قطع یارانه و کالابرگ بازنشستگان جدی شد؟ / خبر مهم برای بازنشستگان درباره حذف کالابرگ و یارانه
آیا افزایش حقوق بازنشستگان باعث قطع یارانه میشود؟ واقعیت معیارهای جدید حذف یارانه در سال ۱۴۰۵
افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ بهخودیخود به معنای حذف آنان از فهرست یارانهبگیران نیست. یارانه نقدی بر اساس وضعیت اقتصادی کل خانوار بررسی میشود و صرف بازنشستهبودن، دریافت مستمری یا افزایش سالانه حقوق، معیار مستقل و خودکاری برای قطع یارانه محسوب نمیشود.
با این حال، اگر مجموع درآمد و داراییهای خانوار پس از بهروزرسانی اطلاعات، از حدود تعیینشده در ضوابط دولت عبور کند، احتمال حذف یارانه وجود دارد. بنابراین پاسخ دقیق این است که افزایش حقوق ممکن است در ارزیابی درآمد خانوار اثر بگذارد، اما هر افزایش حقوقی به قطع یارانه منجر نمیشود.
آیا با افزایش مستمری، یارانه بازنشستگان قطع میشود؟
حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی، کشوری و لشکری در سال ۱۴۰۵ افزایش یافته است. در تأمین اجتماعی نیز مستمریها بر اساس افزایش سالانه و مرحله جدید متناسبسازی اصلاح شدهاند. با وجود این، هیچ مصوبهای اعلام نکرده است که یارانه همه بازنشستگانی که حقوقشان افزایش پیدا کرده، قطع میشود.
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای بررسی استحقاق دریافت یارانه، وضعیت «خانوار» را در نظر میگیرد؛ نه فقط میزان مستمری سرپرست خانوار. بنابراین اطلاعات درآمدی همسر و سایر اعضای خانوار، داراییها و شاخصهای مالی نیز ممکن است در تصمیم نهایی مؤثر باشند.
در نتیجه، ممکن است دو بازنشسته با حقوق مشابه، وضعیت متفاوتی داشته باشند؛ یارانه یکی برقرار بماند و یارانه دیگری به دلیل درآمد یا دارایی بیشتر خانوار قطع شود.
معیار حذف یارانه فقط دهکبندی نیست
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در بهمن ۱۴۰۴ اعلام کرد که طبق آییننامه جدید، قرار نیست صرفاً عنوان دهک هشتم، نهم یا دهم مبنای حذف یارانه باشد. در سازوکار جدید، سطح مشخص درآمد و دارایی خانوار اهمیت دارد.
بر اساس توضیحات وزیر کار، برخی شاخصهای تعیینشده عبارتاند از:
داشتن واحد مسکونی با ارزش ۵۰ میلیارد تومان یا بیشتر؛
داشتن خودرویی با ارزش پنج میلیارد تومان یا بیشتر؛
عبور درآمد خانوار از سطح تعیینشده در جدول مصوب دولت.
بنابراین افزایش حقوق بازنشسته تنها یکی از اجزای اطلاعات درآمدی خانوار است و در کنار سایر درآمدها و داراییها بررسی میشود.
آیا افزایش حقوق میتواند بازنشسته را از سقف درآمدی عبور دهد؟
از نظر اجرایی چنین احتمالی وجود دارد. اگر مستمری بازنشسته افزایش یابد و مجموع درآمد خانوار از سقف مصوب عبور کند، ممکن است خانوار در بررسیهای بعدی مشمول حذف یارانه شود؛ اما این اتفاق لزوماً برای تمام بازنشستگان رخ نمیدهد.
برای مثال، بازنشستهای که تنها منبع درآمد خانوارش مستمری ماهانه است و خانه یا خودروی گرانقیمت ندارد، صرفاً به دلیل اعمال افزایش قانونی حقوق نباید بهطور خودکار از فهرست یارانهبگیران حذف شود. در مقابل، خانواری که چند حقوقبگیر، درآمد جانبی، ملک یا خودروی با ارزش بالا دارد، ممکن است مشمول معیارهای حذف شود.
نکته مهم این است که دولت وضعیت مجموع اعضای خانوار را بررسی میکند. بنابراین مبلغی که به حساب بازنشسته واریز میشود، تنها عامل تصمیمگیری نیست.
سقف درآمدی حذف یارانه چقدر است؟
در برخی گزارشها، سقفهایی برای درآمد خانوارهای یک تا پنج نفره منتشر شده است؛ اما درباره ارقام دقیق، گزارشهای رسانهای یکسان نیست و جدول کامل و نهایی آن نیز بهصورت گسترده در یک مرجع رسمی قابل دسترس عمومی منتشر نشده است.
برخی رسانهها از درآمد ماهانه ۳۰ میلیون تومان برای خانوار یکنفره و مبالغ بالاتر متناسب با تعداد اعضای خانوار خبر دادهاند. با این حال، وزیر کار هنگام اعلام معیارهای جدید، بیشتر بر وجود «سطح درآمدی مصوب در آییننامه» تأکید کرد و تمام جزئیات جدول را در اظهارات عمومی خود اعلام نکرد. به همین دلیل نباید هر عدد منتشرشده در کانالها و سایتها را معیار قطعی حذف یارانه دانست.
افزایش حقوق اسمی همیشه به معنای پردرآمدشدن نیست
یکی از انتقادهای مطرحشده درباره ارزیابی یارانهبگیران این است که افزایش اسمی حقوق الزاماً به معنای افزایش واقعی توان مالی خانوار نیست. حقوق بازنشستگان معمولاً برای جبران بخشی از تورم و افزایش هزینههای زندگی بالا میرود؛ بنابراین ممکن است مستمری افزایش یافته باشد، اما قدرت خرید بازنشسته همچنان کاهش پیدا کرده باشد.
رئیسجمهور نیز در خرداد ۱۴۰۵ تأکید کرد که بخشی از دهکبندیهای فعلی بر اطلاعات دقیق و بهروز استوار نیست و باید با تجمیع دادههای معتبر بازنگری شود. این اظهارات نشان میدهد دولت نیز وجود خطا و نارسایی در برخی ارزیابیهای اقتصادی خانوارها را پذیرفته است.
واریز معوقات چه اثری بر یارانه دارد؟
پرداخت معوقات حقوق یا متناسبسازی ممکن است در یک ماه، مبلغ ورودی حساب بازنشسته را به شکل غیرعادی افزایش دهد. این مبلغ، درآمد مستمر ماهانه نیست، بلکه طلب انباشتهشده مربوط به ماههای قبل است.
از نظر منطقی، واریز یکجای معوقات نباید بهتنهایی نشانه پردرآمدبودن خانوار تلقی شود. با این حال، اگر سامانههای ارزیابی بدون تفکیک دقیق منشأ واریزیها عمل کنند، احتمال ثبت نادرست یا تغییر موقت وضعیت اقتصادی وجود دارد. در چنین شرایطی، بازنشسته باید اعتراض خود را ثبت کند و توضیح دهد که مبلغ واریزی مربوط به معوقات حقوق بوده است، نه درآمد جدید و مستمر.
آیا کالابرگ نیز با افزایش حقوق بازنشستگان قطع میشود؟
یارانه نقدی و کالابرگ الزاماً از یک سازوکار کاملاً یکسان پیروی نمیکنند. وزیر تعاون هنگام توضیح معیارهای جدید حذف یارانه نقدی تصریح کرد که آییننامه مورد اشاره به کالابرگ ارتباط ندارد. بنابراین حذف یارانه نقدی لزوماً به این معنا نیست که اعتبار کالابرگ نیز همزمان و با همان معیارها قطع میشود.
در برخی مراحل، دامنه مشمولان کالابرگ گستردهتر از یارانه نقدی بوده و حتی اعلام شده بود که کارمندان و بازنشستگان، فارغ از دهکبندی، در طرح کالابرگ قرار میگیرند. با این حال، شرایط هر مرحله باید بر اساس اطلاعیه رسمی همان مرحله بررسی شود.
بازنشستگان چگونه وضعیت یارانه خود را بررسی کنند؟
بازنشستگانی که یارانه آنان قطع شده یا اطلاعات اقتصادی خانوارشان را نادرست میدانند، باید اعتراض خود را از طریق سامانه حمایت وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی ثبت کنند. در این سامانه، سرپرست خانوار میتواند وضعیت اقتصادی ثبتشده و نتیجه بررسی وسع خانوار را مشاهده کند.
هنگام ثبت اعتراض باید به مواردی مانند اینها توجه شود:
واریزی معوقات حقوق، درآمد دائمی نیست؛
گردش حساب متعلق به شغل یا فعالیت اقتصادی سایر افراد نباید اشتباه بهعنوان درآمد بازنشسته ثبت شود؛
خودروی فروختهشده یا ملکی که دیگر در مالکیت خانوار نیست باید از اطلاعات دارایی حذف شده باشد؛
اعضایی که از خانوار جدا شدهاند باید در ساختار خانوار بهدرستی ثبت شده باشند؛
حسابهای تجاری یا امانی نباید با درآمد شخصی اشتباه گرفته شوند.
افزایش حقوق بازنشستگان در سال ۱۴۰۵ بهصورت خودکار باعث حذف آنان از فهرست یارانهبگیران نمیشود. ملاک اصلی، ارزیابی مجموع درآمد و دارایی خانوار بر اساس ضوابط تعیینشده دولت است.
افزایش مستمری ممکن است در محاسبه درآمد خانوار اثر بگذارد، اما حقوق بازنشسته تنها معیار تصمیمگیری نیست. ارزش ملک و خودرو، درآمد سایر اعضای خانوار و اطلاعات مالی ثبتشده نیز در ارزیابی نهایی نقش دارند.
بنابراین خبرهایی با مضمون «یارانه همه بازنشستگان به دلیل افزایش حقوق قطع میشود» صحیح نیست. فقط خانوارهایی که بر اساس اطلاعات اقتصادی، از حدود درآمدی یا دارایی تعیینشده عبور کنند، ممکن است مشمول حذف شوند. بازنشستگانی که یارانه آنان به اشتباه قطع شده است نیز میتوانند از طریق سامانه حمایت درخواست بازبینی ثبت کنند.
نظر شما