خرید سابقه بیمه تامین اجتماعی برای همه ممکن شد؟ | این افراد میتوانند سابقه بیمه خود را تکمیل کنند
چه کسانی میتوانند سابقه بیمه تأمین اجتماعی را تکمیل کنند؟
همه بیمهشدگان نمیتوانند با پرداخت پول، سالهای خالی سابقه خود را پر کنند. بررسی مقررات تأمین اجتماعی نشان میدهد امکان تکمیل سابقه فقط در موارد مشخصی مانند احتساب خدمت سربازی، تکمیل کسری ماه برای برخی شاغلان پارهوقت، جبران کسری سابقه افراد واجد شرایط بازنشستگی با کمتر از ۱۰ سال سابقه و اثبات دورههایی که کارفرما بیمه آنها را رد نکرده است، وجود دارد. هر یک از این موارد نیز شرایط و شیوه محاسبه جداگانهای دارد.
خرید آزاد سابقه بیمه امکانپذیر نیست
یکی از ابهامهای رایج درباره سابقه تأمین اجتماعی این است که فرد میتواند هر تعداد سالی را که بیمه نبوده با پرداخت مبلغی «خریداری» کند. سازمان تأمین اجتماعی چنین امکانی را بهصورت عمومی پیشبینی نکرده است.
این سازمان پیشتر نیز درباره تبلیغات خرید و فروش سابقه بیمه هشدار داده و اعلام کرده است که اضافهشدن سابقه به پرونده بیمهشده باید بر اساس یکی از مسیرهای قانونی و پس از بررسی شرایط انجام شود. به گزارش عصرهمگرایی،بنابراین فردی که برای مثال چند سال هیچ رابطه بیمهای یا اشتغال قابل اثباتی نداشته، نمیتواند صرفاً با پرداخت پول آن سالها را به سابقه خود اضافه کند.
۱. اضافه کردن خدمت سربازی به سابقه تأمین اجتماعی
یکی از مهمترین مسیرهای قانونی، احتساب مدت خدمت سربازی است. طبق مقررات اجرایی برنامه هفتم، بیمهشدگان مشمول قانون تأمین اجتماعی که هنگام ثبت درخواست بیمهپرداز باشند و حداقل یک سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشند، میتوانند برای اضافه کردن مدت خدمت نظام وظیفه به سوابق خود درخواست دهند.
مبلغ قابل پرداخت برای همه افراد یکسان نیست. حق بیمه سربازی با توجه به دستمزد ماهانه فرد در زمان درخواست یا میانگین دستمزد یک سال قبل از درخواست ــ هرکدام بیشتر باشد ــ مدت خدمت و نرخ حق بیمه محاسبه میشود. بخشی از هزینه نیز طبق ضوابط بر عهده دولت قرار میگیرد. به همین دلیل نمیتوان یک رقم ثابت را بهعنوان «هزینه خرید سربازی در سال ۱۴۰۵» برای همه بیمهشدگان اعلام کرد.
درخواست این خدمت از طریق سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی و مسیر «بیمهشدگان > امور بیمهشدگان > محاسبه خرید خدمت سربازی» قابل انجام است. اگر اطلاعات خدمت وظیفه از سامانه فراجا دریافت نشود، ممکن است ارائه کارت پایان خدمت به شعبه تأمین اجتماعی لازم باشد.
۲. تکمیل سابقه شاغلان پارهوقت؛ یک محدودیت مهم
گروه دیگری که امکان تکمیل سابقه دارند، برخی بیمهشدگان پارهوقت هستند که برای آنها در یک ماه کمتر از ۳۰ روز سابقه ثبت میشود.
طبق آخرین اطلاعات منتشرشده در سامانه رسمی تأمین اجتماعی، فرد باید در ماه موردنظر دستکم یک روز سابقه پرداخت حق بیمه اجباری داشته باشد. پس از انعقاد قرارداد، میتواند روزهای فاقد کارکرد همان ماه را مطابق ضوابط تکمیل کند.
اما یک نکته مهم وجود دارد: این امکان برای پر کردن تمام کسریهای سالهای گذشته طراحی نشده است. تأمین اجتماعی تصریح کرده که پرداخت حق بیمه کسری ماه از تاریخ ثبت درخواست به بعد امکانپذیر است و کسریهای مربوط به قبل از ثبت درخواست، از این مسیر قابل خرید نیست.
هزینه تکمیل کسری ماه چگونه محاسبه میشود؟
در این نوع بیمه، سهم پرداختی متقاضی معادل ۲۷ درصد دستمزد روزانه مبنای محاسبه، ضربدر تعداد روزهای فاقد کارکرد همان ماه است.
به بیان ساده:
«۲۷ درصد دستمزد روزانه مبنا × تعداد روزهای کسری ماه»
دستمزد مبنای محاسبه نیز باید در محدوده حداقل و حداکثر دستمزد مشمول کسر حق بیمه باشد. بنابراین هزینه نهایی برای افراد مختلف میتواند متفاوت باشد.
برای پذیرش درخواست نیز سقف سنی عمومی ۵۰ سال تعیین شده است؛ البته برای افراد بالاتر از این سن، شرایط مربوط به سابقه قبلی اعمال میشود و دارندگان حداقل ۱۰ سال سابقه از شرط سنی این بخش معاف هستند.
۳. افراد دارای کمتر از ۱۰ سال سابقه چه شرایطی دارند؟
یکی دیگر از مواردی که گاهی با عنوان «خرید سابقه بیمه» مطرح میشود، مربوط به افرادی است که به شرایط سنی مقرر برای بازنشستگی رسیدهاند اما سابقه بیمه آنها کمتر از ۱۰ سال است.
سازمان تأمین اجتماعی در تشریح مقررات ماده ۷۶ اعلام کرده است که بیمهشدگان واجد شرایط میتوانند کسری سابقه خود را تا سقف ۱۰ سال طبق ضوابط پرداخت کنند و مستمری آنها نیز متناسب با سابقه مربوط محاسبه میشود. بنابراین این امکان با خرید آزاد چند سال سابقه برای بازنشستگی زودتر تفاوت دارد و فقط برای افراد مشمول شرایط قانونی قابل استفاده است.
۴. اگر کارفرما بیمه را رد نکرده باشد، سابقه را نخرید
وضعیت افرادی که در یک کارگاه واقعاً مشغول به کار بودهاند اما کارفرما برای بخشی از دوره اشتغال آنها بیمه رد نکرده، کاملاً متفاوت است.
در این حالت بیمهشده نباید برای «خرید سابقه» اقدام کند. فرد میتواند با اسنادی مانند قرارداد کار، فیش حقوقی، رسید بانکی، مدارک حضور و غیاب یا سایر مستندات قابل اتکا، ادعای سابقه خود را مطرح کند. در صورت اثبات اشتغال، سابقه قابل ثبت است و حق بیمه مربوط به روزهای تأییدشده از کارفرما مطالبه میشود.عصرهمگرایی نوشت،ثبت اعتراض به سوابق دارای کسری یا سوابقی که اصلاً در پرونده بیمهای نمایش داده نمیشوند، از طریق سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی نیز امکانپذیر است.
چگونه سوابق بیمه را بررسی و درخواست را ثبت کنیم؟
بیمهشدگان میتوانند پس از ورود به سامانه خدمات غیرحضوری تأمین اجتماعی، از بخش «بیمهشدگان > خدمات سابقه» ریز سوابق، روزهای کارکرد و سایر اطلاعات بیمهای خود را مشاهده کنند.
اگر بخشی از سابقه وجود ندارد، گزینه «اعتراض به سوابق ناموجود» و اگر تعداد روزهای ثبتشده در یک ماه اشتباه است، گزینه مربوط به «اعتراض به سوابق دارای کسری کارکرد» در دسترس است. درخواست پس از ثبت به شعبه مربوط ارسال میشود و امکان پیگیری آن از طریق سامانه وجود دارد.
برای تکمیل سابقه کسری از ماه نیز امکان انعقاد قرارداد و پرداخت حق بیمه در سامانه خدمات غیرحضوری پیشبینی شده است.
هزینه خرید سابقه بیمه در سال ۱۴۰۵ چقدر است؟
برای «خرید سابقه بیمه» یک تعرفه ثابت و عمومی وجود ندارد؛ زیرا اساساً امکان خرید آزاد سابقه برای همه افراد پیشبینی نشده است.
هزینه در هر یک از موارد مجاز به عواملی مانند نوع سابقه، تعداد روز یا ماه، دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه و وضعیت بیمهپردازی فرد وابسته است. برای مثال، تکمیل کسری ماه با نرخ ۲۷ درصد دستمزد مبنای روزانه برای روزهای فاقد کارکرد محاسبه میشود، در حالی که هزینه احتساب سربازی فرمول جداگانهای دارد.
به همین دلیل، بیمهشدگان بهتر است پیش از هرگونه پرداخت، ابتدا ریز سوابق خود را در سامانه رسمی تأمین اجتماعی بررسی کنند و تنها از خدمات رسمی سازمان استفاده کنند. تبلیغاتی که وعده اضافه کردن چند سال سابقه بیمه در برابر دریافت وجه میدهند، مسیر قانونی برای ایجاد سابقه محسوب نمیشوند.
نظر شما