پایگاه خبری عصر همگرایی: به نقل از خبرگزاری آنا؛ حجت‌الاسلام احمد شرفخانی در مراسم شصت‌وچهارمین سال جایزه البرز دانش‌آموزی، ضمن خیرمقدم به دانش‌آموزان برگزیده و قدردانی از برگزارکنندگان این مراسم، اظهار کرد: خداوند را شاکریم که در کشوری زندگی می‌کنیم که فرهنگ خیر، احسان، نیک‌اندیشی، نوع‌دوستی و انسان‌دوستی با زندگی مردم آن عجین شده است.
وی با اشاره به پیشینه وقف در ایران افزود: در کشور ما مردمانی بوده‌اند که از آغاز شکل‌گیری تمدن، دارایی خود را نه‌تنها برای کمک به انسان‌ها، بلکه حتی برای حمایت از حیوانات وقف کرده‌اند. امروز بیش از ۲۱۲ هزار موقوفه با نیت‌های مختلف در کشور وجود دارد و شمار رقبات موقوفه نیز به بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار رقبه می‌رسد.
حجت‌الاسلام شرفخانی با بیان اینکه حدود ۸۰۷ نوع نیت برای وقف در کشور ثبت شده است، ادامه داد: این تنوع نشان می‌دهد واقفان متناسب با علاقه و نیاز جامعه، برای ارتقای رفاه، توسعه علم و آموزش و پیشرفت کشور اموال خود را وقف کرده‌اند.
بیش از دو هزار مرکز علمی موقوفه در کشور
رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به نمونه‌هایی از موقوفات علمی و پژوهشی در ایران، گفت: اگر پیشینه موقوفات علمی را بررسی کنیم، به نمونه‌هایی مانند موقوفه رشیدی می‌رسیم که حدود ۸۰۰ سال پیش شکل گرفته است. وقف‌نامه این موقوفه نزدیک به ۴۰۰ صفحه دارد و در آن برای دانشگاه، پژوهشکده، مراکز تحقیقاتی و پشتیبانی از استادان و نخبگان برنامه‌ریزی شده است.
وی افزود: در دوره‌هایی که در برخی کشور‌ها هنوز ساختار دانشگاهی و پژوهشی به شکل امروزی وجود نداشت، در ایران افرادی دارایی خود را برای توسعه مراکز علمی و تحقیقاتی وقف می‌کردند. امروز نیز بیش از دو هزار مرکز علمی در کشور موقوفه است و بخش قابل توجهی از کتابخانه‌ها و مراکز علمی ایران با پشتوانه وقف فعالیت می‌کنند.
حجت‌الاسلام شرفخانی با اشاره به جایگاه وقف در سنت اسلامی اظهار کرد: وقف پیش از اسلام نیز وجود داشته و از احکام امضایی اسلام است؛ پیامبر گرامی اسلام (ص) خود از واقفان بودند و اصحاب ایشان نیز به این سنت توجه داشتند. جابر بن عبدالله انصاری نقل می‌کند که در میان اصحاب پیامبر، کسی را نمی‌شناخته که توان مالی داشته باشد، اما وقف نکرده باشد.
وی با تأکید بر ماندگاری وقف گفت: انسان ممکن است ۷۰، ۸۰ یا ۹۰ سال تلاش کند و پس از مرگ، دارایی خود را باقی بگذارد، اما وقف راهی است که آثار و ثمرات آن پس از درگذشت انسان نیز ادامه پیدا می‌کند. در یکی از استان‌های کشور، وقف‌نامه‌ای سنگی با قدمت حدود ۹۰۰ سال وجود دارد که بر اساس آن، مردم هر سال در ایام محرم از سفره اطعام واقف بهره‌مند می‌شوند؛ در حالی که از نسل و نوادگان او اثری باقی نمانده، اما نام و نیت واقف همچنان زنده است.
وقف برای حمایت از حیوانات و حقوق آنها
رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به نمونه‌هایی از وقف برای حمایت از حیوانات اظهار کرد: حدود ۳۵۰ تا ۳۶۰ سال پیش، فردی اموال خود را وقف کرد تا در فصل تابستان گندم و جو برای حیوانات خریداری شود و در زمستان در بیابان‌ها در اختیار آنها قرار گیرد. این نمونه‌ها نشان می‌دهد که فرهنگ توجه به حقوق حیوانات نیز در پیشینه وقف در ایران وجود داشته است.
وی با بیان اینکه وقف تنها به ساخت مسجد و حسینیه یا امور مذهبی محدود نمی‌شود، افزود: تنوع موقوفات کشور نشان می‌دهد افراد متناسب با نیاز‌های جامعه و آینده کشور، دارایی خود را در حوزه‌های مختلف از جمله علم، آموزش، درمان و حمایت اجتماعی اختصاص داده‌اند.
نقش موقوفات در توسعه مراکز درمانی و دانش‌بنیان
حجت‌الاسلام شرفخانی با اشاره به ظرفیت موقوفات در حوزه سلامت گفت: امروز یک‌هزار و ۲۵۶ مرکز درمانی در کشور وجود دارد و برخی از بزرگ‌ترین بیمارستان‌ها و مراکز درمانی ایران موقوفه یا خیریه هستند. بیمارستان نمازی شیراز نیز از جمله مجموعه‌های درمانی مهمی است که با نیت خیر واقف آن شکل گرفته و امروز به مرکزی بزرگ در حوزه درمان تبدیل شده است.
وی ادامه داد: سازمان اوقاف علاوه بر فعالیت در حوزه درمان، به عرصه‌های دانش‌بنیان نیز ورود کرده است و در این زمینه موضوعاتی مانند تسهیل دسترسی مردم به خدمات درمانی، کاهش هزینه‌ها و توسعه روش‌های نوین درمانی دنبال می‌شود.
رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به ورود موقوفات به حوزه ژن‌درمانی گفت: درمان‌های آینده در جهان به سمت شخصی‌سازی و طراحی روش‌های درمانی متناسب با ویژگی‌های ژنتیکی افراد پیش می‌رود.
موقوفات نیز در این عرصه ورود کرده‌اند و مجموعه‌ای بزرگ برای فعالیت در حوزه ژن‌درمانی آغاز به کار کرده است که امیدواریم در آینده نزدیک به تولید واکسن‌ها و محصولات جدید منجر شود.
وی همچنین از ورود ظرفیت‌های وقفی به حوزه درمان سرطان و تجهیزات پزشکی خبر داد و اظهار کرد: در برخی مراکز درمانی کشور، روش‌های درمانی جدیدی به کار گرفته شده است که در مواردی حتی برای بیمارانی که پاسخ مناسبی به درمان‌های پیشین نداده‌اند، امید‌های تازه‌ای ایجاد می‌کند.
۶۴ سال تداوم جایزه البرز با سرمایه ماندگار واقف
حجت‌الاسلام شرفخانی با اشاره به جایزه البرز گفت: امسال شصت‌وچهارمین سال برگزاری این جایزه است؛ رویدادی که نشان می‌دهد چگونه یک واقف می‌تواند با اختصاص دارایی خود به امور علمی، سرمایه‌ای ماندگار برای کشور ایجاد کند.
وی با اشاره به آشنایی و همراهی خود با بنیاد فرهنگی البرز از سال‌های ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ افزود: در این سال‌ها شاهد گسترش رقابت جایزه البرز و افزایش ظرفیت‌های آن بوده‌ایم و امیدواریم در آینده نیز دامنه حمایت‌ها و جوایز این بنیاد توسعه پیدا کند.
رئیس مرکز امور خیریه سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به وصیت حسینعلی البرز درباره محل دفن و همچنین وقف پیکر خود برای امور علمی گفت: مرحوم البرز حتی پیکر خود را نیز برای انجام مطالعات علمی وقف کرد. این نگاه نشان می‌دهد که او تا آخرین لحظه زندگی به دنبال آن بود که دارایی و وجودش در خدمت علم و پیشرفت قرار گیرد.
وی تأکید کرد: مرحوم البرز امروز با آثار و اندیشه‌ای که از خود به جا گذاشته، همچنان زنده است و از طریق بنیاد فرهنگی البرز در دو مرحله، در خدمت نخبگان و دانشمندان کشور قرار دارد.
حجت‌الاسلام شرفخانی ابراز امیدواری کرد دانش‌آموزان برگزیده جایزه البرز از این واقف خیراندیش الگوبرداری کنند و در آینده خود نیز با وقف دارایی و توانمندی‌هایشان، در توسعه علمی کشور نقش‌آفرین باشند.