پایگاه خبری عصر همگرایی: به نقل از خبرنگار مهر؛ نتایج انتخابات نشان می‌دهد که هوش مصنوعی از یک موضوع تخصصی در سیاست‌گذاری فناوری به مسئله‌ای مرتبط با هزینه‌های زندگی، زیرساخت‌های انرژی و رقابت سیاسی تبدیل شده است.
انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر ۲۰۲۶ آمریکا را می‌توان یکی از نخستین آزمون‌های گسترده قدرت سیاسی صنعت هوش مصنوعی دانست. صنعتی که طی سال‌های اخیر به یکی از محرک‌های اصلی سرمایه‌گذاری و رشد بازار سهام آمریکا تبدیل شده، اکنون با پیامدهای اجتماعی و اقتصادی توسعه شتابان خود مواجه شده است. افزایش مصرف برق، فشار بر منابع آب، هزینه‌های احداث زیرساخت‌های پردازشی و نگرانی درباره اشتغال موجب شده‌اند سیاست‌های مرتبط با هوش مصنوعی از محافل تخصصی فناوری وارد رقابت‌های انتخاباتی شوند.
بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، دموکرات‌ها با تصاحب اکثریت هر دو مجلس کنگره و پیروزی در شماری از ایالت‌های جمهوری‌خواه، توازن قدرت سیاسی واشنگتن را تغییر داده‌اند. این حزب دست‌کم هفت کرسی سنا را از جمهوری‌خواهان گرفته و بیش از ۲۴ حوزه انتخابیه مجلس نمایندگان را نیز تصاحب کرده است. اگرچه نارضایتی از افزایش قیمت‌ها، جنگ ایران و عملکرد دولت ترامپ از عوامل اصلی نتایج انتخابات معرفی شده‌اند، مخالفت با توسعه مراکز داده نیز در برخی رقابت‌های ایالتی به عاملی اثرگذار تبدیل شده است.
ورود شرکت‌های هوش مصنوعی به رقابت برای نفوذ سیاسی
یکی از ویژگی‌های انتخابات ۲۰۲۶، ورود سازمان‌یافته شرکت‌های پیشرو هوش مصنوعی به تأمین مالی رقابت‌های انتخاباتی بود. بر اساس گزارش ۲۰ اکتبر نشریه کریستین ساینس مانیتور، شبکه‌های سیاسی مورد حمایت اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک حدود ۱۰۰ میلیون دلار برای تأثیرگذاری بر انتخابات فراهم کرده بودند و تا زمان انتشار گزارش مذکور نزدیک به ۶۰ میلیون دلار از این منابع هزینه شده بود.
بررسی داده‌های کمیسیون انتخابات فدرال آمریکا نشان می‌دهد کمیته‌های سیاسی مرتبط با این شرکت‌ها در حمایت یا مخالفت با ۶۵ نامزد مشارکت داشته‌اند. برخلاف الگوی سنتی کمک‌های سیاسی که عمدتاً بر وابستگی حزبی متمرکز است، این شبکه‌ها نامزدها را بر اساس مواضع احتمالی آن‌ها درباره تنظیم‌گری هوش مصنوعی نیز ارزیابی می‌کردند.
رقابت میان دو شرکت مذکور بازتاب اختلاف دیدگاه آن‌ها درباره آینده مقررات‌گذاری است. در گزارش کریستین ساینس مانیتور، آنتروپیک به‌عنوان حامی رویکرد تنظیم‌گرانه‌تر و اوپن‌ای‌آی به‌عنوان طرفدار محدودیت‌های مقرراتی کمتر معرفی شده‌اند. این اختلاف به رقابت مالی مستقیم نیز انجامیده است. برای نمونه، شبکه‌های سیاسی مرتبط با دو شرکت مجموعاً حدود ۲۷ میلیون دلار در رقابت انتخاباتی الکس بورس، قانون‌گذار نیویورکی فعال در حوزه مقررات هوش مصنوعی، هزینه کردند، اما وی در انتخابات مقدماتی شکست خورد.
نکته قابل توجه آن است که بسیاری از تبلیغات تأمین‌شده توسط این کمیته‌ها اساساً اشاره‌ای به هوش مصنوعی نداشتند. این وضعیت نشان می‌دهد هدف شرکت‌ها صرفاً جلب حمایت عمومی از یک سیاست مشخص نبوده و ایجاد ارتباط با قانون‌گذاران آینده نیز در راهبرد سیاسی آن‌ها اهمیت داشته است.
آزمون سیاسی صنعت هوش مصنوعی در انتخابات
گزارش سوم نوامبر اکسیوس، انتخابات میان‌دوره‌ای را در قالب سه آزمون برای سنجش نفوذ سیاسی صنعت هوش مصنوعی، شامل میزان اثرگذاری موضوع هوش مصنوعی بر رفتار انتخاباتی، نقش حمایت‌های مالی ایلان ماسک و قدرت‌یابی نامزدهای طرفدار مقررات ایمنی بررسی کرده است.
در نخستین محور، گروه‌های مداقع تنظیم‌گری هوش مصنوعی مانند «Guardrails Alliance» تلاش کردند با تبلیغات انتخاباتی در ایالت‌های آریزونا، مونتانا، کارولینای شمالی و کالیفرنیا، تنظیم‌گری هوش مصنوعی را به موضوعی مستقل در رقابت‌های سیاسی تبدیل کنند. در مقابل، برخی کمیته‌های برخوردار از حمایت صنعت فناوری با وجود هزینه‌کرد بیش از ۵۰ میلیون دلار در نزدیک به ۵۰ رقابت انتخاباتی، عمدتاً از طرح مستقیم موضوع هوش مصنوعی در تبلیغات خودداری کردند.
دومین محور به نقش ایلان ماسک مربوط می‌شود. اکسیوس مجموع مشارکت مالی او در انتخابات میان‌دوره‌ای را بیش از ۴۰۰ میلیون دلار گزارش کرده است. ارتباط ماسک با دولت ترامپ موجب شده حمایت او از نامزدهای جمهوری‌خواه هم به منبع تأمین مالی و هم به موضوع حملات تبلیغاتی دموکرات‌ها تبدیل شود.
سومین محور، ترکیب کنگره آینده است. پیروزی عبدال السید در رقابت سنای میشیگان اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا او از تشکیل یک نهاد فدرال در سطح وزارتخانه برای تنظیم‌گری هوش مصنوعی و ممنوعیت توسعه ابرهوش حمایت کرده است. همچنین حضور نامزدهایی با مواضع سخت‌گیرانه درباره شفافیت الگوریتمی و ساخت مراکز داده می‌تواند ظرفیت سیاسی جریان طرفدار نظارت بیشتر بر صنعت را افزایش دهد. با این حال، تبدیل این مواضع به قانون همچنان به توافق میان جریان‌های مختلف کنگره وابسته خواهد بود.
مراکز داده به مثابه نقطه تلاقی نارضایتی اجتماعی و اقتصاد
مهم‌ترین پیامد مستقیم انتخابات برای صنعت هوش مصنوعی احتمالاً در حوزه زیرساخت‌های پردازشی نمایان خواهد شد. مراکز داده که ظرفیت محاسباتی لازم برای آموزش و اجرای مدل‌های پیشرفته را تأمین می‌کنند، به دلیل مصرف بالای برق و آب، آلودگی صوتی و فشار بر زیرساخت‌های محلی با مخالفت‌های فزاینده مواجه شده‌اند.
بر اساس گزارش چهارم نوامبر رویترز، پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات فرمانداری تگزاس و جورجیا اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا نامزدهای پیروز در کارزارهای خود از توقف موقت توسعه مراکز داده حمایت کرده بودند. جینا هینوجوسا با شکست گرگ ابوت به سه دهه کنترل جمهوری‌خواهان بر فرمانداری تگزاس پایان داد و کیشا لنس باتمز نیز در جورجیا پیروز شد.
اهمیت این تحولات با توجه به جایگاه دو ایالت در زیرساخت‌های هوش مصنوعی آشکار می‌شود. برآورد مؤسسه تحقیقاتی «GLJ Research» نشان می‌دهد حدود یک‌چهارم ظرفیت جدید مراکز داده آمریکا که قرار است تا سال ۲۰۳۰ وارد مدار شود، به تگزاس اختصاص دارد. همچنین شرکت «CBRE» منطقه آتلانتا در ایالت جورجیا را فعال‌ترین بازار ساخت مراکز داده آمریکا معرفی کرده است. بنابراین تغییر سیاست‌های صدور مجوز و توسعه زیرساخت در این دو ایالت می‌تواند بر زمان‌بندی پروژه‌های بزرگ صنعت هوش مصنوعی تأثیر بگذارد.
مخالفت با مراکز داده نیز صرفاً پدیده‌ای حزبی نیست. رویترز گزارش داده که برخی جمهوری‌خواهان نیز به دلیل افزایش احتمالی قبوض خدمات عمومی، آلودگی نوری و نامتناسب بودن فرصت‌های شغلی ایجادشده با مشوق‌های مالیاتی، در برابر توسعه این تأسیسات موضع گرفته‌اند. این موضوع بیانگر شکل‌گیری شکافی میان منافع سرمایه‌گذاری ملی در هوش مصنوعی و هزینه‌هایی است که جوامع محلی متحمل می‌شوند.
پیامدهای اقتصادی پیروزی دموکرات‌ها برای صنعت فناوری
واکنش اولیه بازارهای مالی به نتیجه انتخابات میان‌دوره آمریکا مبین افزایش حساسیت سرمایه‌گذاران به آینده سیاست‌گذاری هوش مصنوعی است. طبق گزارش رویترز، ارزش سهام شرکت‌های مرتبط با تراشه و هوش مصنوعی از جمله «TSMC»، سامسونگ الکترونیکس، «SK Hynix» و «Kioxia» در معاملات چهارم نوامبر آسیا کاهش یافته و بازده اوراق قرضه نیز نزولی شده است.
نیک فرس، مدیر ارشد شرکت سرمایه‌گذاری «Vantage Point Asset Management»، معتقد است پیروزی دموکرات‌ها می‌تواند مسیر مقررات‌گذاری سخت‌گیرانه‌تر را تقویت کند و دو مسئله بازده سرمایه‌گذاری و تأمین مالی توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی را پیچیده‌تر از گذشته سازد.
از منظر اقتصادی، اثر احتمالی این تحولات را باید در سه سطح تحلیل کرد. نخست، محدودیت در احداث مراکز داده می‌تواند هزینه دسترسی به ظرفیت پردازشی جدید را افزایش دهد و بهره‌برداری از پروژه‌های سرمایه‌بر را به تأخیر اندازد. دوم، افزایش الزامات نظارتی و زیست‌محیطی ممکن است هزینه انطباق شرکت‌ها را بالا ببرد. سوم، افزایش عدم قطعیت درباره بازگشت سرمایه می‌تواند بر تصمیم بانک‌ها و سرمایه‌گذاران نهادی برای تأمین مالی پروژه‌های جدید اثر بگذارد.
با این حال، کاهش سرعت ساخت مراکز داده الزاماً به معنای کاهش تقاضا برای خدمات هوش مصنوعی نیست. محدودیت عرضه ظرفیت پردازشی حتی ممکن است در کوتاه‌مدت ارزش اقتصادی زیرساخت‌های موجود را افزایش دهد. از همین روی، باید میان کاهش احتمالی سرعت توسعه زیرساخت، افت ارزش سهام و تغییر تقاضای واقعی برای خدمات هوش مصنوعی تمایز قائل شد.
گذار از رقابت فناورانه به چالش پذیرش اجتماعی
انتخابات میان‌دوره‌ای ۲۰۲۶ نشان داد صنعت هوش مصنوعی دیگر نمی‌تواند صرفاً بر مزیت فناورانه، قدرت سرمایه‌گذاری و ارتباط با دولت فدرال برای پیشبرد توسعه خود اتکا کند. ورود گسترده شرکت‌های فناوری به تأمین مالی انتخابات، افزایش حضور نامزدهای طرفدار تنظیم‌گری و موفقیت مخالفان توسعه مراکز داده، از شکل‌گیری مرحله تازه‌ای در اقتصاد سیاسی هوش مصنوعی آمریکا حکایت دارد.
پیروزی دموکرات‌ها لزوماً به معنای توقف توسعه این صنعت در ایایلات متحده نیست، اما می‌تواند اولویت سیاست‌گذاری را از تسریع بی‌قیدوشرط سرمایه‌گذاری به سمت نظارت بیشتر بر پیامدهای اقتصادی و زیرساختی تغییر دهد. تحقق این سناریو به ترکیب نهایی کنگره، اختیارات دولت‌های ایالتی و توانایی شرکت‌ها در پاسخ‌گویی به نگرانی‌های جوامع محلی بستگی دارد.
در این چارچوب، مفهوم «مجوز اجتماعی فعالیت» اهمیت فزاینده‌ای پیدا می‌کند. همان‌گونه که کیتی کخ، مدیر عامل شرکت مدیریت دارایی آمریکایی «TCW»، در گفت‌وگو با رویترز تأکید کرده است، ارائه‌دهندگان هوش مصنوعی هنوز نتوانسته‌اند منافع اجتماعی مراکز داده و فناوری‌های خود را به صورت مؤثر برای شهروندان تبیین کنند.
بنابراین، مهم‌ترین تحول پس از انتخابات را می‌توان تغییر معیارهای موفقیت صنعت دانست. همچنین در کنار دسترسی به سرمایه، تراشه و انرژی، توانایی کسب پذیرش اجتماعی و سازگاری با الزامات تنظیم‌گری نیز به عاملی تعیین‌کننده در آینده رقابت هوش مصنوعی آمریکا تبدیل خواهد شد.