارات رسمی از سوی دولت درباره ضرورت حفظ قدرت خرید مردم؛
ورود مجلس به موضوع و طرح بحث اصلاح بودجه برای تأمین منابع جدید.
به همین دلیل میتوان گفت هرچند افزایش فوری در خرداد احتمال کمتری دارد، اما افزایش در ماههای بعدی احتمال بیشتری پیدا کرده است و این موضوع دیگر صرفاً در حد یک شایعه غیررسمی نیست.
کدام سناریو محتملتر است؟
در شرایط فعلی، محتملترین سناریو آن است که واریز خرداد با رقم فعلی انجام شود و همزمان دولت و مجلس بررسیهای لازم را برای افزایش اعتبار در مراحل بعدی ادامه دهند. این سناریو هم با محدودیت زمانی موجود سازگارتر است و هم با اظهارات مسئولانی که افزایش را منوط به تأمین منابع و طی مراحل قانونی میدانند.
سناریوی دوم آن است که دولت در فاصلهای کوتاه، منبع مالی مشخصی را نهایی کرده و افزایش را زودتر از انتظار اجرایی کند؛ اما با توجه به پیچیدگیهای قانونی و اجرایی، این احتمال در حال حاضر ضعیفتر به نظر میرسد.
در مجموع، آنچه از مجموع اظهارات و شرایط موجود برمیآید این است که اصل افزایش کالابرگ از حالت گمانهزنی صرف خارج شده و وارد مرحله بررسی جدی شده است، اما این به معنای اعمال حتمی رقم جدید در واریزی خرداد نیست.
از همین رو، خانوارهای مشمول باید میان دو گزاره تفاوت قائل شوند: نخست اینکه دولت و مجلس بهطور جدی در حال بررسی افزایش مبلغ کالابرگ هستند؛ دوم اینکه اجرای این افزایش احتمالاً نه در خرداد، بلکه در صورت نهایی شدن منابع و مصوبات، در ماههای آینده امکانپذیر خواهد بود.
جمعبندی: بر اساس شواهد موجود، احتمال افزایش مبلغ کالابرگ در اصل موضوع بالا رفته است، اما احتمال اعمال آن پیش از واریز خرداد همچنان پایینتر است. بنابراین محتملترین برآورد فعلی این است که کالابرگ خرداد با رقم قبلی پرداخت شود و هرگونه افزایش احتمالی به مراحل بعدی موکول شود.
نظر شما